Μία από τις ωραιότερες
δράσεις και συνεργασίες που υλοποιήσαμε φέτος με το Τμήμα Προσχολικής Αγωγής
του Μητροπολιτικού Κολλεγίου ήταν η συνάντηση και η συνομιλία μας με την Ιάνθη
Αγγελίογλου, στο πλαίσιο της εικαστικής έκθεσης «Αναζήτηση θησαυρών», στο Κατάλυμα
της Γαλλίας, στις 30/11.
Μια
αναζήτηση τόσο εικαστικών όσο και παιδαγωγικών θησαυρών.
«Ο Κύκλος: Επιστήμη και
δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς» – το βιβλίο του Στέφανου Τραχανά από
τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης – δεν είναι μια τυπική φιλοσοφική μελέτη.
Είναι ένα δοκίμιο σπάνιου βάθους που υπερασπίζεται με καθαρότητα την
επιστημονική μέθοδο: το «δικαστήριο της φύσης», όπου η εμπειρία και η
μαθηματική της αποτύπωση καθιστούν τον λόγο ορθολογικό και ξάστερο.
Απέναντι σε κάθε εκδοχή ανορθολογισμού
– από τις φιλοσοφίες του Σπένγκλερ και του Χάιντεγγερ έως την «αναρχική
επιστημολογία» του Φεγιεράμπαντ – ο Τραχανάς προβάλλει την επιστήμη ως αντίδοτο
στον σκοταδισμό. Και κυρίως, αναδεικνύει την αξεδιάλυτη σχέση της με τη
δημοκρατία. «Χρειάζεται νέος Διαφωτισμός», γράφει. Όχι μόνο για την ακαδημαϊκή
κοινότητα, αλλά και για την ίδια την πολιτική συγκρότηση των κοινωνιών μας.
Το βιβλίο λαμπρύνεται από την ιστορική
παρουσίαση των επιτευγμάτων της σύγχρονης φυσικής, όπως η θεωρία της σχετικότητας
και η κβαντομηχανική, οι οποίες επιτρέπουν την κατανόηση πτυχών και τη μέτρηση
παραμέτρων του σύμπαντος με πρωτόγνωρη για την ιστορία των φυσικών επιστημών
ακρίβεια. Παράλληλα, μέσα από τα παραδείγματα του Τσόμσκυ και του Γουάινμπεργκ,
αναδεικνύεται η στενή σύνδεση της επιστήμης με τη δημοκρατία. Η ανοιχτή γνώση
και η διαρκής διασταύρωσή της ενισχύουν την κοινωνική διακυβέρνηση.
Αυτό είναι και το νευραλγικό σημείο
του Κύκλου:
επιστήμη και δημοκρατία δεν είναι δύο παράλληλες έννοιες, αλλά συγκοινωνούντα
δοχεία. Ο αντιδογματικός χαρακτήρας της επιστημονικής σκέψης βρίσκει το
πολιτικό του ισοδύναμο στη δημοκρατία. Κάθε άλλη μορφή εξουσίας είναι, εκ των
πραγμάτων, ασύμβατη.
Ο τίτλος του βιβλίου παραπέμπει ευθέως
στον ιστορικό Κύκλο της Βιέννης και στη φιλοσοφική παρακαταθήκη του λογικού εμπειρισμού.
Το σκοτεινό εξώφυλλο, ωστόσο, δεν αναφέρεται μόνο στα καθεστώτα και τους
μιλιταρισμούς του Μεσοπολέμου, αλλά σε κάθε σύγχρονη απόπειρα περιορισμού της
πνευματικής και πολιτικής περιπέτειας του ανθρώπου μέσα σε δόγματα που, μπροστά
στην πραγματικότητα, προτιμούν τις ίδιες τους τις ιδέες.
