Κυριακή, Σεπτεμβρίου 25, 2016

Αυτό


Αυτό
που όταν τρυγώνω την ύπαρξη μου
στα χείλη σου
τα χείλη σου στην σύμπασα ύπαρξή μου
τα πρέπει και τα καθηκοντολόγια όλης της γης
τα μην
τα τί θα πει η μία και η άλλη αυταπάτη

Αυτό
που όταν τρυγώνω την ύπαρξη μου
στα χείλη σου
για να πιούμε μαζί
            τον κόσμο.

(...)


[Απόσπασμα / Ανέκδοτο / 1η γραφή: Ρόδος, 25/9/2016]

Σάββατο, Σεπτεμβρίου 24, 2016

Φθινόπωρο


Σκέφτομαι πως -από μία όχι τόσο λοξή, άλλα συνάμα όχι και τόσο ευθεία άποψη- το φθινόπωρο είναι το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Άνοιξης...


Gene Wilder (1933–2016)


Είναι διαφορετικής τάξεως θλίψη, όταν χάνεται εκείνος που μάς έκανε να γελάσουμε με την καρδιά μας. 

Κατά βάθος αυτό που μάς κατακεραυνώνει είναι ότι ούτε το γέλιο δεν είναι αήττητο.


Τρίτη, Αυγούστου 30, 2016

Εργαστήριο δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής "ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ": έναρξη εργασιών 5ου Χειμερινού Κύκλου


Γενικές Πληροφορίες:

Οι συναντήσεις του Εργαστηρίου δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής "ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ" (Ε’ Χειμερινός Κύκλος, 2016-2017θα πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση. Ως έδρα τους θα έχουν το ξενοδοχείο "ΑΛΣ" (Πλατεία 100 Χουρμαδιές / Γ. Χαρίτου).

Το Εργαστήριο Δημιουργικής Ανάγνωσης και Γραφής «ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ» απευθύνεται σε:
αναγνώστες, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και ανθρώπους της γραφής που θα ήθελαν να εμπλουτίσουν τις αναγνωστικές και συγγραφικές τους εμπειρίες έως εκείνο το όριο της δημιουργικής τους τόλμης.

Ημέρα συναντήσεων: Σάββατο (19.30-22.30).

[Εξ αποστάσεως δυνατότητα συμμετοχής στις Συναντήσεις του Εργαστηρίου παρέχεται μέσα από την εφαρμογή Hangout του Google+ / είτε μέσω skype]

Το Εργαστήριο δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής "ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ" έχει την στήριξη του περιοδικού τέχνης και λόγου "ΝΗΣΙΔΕΣ".

Υπεύθυνος Εργαστηρίου: Πάνος Δρακόπουλος

Στα τέσσερα πρώτα χρόνια λειτουργίας του (2012-2016) το Εργαστήριο δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής "ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ" έχει, μεταξύ άλλων, υλοποιήσει:
-     - Την ομότιτλη ειδική έκδοση 10+3 κειμένων των μελών του (περιοδικό Νησίδες, τεύχος 11, Άνοιξη 2014)
-     - Τέσσερις σειρές ραδιοφωνικών εκπομπών με τίτλο «Του Κοχυλιού τα Παραμύθια» (σε συνεργασία με τον «Πύργο της Βαβέλ», Δεκέμβριος-Ιανουάριος 2012-13 / 2013-14 / 2014-15, 2015–16,  Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4). Μία επιπλέον σειρά ραδιοφωνικών παρουσιάσεων ολοκληρώθηκε το φετινό Πάσχα (Απρίλιος 2016) πάνω στη θεματική: «Άνθρωπος, αλληλεγγύη, θάνατος».
-    - Την σύνθεση και την επιμέλεια e-book: Ι. Ανθολογία Εικονοποιημάτων ΙΙ. Ανθολογία Κειμένων Σκυταλοδρομίας και ΙΙΙ. Ανθολογία Κειμένων Αυτόματης Γραφής.
-    - Τέσσερις Περιόδους Συναντήσεων (Α’ και Β’ Εαρινός Κύκλος) με ανθρώπους της γραφής και της δημιουργικής ανάγνωσης: ποιητές, μεταφραστές, πεζογράφους, μελετητές, εκπαιδευτικούς.
-     - Συμπράξεις με άλλες καλλιτεχνικές συλλογικότητες, όπως η φωτογραφική ομάδα Photo-Orion, η συνεργασία με την οποία οδήγησε στην Έκθεση φωτογραφικών και λογοτεχνικών έργων «Δες ένα ποίημα» (Δεκέμβριος 2014 – Ιανουάριος 2015, στο RocknRoll)
-     - Συνέργειες με καλλιτεχνικές ομάδες εκτός Ρόδου, όπως η Ε.Φ.Ε. Πρέβεζας – με εκθέσεις (α) στο Μεσολόγγι (Μάιος 2015), (β) στην Πρέβεζα – έργων λογοτεχνίας και φωτογραφίας, υπό τον τίτλο: «Μικρή Ευτοπία: φωτογραφίζοντας τον λόγο» (Λιμάνι Πρέβεζας, Αύγουστος 2015). Το φετινό καλοκαίρι (1-13 Αυγούστου 2016) πραγματοποιήθηκε η νέα μας κοινή έκθεση με τίτλο: «Προσμονή».
  
