Ο δάσκαλος που κάνει τη διαφορά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Δημοσιεύτηκε σήμερα στη "Ροδιακή" το άρθρο

«Ο δάσκαλος που κάνει τη διαφορά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Μια αφορμή για σκέψη γύρω από τον ρόλο του δασκάλου σήμερα: όχι ως τυπικού φορέα γνώσης, αλλά ως ανθρώπινη παρουσία που μετατρέπει τη γνώση σε βίωμα, το σχολείο σε χώρο σχέσης και την παιδεία σε στάση ζωής.

Με αφετηρία μια ζωντανή εμπειρία μάθησης στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στη Ρόδο – με την αναπληρώτριά καθηγήτρια του ΠΤΔΕ, κα Μαρία Κλαδάκη και τους μεταπτυχιακούς της φοιτητές.

Ευγνώμων για τον διάλογο που άνοιξε και για όσους θα τον καλλιεργήσουν στην σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα.

Ο δάσκαλος που κάνει τη διαφορά στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

 

[Φωτογραφίες: Μαρία Κλαδάκη]

 

Μια ιδιαίτερα γόνιμη εμπειρία μάθησης και διαλόγου πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στο Τμήμα Παιδαγωγικών Δημοτικής Εκπαίδευσης στη Ρόδο. Στο πλαίσιο του μαθήματος «Παιδαγωγικό Υλικό για Βιωματική Μέθοδο Διδασκαλίας», του Μεταπτυχιακού Προγράμματος «Παιδικό Βιβλίο και Παιδικό Υλικό», με υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια κα Μαρία Κλαδάκη, παρουσιάστηκε η παιδαγωγική πρόταση των Ουρανοποιημάτων και η δυναμική της ως υλικού μάθησης που αναπτύσσεται μέσα σε κοινότητες εκπαιδευτικού στοχασμού.

Το εργαστηριακό μέρος της συνάντησης ανέδειξε με σαφήνεια ότι η δημιουργία παιδαγωγικού υλικού δεν αποτελεί μια ουδέτερη τεχνική διαδικασία. Αντίθετα, συνιστά μια ζωντανή πράξη σχέσης, εμπιστοσύνης και συλλογικής νοηματοδότησης. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές συμμετείχαν ενεργά και με αναστοχαστική διάθεση, ανακαλώντας συγκεκριμένες μορφές εκπαιδευτικών που άφησαν ουσιαστικό αποτύπωμα στη σχολική τους εμπειρία.

Από αυτή τη βιωματική «συγκομιδή» προέκυψε ένας διπλός χάρτης: αφενός κινήτρων και αφετέρου ποιοτήτων που καθιστούν έναν εκπαιδευτικό αντάξιο του σύνθετου και απαιτητικού του ρόλου. Ο αρχικός αυτός αναστοχασμός εμπλουτίστηκε περαιτέρω μέσα από την παρουσίαση πτυχών της εμπειρίας των Ουρανοποιημάτων ως ενεργούς κοινότητας μάθησης και πρωτότυπης δημιουργίας — ενός σχολικού τόπου όπου η γνώση βιώνεται ως χαρά και κοινό, αμφίδρομο και πλουραλιστικό βίωμα.

Κεντρικό σημείο της συνάντησης αποτέλεσε η από κοινού διαμόρφωση ενός «χάρτη ποιοτήτων» για τον δάσκαλο που κάνει τη διαφορά. Όχι απλώς για τον επαρκή ή αποτελεσματικό επαγγελματία, αλλά για εκείνον που επηρεάζει ουσιαστικά τη ζωή των μαθητών του, μετατρέποντας τη γνώση σε βίωμα και το σχολείο σε χώρο σχέσης και νοήματος.

Στη σύγχρονη συγκυρία, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχεται δυναμικά στην εκπαίδευση, αναδύονται κρίσιμα ερωτήματα: μπορεί αυτός ο χάρτης ποιοτήτων να αποδοθεί αλγοριθμικά; Μπορούν ιδιότητες όπως η ενσυναίσθηση, η παιδαγωγική ευθύνη, το προσωπικό παράδειγμα και η ηθική παρουσία να περιγραφούν ή να ανασυσταθούν από μηχανές;

Όπως επισημαίνει ο φιλόσοφος Βασίλης Καραποστόλης στο πρόσφατο έργο του «Όταν η γνώση είναι ζωή» (εκδ. Πατάκης, 2024), ο δάσκαλος αποτελεί την ίδια την ενσάρκωση του ρόλου της παιδείας. Δεν μεταδίδει απλώς γνώση· τη βιώνει και τη φέρει ως στάση ζωής. Αυτή η ανθρώπινη διάσταση δεν κατοικεί σε άλλη συνθήκη, ούτε υποκαθίσταται.

Τα ερωτήματα που τέθηκαν στη συνάντηση αυτή δεν προσφέρονται για εύκολες απαντήσεις. Καλούν, ωστόσο, την εκπαιδευτική κοινότητα σε βαθύτερο διάλογο για τη σύγχρονη ταυτότητά της, σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών μετασχηματισμών. Και υπενθυμίζουν ότι, τελικά, η παιδεία —και όχι μόνο η εκπαίδευση— παραμένει πρωτίστως υπόθεση ανθρώπινης παρουσίας.

1η δημοσίευση: 

εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