Το βιβλίο είναι γραμμένο σε μια γλώσσα
τόσο αγώγιμη όσο και γλαφυρή. Η επικοινωνιακή της αρετή και η αμεσότητα
υπηρετούν με μεγάλη επιτυχία το βασικό διακύβευμα που υπερασπίζεται εδώ και
δεκαετίες ο συγγραφέας: η επιστήμη πρέπει να έχει ευκρίνεια, ώστε να
εντοπίζονται πιο γρήγορα τα λάθη της.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό το κάλεσμα
έρχεται από τον Στέφανο Τραχανά. Ως ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος της εκδοτικής
επιτροπής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, διευθυντής τους για τρεις
δεκαετίες (1984–2013), και από το 2015 διευθυντής του Mathesis – του Κέντρου
Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων – έχει ενσαρκώσει στην πράξη την ιδέα της
δημοκρατικής διάχυσης της γνώσης.
Ο Κύκλος
αποτελεί συνέχεια αυτής της μακράς διαδρομής: είναι μια δημόσια παρέμβαση που
καλεί να υπερασπιστούμε το φως της επιστήμης απέναντι στις τρέχουσες αυταρχικές
μόδες της σκέψης και της πολιτικής.
Από αύριο, Σάββατο
20/12/2025, και μέχρι την Κυριακή 4/1/2026, βγαίνει στη συχνότητα του Ρ/Σ
Λυχνάρι 91,4 η φετινή σειρά «Του Κοχυλιού τα Παραμύθια».
Για
14η συνεχόμενη χρονιά, τα μέλη του Εργαστηρίου δημιουργικής ανάγνωσης και
γραφής «Το
Κοχύλι» γράφουν, επιμελούνται και ραδιοσκηνοθετούν εκλεκτές
αφηγήσεις παραμυθιών, ποιημάτων και διηγημάτων.
Από
τον Τζιάνι Ροντάρι έως τη Βάσα Σολωμού-Ξανθάκη, το αναλόγιό μας διευρύνεται με δικά
μας ολοκαίνουργια παραμύθια, αλλά και ξεχωριστές αφηγήσεις της λαϊκής μας
παράδοσης — από τη Δωδεκάνησο έως τη Ρωσία και την Γκάνα!
Στο εορταστικό πρόγραμμα του Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4, καθημερινά στις 9:00 το πρωί και στις 8:00 το βράδυ.
Καλή σας ακρόαση!
Ιδού το εξώφυλλο απ' την νέα παραγωγή
του Εργαστηρίου δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής
ΤΟ
ΚΟΧΥΛΙ
"ΜΠΕΛΑ ΤΟ
ΞΩΤΙΚΟ"
[λείαν προσεχώς: απ' την DK Records]
Κείμενο: Ευαγγελία Παυλούς
Αφήγηση: Ιωάννα Παπανικολάου
Μουσική: Πάνος Δρακόπουλος
Σχεδιασμός εξωφύλλου: Στέλιος Σκαραβαίος
Κυκλοφορεί - μες στις Γιορτές!
Το Bugonia μοιάζει με μια κραυγή που αντηχεί μέσα σ’ ένα αμερικανικό τοπίο το οποίο, κατά παράδοξο τρόπο, έχει χάσει τη φωνή του. Η χώρα που βλέπουμε στην οθόνη δεν είναι απλώς μια κοινωνία σε κρίση• είναι ένα σύμπαν όπου τα χρώματα μοιάζουν να έχουν απορροφήσει τη συνθήκη της αυτουπονόμευσής του. Οι άνθρωποι, κουρασμένοι και αποπροσανατολισμένοι, αναζητούν αγωνιωδώς μια εξήγηση για τον κόσμο που καταρρέει γύρω τους — και παρηγοριά εκεί όπου είναι πιο εύκολο να τη βρουν: σε συνωμοσίες, σε νοσηρά επινοημένους μύθους, σε ιστορίες που υπόσχονται τάξη σε ένα χάος που δεν ελέγχεται.