Η ομάδα του Εργαστηρίου δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής «ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ» 








Πέμπτη, Αυγούστου 04, 2016

"ΠΡΟΣΜΟΝΗ": Νέα έκθεση φωτογραφικών και λογοτεχνικών έργων



Πώς τις λέμε, αλήθεια, εκείνες τις λέξεις που αναδύονται (ή ξεπορτίζουν) πάνω στο χαρτί έπειτα από το κέντρισμα μιας φωτογραφίας; Και πώς, εκείνες τις εικόνες που περιμένουν το ζευγάρωμά τους με τα λόγια – για να ξανοιχτούν, πλάι πλάι, στο πέλαγο, που το ξέρουμε ως θεατή-αναγνώστη;

Διόλου δυσεπίλυτα τούτα τα ερωτήματα, αν σκεφτεί κανείς, πως κάπως έτσι συναντηθήκαμε ως «Κοχύλι» κι ως «ΕΦΕΠ Πρέβεζας» για την δεύτερη, κατά σειρά, Έκθεσή μας, υπό το βλέμμα του φετινού Αυγούστου – διατρέχοντας την αντίστροφη, αυτή τη φορά πορεία: από τις χίλιες και μία κρυμμένες λέξεις ενός κάδρου –κατά πως το θέλει το γνωστό κινέζικο ρητό–  στις χίλιες και μία βυθομετρημένες εικόνες ενός πρισματικού κειμένου.

Επιλέξαμε την λιτότητα ως δρόμο. Τη λιτότητα των μέσων – και την διαύγεια τους. Στο μέτρο που αναλογεί με την ίδια τη φύση της συνομιλίας του λόγου με την εικόνα – της εικόνας με τον λόγο.

Ο τίτλος, τέλος, «Προσμονή» απηχεί πολλές στιγμές  της πορείας μας μέχρι την οργάνωση της Έκθεσης. Αλλά και κάτι από εκείνο το καρδιοχτύπι της συνάντησης όλων των συνδημιουργών με εσένα, καλέ μας θεατή-αναγνώστη.


[Π. Δ., Εισαγωγικό κείμενο της έκθεσης "Προσμονή" / 1-13 Αυγούστου στην Ακτή Πρέβεζας / Σύμπραξη: Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Πρέβεζας - Εργαστήριο δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής "Το Κοχύλι"]


Κυριακή, Ιουλίου 24, 2016

«Έξω από δω» - νέο τραγούδι




Το «Έξω από δω» γράφτηκε το μακρινό πια 2005 – ηχογραφήθηκε δε, τον επόμενο χρόνο στο Nathan Studio του φίλου και συνεργάτη από τους «Ετεροθαλείς», Νίκου Ν.