Ο Γιώργος Λάνθιμος, με την οικεία ανατρεπτική του ματιά, με τη σύμπραξη του Γουίλ Τρέισι στην προσαρμογή του αρχικού σεναρίου του Τζανγκ Τζουν-χουάν (Save the Green Planet!, 2003), δεν περιορίζεται στο να αφηγηθεί μια ιστορία. Αποδομεί, σχεδόν τελετουργικά, το περιτύλιγμα της δυτικής «κανονικότητας». Η ταινία δεν ενδιαφέρεται να δείξει έναν κόσμο ακραίο, αλλά έναν κόσμο αναγνωρίσιμο — έναν κόσμο που, αν παρατηρηθεί προσεκτικά, έχει αρχίσει να μοιάζει επικίνδυνα παραμορφωμένος, για να μην πούμε παθογενής. Εντυπωσιάζει ο τρόπος που χρησιμοποιεί το χρώμα, την αρχιτεκτονική του χώρου και τη σιωπή: η καθημερινότητα φαίνεται ζωντανή, σχεδόν υπερκορεσμένη, κι όμως η απειλή υποβόσκει σαν φάσμα που καραδοκεί σε κάθε επιφάνεια. Αυτή η αισθητική αντίφαση υπηρετεί τον πυρήνα της αφήγησης• τίποτε δεν είναι τόσο αθώο όσο μοιάζει.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Bugonia γίνεται μια μελέτη της ανθρώπινης απελπισίας. Φωτίζει —με τρόπο αμείλικτο— την ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου, σε κάθε γωνιά του πλανήτη, να κατασκευάζει ιστορίες που θα τον προστατεύσουν από το αβέβαιο. Είναι σχεδόν ειρωνικό: οι μύθοι που γεννιούνται από την ανάγκη για ασφάλεια, σύντομα μετατρέπονται σε μηχανισμούς βίας, σε νέες απειλές, σε εστίες τερατογενέσεων. Κι όμως, επιμένουμε να τους πιστεύουμε, ίσως επειδή η αλήθεια που αποφεύγουμε να αντικρίσουμε είναι ακόμη πιο τρομακτική — πιο σύνθετη, πιο απαιτητική στην κατανόησή της.
Δεν είναι τυχαίο πως αρκετοί σχολιαστές βλέπουν στην ταινία ένα οικολογικό προμήνυμα. Η απειλή δεν είναι μόνο κοινωνική ή ψυχολογική, αλλά και βαθιά υπαρξιακή. Ο κόσμος του Bugonia μοιάζει να στέκεται στο μεταίχμιο ενός ύπνου που γίνεται ολοένα και πιο βαθύς. Έτσι, η ταινία λειτουργεί ταυτόχρονα ως σκοτεινή σάτιρα και ως κραυγή αφύπνισης. Σχολιάζει μια κοινωνία που προτιμά να κλείνει τα μάτια στην καταστροφή, κι ένα σύστημα που παρουσιάζει τον εαυτό του ως εγγυητή ευημερίας ενώ θεμελιώνεται στην αδικία και την εξάντληση των πάντων — ανθρώπων και φυσικών πόρων.
Στο τέλος, το Bugonia δεν είναι απλώς ένα ακόμη κινηματογραφικό έργο — τουλάχιστον όχι με την τρέχουσα έννοια της βιομηχανίας του θεάματος. Είναι μια προειδοποίηση με πολλαπλές αναγνώσεις. Μας αναγκάζει να κοιτάξουμε τον καθρέφτη που κρατάει απέναντί μας. Εκεί διακρίνουμε ένα πλάσμα που στέκεται ακόμη όρθιο, αλλά —σύμφωνα με τα συμφραζόμενα του έργου— όχι για πολύ• ένα πλάσμα που, αν δεν πάρει πιο γενναίες και πιο δίκαιες αποφάσεις για την ατομική και συλλογική του μοίρα, είναι καταδικασμένο να εξαφανιστεί.
Και ποιος, αλήθεια, μπορεί να αμφισβητήσει ποιο είναι αυτό το πλάσμα;
1η δημοσίευση: εφ. ΡΟΔΙΑΚΗ
Πριν από λίγες ημέρες
ανακοινώθηκαν τα στατιστικά ακρόασης από το Spotify.
Εντελώς ανεξάρτητα — και
χωρίς καμία υποστήριξη σε επίπεδο μάρκετινγκ ή επικοινωνίας από κάποιον φορέα —
καταγράφηκαν και φέτος στοιχεία που πραγματικά εκπλήσσουν: 282 χιλιάδες
ακροάσεις από χιλιάδες ακροατές, σε 92 χώρες.
Θέλω
να σας ευχαριστήσω από καρδιάς για τη στήριξη στη μουσική μου και αυτή τη
χρονιά. Κάθε φορά που ακούτε ένα τραγούδι μου, δίνετε ζωή σε κάτι που γεννήθηκε
από αλήθεια και ανάγκη. Το δημιουργείτε ξανά — με τη δική σας φλόγα, τη
μοναδική σας ευαισθησία.
Εκφράζω
βαθιά ευγνωμοσύνη σε όλους τους συνεργάτες μου, αλλά κυρίως σε εσάς, τους
ακροατές αυτών των έργων. Για μένα, άλλωστε, η τέχνη υπάρχει για να μας
αποκαλύπτει· όχι για να χαϊδεύει τη συνήθεια ή τις περιοχές όπου παγιδευόμαστε.
Σας ευχαριστώ που αφήνεστε σε αυτό το ταξίδι μαζί μου.
Συνεχίζουμε.
Ανηφορίζουμε.
Το Bugonia
μοιάζει με κραυγή μέσα σ’ ένα αμερικανικό τοπίο που έχει χάσει τη φωνή του.
Μια χώρα πνιγμένη σε
εταιρικά χαμόγελα και ανθρώπους που αναζητούν σωτηρία σε συνωμοσίες και λογής
μυθεύματα, επειδή δεν βρίσκουν δικαιοσύνη στην πραγματικότητα.
Ο Λάνθιμος αποδομεί το
περιτύλιγμα της δυτικής «κανονικότητας» — δείτε, επί παραδείγματι, με πόσο
χρώμα γεμίζει τον διάκοσμο της καθημερινότητας, όπου η απειλή είναι πανταχού
παρούσα — και αποκαλύπτει την παράνοια που κρύβεται από κάτω: έναν κόσμο όπου η
απελπισία γεννά μύθους, κι οι μύθοι γεννούν βία.
Στο
βάθος, είναι μια ταινία για τις ιστορίες που λέμε στον εαυτό μας απ’ όποια
γωνιά του πλανήτη, για να νιώσουμε ασφαλείς. Ιστορίες που γρήγορα μετατρέπονται
σε αυταπάτες — και που, αναπόφευκτα, στρέφονται εναντίον μας.
Γι’
αυτό δικαιολογείται όποιος τη διαβάζει ως σκληρό οικολογικό προμήνυμα∙ αλλά και
ως σκοτεινή σάτιρα μιας κοινωνίας που στέκεται στο όριο μεταξύ ύπνου και
εφιάλτη.
Δεν είναι απλώς μια ταινία· είναι προειδοποίηση.
Και
στον καθρέφτη της διακρίνουμε ένα πλάσμα που, αν δεν πάρει πιο γενναίες και
συνάμα πιο δίκαιες αποφάσεις για την ατομική και συλλογική του μοίρα, είναι
καταδικασμένο να εξαφανιστεί.
Ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι;
ΚΥΤΤΑΡΟΓΡΑΦΙΕΣ
Ποιήματα και πεζά από το Εργαστήριο Δημιουργικής Ανάγνωσης και Γραφής ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ
πάνω σε τρία έργα της Ιάνθης Αγγελίογλου
Δεκέμβριος 2025
ISBN 978-618-87928-1-4
Η
νέα συλλογική έκδοση Κυτταρογραφίες
συγκεντρώνει έντεκα λογοτεχνικά κείμενα – ποιήματα και σύντομα πεζά – που
γράφτηκαν από τα μέλη του Εργαστηρίου Δημιουργικής Ανάγνωσης και Γραφής ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ, με αφορμή
τρία εικαστικά έργα της Ιάνθης
Αγγελίογλου από τη σειρά Αναζήτηση
Θησαυρών.
Η γραφή συναντά τη ζωγραφική σε μια δημιουργική
συνομιλία, όπου ο χρόνος, η ύλη και το συναίσθημα αποκτούν κοινή, διαλογική
μορφή. Τα κείμενα λειτουργούν ως «κυτταρογραφίες» — μικρές εγγραφές μνήμης και
φωτός μέσα στο σώμα του έργου.