Επειδή τα τελευταία απανωτά γεγονότα στην Νίκαια, στην Τουρκία, στο Μόναχο (μόλις πριν λίγες μέρες και στο Καζακστάν) ενεργοποίησαν ξανά βαθιά μέσα μου αυτή την παμπάλαια πληγή για το τι μπορεί είναι ο άνθρωπος για τον συνάνθρωπό του, σκέφτηκα να το δημοσιεύσω – παρότι δεν με καλύπτει πλήρως ως συνολικό ηχητικό αποτέλεσμα (αυτή είναι και μία από τις αιτίες που έμενε μέχρι στιγμής άλαλο στον σκληρό δίσκο/συρτάρι).

Δεν έχει όμως ιδιαίτερη σημασία αυτό.

Μερικές φορές τα έργα μας έχουν μεγαλύτερη δόση αλήθειας κι επομένως, αξίας, από τις απόψεις μας.

Τρίτη, Ιουλίου 12, 2016

"Το πέραν της αφής"

[Φωτογραφία: Ζωή Αρίφνητη]

Μία από τις δωρεές των ημερών:
Να ταξιδεύει ο καρπός σου στην καλοκαιριά των ανθρώπων -

["Το πέραν της αφής", Π. Δ. / από τη συλλογή ποιημάτων "Πόσιμη ζωή", 
εκδ. Γαβριηλίδης, 2006]

Τρίτη, Μαΐου 31, 2016

"Σαν προσφυγάκι"




Στίχοι: Λένα Διβάνη (από το θεατρικό έργο της Λ. Δ. "Η ωραία θυμωμένη", ΘΕΑΤΡΙΚΑ, Καστανιώτης, Αθήνα, 2007), Μουσική: Πάνος Δρακόπουλος 

 Όργανα ορχήστρας, ηχοληψία, παραγωγή, τραγούδι: Πάνος Δρακόπουλος 
Φιλική συμμετοχή στο πιάνο: Νεκτάριος Καλομοίρης  

Για την ομώνυμη θεατρική παράσταση της Θεατρικής Ομάδας 
"Τεχνηέντως-Τέχνη εντός" 
(Μάιος-Iούνιος 2012) 

Εικαστικό: Μαγδαληνή Κούρτη,
  Μάιος 2016

Σάββατο, Μαΐου 21, 2016

ΜΕ ΤΗ ΒΑΡΚΑ ΤΟΥ Κ. ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗ

[Εικαστικό: "Κορνήλιος Καστοριάδης" της Άννας Φιλίνη]


ΜΕ ΤΗ ΒΑΡΚΑ ΤΟΥ Κ. ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗ


Μια βάρκα απ’ το πουθενά
τον έσωσε 
από βέβαιο εκτελεστικό απόσπασμα,
ένα κομπολόι χρόνια μελέτης κι ανασκαφής
στην ‘πόλιν’
και στους εκλεκτούς της συγγραφείς,
απ’ το καθεστώς των καρεκλοκένταυρων 
όπου γης.

Αγνώμων δε στάθηκε 
ούτε για την νόμιμη μοιχεία της μιας νύχτας.

Κυρίως ως προς το κοινό μυστικό
που μοιράζονται
όσοι μόχθησαν
για να βρουν μέχρι πού πατώνει
η λογική:

Στα ρηχά της ψυχής.

Όλων μας.



[1η δημοσίευση: περιοδικό "Νησίδες", τεύχος 13, σελ. 13]

Τετάρτη, Μαρτίου 30, 2016

Για τον Eric Clapton



Συνδυάζεται η βιρτουοζιτέ με την απλότητα; Το "ένα" που περιέχει τα "πολλά" με την εντελώς πρωτότυπη πνοή – έτσι ώστε τα "πολλά" να μην δεν καταντούν πληθωρισμός και φλυαρία;


Είναι, θαρρώ, κι αυτό ένα στοιχείο της ιδιοφυΐας. Της μουσικής ιδιοφυΐας - αν μιλάμε για την περίπτωση του Ε. Clapton.


Στον 70ετή πλέον E. Clapton (γεν. 30/3/1945) αξίζει κανείς να μαθητεύσει σε ουκ ολίγα - τόσο στο επίπεδο της τεχνικής, όσο και της τραγουδοποιίας.


Προσωπικώς στήνω αυτί -όσον αφορά τις μεγάλες μου αγάπες- όχι μόνο στις προβεβλημένες τους κατακτήσεις, αλλά κυρίως, σε δημιουργίες τους απλές και ταπεινές - που μάς διαλευκάνουν κατά έναν πιο ευθύ τρόπο το καλλιτεχνικό τους μέγεθός.


Με αυτό το πνεύμα διασκεύασα πριν αρκετά πια χρόνια (τον Δεκέμβριο του 2000) ένα από τα πλέον «αθέατα» τραγούδια του Clapton, το "Water on the ground" - μεταμορφώνοντας το σε «Δυο σταγόνες πάνω στην γη».


Με την ευγνωμοσύνη μας για ό,τι μάς παρέδωσε σε τούτη εδώ τη γη 
η γενεθλιάζουσα σήμερα μούσα του.


  

Τετάρτη, Μαρτίου 23, 2016

Η Ρόδος πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021;


Η Ρόδος πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021; Ας διερωτηθούμε. Τι δεν μας είναι ήδη γνωστό; Πως η ίδια ενσαρκώνει την επί δεκαετίες αρμονική συμβίωση Ευρώπης και Ανατολής, φράγκικου Μεσαιωνισμού και Μεσογειακού κλίματος, «σύνθεση ουσιαστική και γέφυρα των δύο Μεγάλων Κόσμων», όπως έγραφε ο Οδ. Ελύτης εν έτει 1947;

Πως στέκεται ψύχραιμη, φιλόξενη και νηφάλια απέναντι τόσο στα συνεχή θερινά ρεύματα των επισκεπτών της από κάθε μεριά του πλανήτη, όσο και στα αναρίθμητα πλωτά καραβάνια της όψιμης προσφυγιάς;

Πως επίμονα στύβει, με την αξιοσύνη των ανθρώπων της, την πέτρα, την αλμύρα και τον ήλιο της κι, επί αιώνες, άλλοτε ως κοσμόπολις των ελληνιστικών χρόνων, άλλοτε ως ακρώρεια της σύγχρονης πολιτικής Ευρώπης –ή, ακόμη, ως μία δυναμική νησίδα στον ωκεανό της παγκοσμιότητας– θάλλει εκθέτοντας την μοναδικότητα της σε τέχνη απλή και ταπεινή, πλην με τα αλλού ανόμοια; (Γράφω, «θάλλει», σε πείσμα του διεθνούς κι εγχώριου ιού της κρίσης)

 Η Ρόδος πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021; Επαναλαμβάνω: ας διερωτηθούμε. Τι δεν μας είναι ήδη γνωστό;



1η δημοσίευση: εφημερίδα "Καθημερινή της Κυριακής", 6/3/2015

Κυριακή, Μαρτίου 20, 2016

Στο ίδιο πρόσωπο


[Εικαστικό: Vladimir Kush]

Στο ίδιο μόλις πρόσωπο - στο ίδιο κιόλας βλέμμα - η 24ώρη πτήση της πεταλούδας από την μια - ο ηλιοθηλασμός των 5,5 δισεκατομμυρίων ετών από την άλλη.

Στο ίδιο μόλις πρόσωπο - στο ίδιο κιόλας βλέμμα.

Πέμπτη, Μαρτίου 10, 2016

"ΓΥΝΑΊΚΑ"


"ΓΥΝΑΊΚΑ"
Γυναίκα μες στη μνήμη μου
αθόρυβη γυναίκα,
που υψώνεις το κορμί σου
απ’ του πελάγου το βυθό.
Νεράιδα μες στον ύπνο μου,
ξυπόλητη πλανεύτρα,
το βήμα σου ανοίγεις
σε ολονύχτιο χορό,
το βήμα σου δροσίζεις
με της μέντας το νερό,
το βλέμμα σου ορίζει
τί θα πει χαμόγελο.
(...)