Ως εικαστικό και λογοτεχνικό Λεύκωμα σχεδιάστηκε από τον Πάνο Δρακόπουλο,
υπεύθυνο του Εργαστηρίου Το
Κοχύλι, και δημοσιεύεται με αφορμή την έκθεση Αναζήτηση Θησαυρών της
Ιάνθης Αγγελίογλου, που πραγματοποιήθηκε σε
επιμέλεια της Πόλυς Χατζημάρκου
στο Κατάλυμα της
Γαλλίας στις 16/10-1/11/2025.
Αξίζει να σημειωθεί πως πρωτοπαρουσιάστηκε κατά την καταληκτήρια ημέρα
της εν λόγω έκθεσης, υπό μορφή Αναλογίου – με μεγάλη επιτυχία.
Πρόκειται για μία έκδοση αφιερωμένη στη συνάντηση της τέχνης με τη ζωή,
εκεί όπου το χρώμα, ο λόγος και ο χρόνος γίνονται ύλη ψυχής.
Διατίθεται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή (e-book) στον επίσημο ιστότοπο του ΚΟΧΥΛΙΟΥ: https://panos-drakopoulos.wixsite.com/kochyli
Συγγραφική Ομάδα:
Έφη Ζάχου, Ιωάννα Παπανικολάου,
Κέλλυ Ευθυμιάδου
Πάνος Δρακόπουλος, Δημήτρης
Λαδικός, Αναστασία Ζέππου
Ευαγγελία Παυλούς, Ελένη
Κυρμουζούδη, Έφη Γιαννιού
Σοφία Κισκίνη, Δέσποινα
Αρβανιτάκη
Μέσα στο 2025 έγινε κι αυτό - κυκλοφορήσαμε "Τ' όνειρό μου".
Το
πρώτο μου τραγούδι με ελληνικούς στίχους πήρε φωνή – και μάλιστα την πιο όμορφη
που θα μπορούσα να φανταστώ.
Η κόρη μου, Θάλεια,
τότε συνομήλικη με τον έφηβο που το έγραψε, το ερμήνευσε πριν από ενάμισι χρόνο,
μ’ έναν τρόπο που με συγκινεί κάθε φορά που το ακούω.
Είναι
απ’ αυτές τις στιγμές που επαληθεύεις ξανά πως η μουσική είναι γέφυρα, πόσιμη μνήμη
- ανεξάντλητη αγκαλιά.
Ανέκαθεν, όταν ένα έργο
τέχνης γινόταν κοινή αγάπη στο σπίτι μας, μάς άνοιγε τον δρόμο για νέες
δημιουργίες.
Μαζί με τα παιδιά — που
πλέον δεν είναι πια παιδιά — διψούσαμε, μέσα απ’ το αποτύπωμα του έργου που μας
συνέδεε, να ηχογραφήσουμε νέα μουσική, να φιλμάρουμε μικρές ταινίες, να
γράψουμε σενάρια, να σκαρφιστούμε πρωτότυπες αφίσες, να μοντάρουμε βίντεο κλιπ,
να επινοήσουμε παραμύθια, να βγάλουμε θεματικές φωτογραφίες — κάθε λογής.
Άλλοτε
τον πρώτο λόγο είχε το χιούμορ, άλλοτε ένας δημιουργικός πειραματισμός που μας
έβγαζε έξω από τον χρόνο. Κι αυτό είναι κάτι που διαρκεί μέχρι σήμερα.
Το Stranger
Things το αγαπήσαμε για πολλούς λόγους: αφενός για τις αμέτρητες
κινηματογραφικές (κι όχι μόνο) αναφορές που κουβαλά· αφετέρου επειδή αφηγείται
μια ιστορία μικρών ηρώων με θεματικές που μας αφορούσαν και μας συγκινούσαν.
Ένα από αυτά είναι και το ακόλουθο μουσικό θέμα:
#StrangerThings #StrangerThings4 #StrangerThingsMusic #Hawkins #UpsideDown #Eleven #StrangerThingsVibes #Nostalgia80s #80sAesthetic #FamilyCreativity #CreativeFamily #ArtAtHome #CreateTogether
#InspirationEverywhere
#FamilyProjects
#HomeStudio