[Απόσπασμα από ανέκδοτο και μη ηχογραφημένο μέχρι στιγμής τραγούδι 
/ Οκτώβριος 2000]

Τετάρτη, Δεκεμβρίου 23, 2015

Ένα κινηματογραφικό ποίημα



[Φωτ.: Π. Δ., "Μπαίνουμε στην ταχύτητα του φωτός", 2011]


Δεν θα μιλήσω ως φαν – διότι απλούστατα τέτοιος δεν είμαι (και η ίδια η λέξη ακόμη μού είναι αποκρουστική). 

Θα μιλήσω ως παιδί. Ως το παιδί που έχει μεγαλώσει μέσα μου – και περιέχει αυτό που κάποτε υπήρξε.

Τόσο για μένα προσωπικά, όσο και για πολλούς συνομηλίκους μου «Ο πόλεμος των άστρων» ήταν ένα ποίημα. Ένα μαγικό κινηματογραφικό ποίημα.

Μας σαγήνεψε με τη πληθυντική αισθητική του γλώσσα – από τη μουσική του Γουίλιαμς μέχρι τη λαλιά των ρομπότ και των λογής πλασμάτων του γαλαξία του. Με τη συριστική ανάσα του Ντάρθ Βέιντερ και τον διάκοσμο του που, αναλόγως, διαστελλόταν ή συστελλόταν με την ταχύτητα του φωτός.

Με θυμάμαι στις σκοτεινές αίθουσες της λεωφόρου Αχαρνών («Όσκαρ» / «Γωγώ»), όπως και τους τριγύρω μου, την εποχή του “Empire Strikes Again” να βυθιζόμαστε από κοινού σε ένα άλλο παράλληλο σύμπαν. Το παραμύθι ακολουθούσε. Θέλω να πω: μαγευόσουν πρώτα από όσα δεν ήξερες – κι έπειτα, από όσα σού ήταν γνωστά, ή έστω, απλώς οικεία.

Γι’ αυτό κι επιμένω να το αποκαλώ «ποίημα».

Μεγαλώνοντας ήρθε η μελέτη και η ανάλυσή του – η καταβύθιση στην ιστορία του κινηματογράφου που περιέχει (από τον Α. Κουροσάβα μέχρι τον Φλας Γκόρντον) και στην νεότερη ιστορία που το ίδιο ως έργο αναδημιούργησε. Διότι, μετά τον «Πόλεμο των Άστρων» το τοπίο του σινεμά διεθνώς άλλαξε άρδην – τόσο στο «τί», αλλά κυρίως, στο «πώς». 

Δεν γνωρίζω τί θα βγει σε μακροκλίμακα – με την νέα τριλογία που ήδη παίζεται παγκοσμίως (εκτός από την χώρα μας που το υποδέχεται αισίως αύριο).

Γνωρίζω όμως, πως, το ότι θα μοιραστούμε ως γενιά αυτήν την εμπειρία με τους βλαστούς μας –παρακολουθώντας μαζί όλο τον θίασο της πρώτης τριλογίας– είναι από μόνο του κάτι που σού μεταδίδει ένα διόλου μικρό ρίγος.

Τετάρτη, Νοεμβρίου 04, 2015

Τετάρτη, Οκτωβρίου 28, 2015

Παρουσίαση του έργου «Πέρασμα: ποίημα σε 7 κινήσεις»: στις 7/11



Το Ίδρυμα Εμμ. & Δ. Σταματίου και οι Εκδόσεις Γαβριηλίδης

σάς προσκαλούν το Σάββατο, 7 Νοεμβρίου στις 7.30 το βράδυ
στην Αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου του Ιδρύματος
στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής
«Πέρασμα: ποίημα σε 7 κινήσεις»
του Πάνου Δρακόπουλου.

Για το έργο θα μιλήσει
ο Δημήτρης Κόκκινος και ο Φραγκίσκος Καλαβάσης.
Συντονίζει η Όλγα Κομιζόγλου.

Θα προηγηθεί η προβολή του video art «Ενύπνιο» (Yossi Sassi – Π. Δ.)

Στο αναλόγιο της βραδιάς μετέχουν:
ο Αυγουστίνος Τσιριμώκος, η Φλωρεντία Χρύσαλλου (Απαγγελία)
και ο Νεκτάριος Αυγενικός (Κλασσική κιθάρα)

Χορηγοί Επικοινωνίας: Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4 – Περιοδικό τέχνης και λόγου «ΝΗΣΙΔΕΣ»

ΙΔΡΥΜΑ ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ (Γρ. Λαμπράκη 12, Τηλ: 22410-36665), Ρόδος

Στο fb:

Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 21, 2015

Ἐν Mεγάλῃ Ἑλληνικῄ Ἀποικία...



"Ἐν Mεγάλ λληνικ ποικία, 200 π.Χ."

τι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ’ εχήν στήν ποικία
δέν μέν’
λαχίστη μφιβολία,
καί μ’ όλο πού
πωσον τραβομ’ μπρός,
σως, καθώς νομίζουν οκ λίγοι, να φθασε καιρός
νά φέρουμε Πολιτικό
ναμορφωτή.

μως τό πρόσκομμα κ’ δυσκολία
ε
ναι πού κάμνουνε μιά στορία
μεγάλη κάθε πρ
γμα ο ναμορφωταί
α
τοί. (Ετύχημα θα ταν ν ποτέ
δέν τούς χρειάζονταν κανείς.) Γιά κάθε τί,
γιά τό παραμικρό ρωτο
νε κ’ ξετάζουν,
κ’ ε
θύς στόν νο τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,
μέ τήν
παίτησι νά κτελεσθον νευ ναβολής.

χουνε καί μιά κλίσι στές θυσίες.
Παραιτηθε
τε πό τήν κτήσιν σας κείνη∙
κατοχή σας εν’ πισφαλής:
τέτοιες κτήσεις κριβς βλάπτουν τές ποικίες.
Παραιτηθε
τε πό τήν πρόσοδον ατή,
κι
πό τήν λληνα τήν συναφ,
κι
πό τήν τρίτη τούτην: ς συνέπεια φυσική∙
ε
ναι μέν οσιώδεις, λλά τί νά γίνει;
σας δημιουργο
ν μιά πιβλαβή εθύνη.

Κι
σο στόν λεγχό τους προχωρονε,
βρίσκουν καί βρίσκουν περιττά, καί νά παυθο
ν ζητονε∙
πράγματα πού
μως δύσκολα τά καταργε κανείς.

Κι
ταν, μέ τό καλό, τελειώσουνε τήν ργασία,
κι
ρίσαντες και περικόψαντες τό πν λεπτομερς,
πέλθουν, παίρνοντας καί τήν δικαία μισθοδοσία,
νά δο
με τί πομένει πιά, μετά
τόση δεινότητα χειρουργική. –

σως δέν φθασεν κόμη καιρός.
Να μή βιαζόμεθα∙ ε
ν’ πικίνδυνον πργμα βία.
Τά πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια.
χει τοπα πολλά, βεβαίως και δυστυχώς, ποικία.
μως υπάρχει τί τό νθρώπινον χωρίς τέλεια;
Καί τέλος πάντων, νά, τραβούμ’
μπρός.

[Κωνσταντίνος Καβάφης, 1928]


20 / 9 / 2015

Κυριακή, Σεπτεμβρίου 20, 2015

Εκλογές, 20/9/2015


"Και τώρα, τί ψηφίζουμε;"


[Το ρεφρέν που ακούγεται στις πιο ενδιαφέρουσες κι ετερόκλιτες στη σύνθεσή τους πολιτικές συζητήσεις. 
Δια ζώσης κι όχι μέσω της οθόνης. 


Αλλού είναι απλή διαίσθηση - αλλού πλήρη συνείδηση: 
διανύουμε τις πιο τρύπιες εκλογές της μεταπολίτευσης. 


Ίσως και αυτό από μόνο του 
(η υποχώρηση πολλών ψευδαισθήσεων - δεξιών, κεντρώων, αριστερών) 
να είναι ένα τόσοδά βήμα προς τα μπρος].