Σουρεαλιστικό Αλμανάκ, 25 Ιανουαρίου

Γράφει, αντιγράφει κι υπογράφει
ο δημοσιογραφικός πράκτωρ 000,
Πάνος Δρακουμέλ
του Πύργου της Βαβέλ




ΕΠΕΤΕΙΟΣ
Παγκόσμια Ημέρα Ειρηνικής Πυρηνικής Ενέργειας



Γεγονότα

Σαν σήμερα 25 Ιανουαρίου


…του 1822:

Καλυμμένοι με μαύρα κιλίμια και ντυμένοι με ακόμη πιο μαύρα φέσια πάνω από το καβουνομουτζουρωμένο τους πρόσωπο, οι Απεσταλμένοι της Υψηλής Πύλης κάνουν πάσα στον πάντα καταδεχούμενο Χάρο, τον Αλη-Πασά -τον μοναχοφαγά! Τόπος εκτέλεσης του εγκλήματος: το νησάκι της λίμνης των Ιωαννίνων. Ώρα: τα μαύρα μεσάνυχτα. Τα τελευταία λόγια των μαύρων τιμωρών προς τον αλί-αλί-και τρεις αλί Πασά: “Τους χαιρετισμούς μας στην κυρα-Φροσύνη!”.

…του 1833: Μετά από την ταχύτατη και ολοκληρωτική αναθεώρηση υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων και των κοινωνικών προνομίων για τους 16άρηδες που ζουν εντός του νεοσύστατου ελληνικού κράτους (: θα μπορούν πλέον να πιάνουν τα χέρι της καλής τους δημοσίως άνευ ποινικής κυρώσεως!), αφικνύεται στο Ναύπλιο, ο νέος, μα πολύ νέος, σχεδόν αμούστακος βασιλεύς Όθων. Μετά των πολλών νταντάδων και των Germanian Lager κηδεμόνων του!

…του 1858: Από τα σαλόνια στα ...κατώγια: Παγκόσμια πρώτη για το “Γαμήλιο Εμβατήριο” του τσαχπίνη -καθότι πολυγαμικού- συνθέτη, Φ. Μέντελσον, κατά τους γάμους της Πριγκίπισσας της Μ. Βρετανίας, Βικτωρίας μετά του διαδόχου του Πρωσικού θρόνου, Φρειδερίκου.
Γκράντ σουξέ! Έκτοτε η υψηλή τέχνη του Μέντελσον θα γνωρίσει πληθώρα επανεκτελέσεων: από συνοικιακούς ναούς μέχρι τις τσάτρα-πάτρα τελετουργίες τύπου “Λάς Βέγκας” -με αρχιερέα τον ίδιο τον Έλβις Πρίσλεϊ αυτοπροσώπως!

…του 1881: Η ισχύς -της εφευρετικότητας- εν τη ενώσει! Το δίδυμο Τ. Eντισον και Αλ. Γκ. Μπέλλ, ιδρύει την “Oriental Telephone Company” (ήτοι “Ανατολική Τηλεφωνική Εταιρεία”) -τα τηλεφωνικά καλώδια της οποίας, για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία, θα μετατρέψουν τις πολιτείες της Ανατολικής Ακτής, σε γιγάντιους τσιμεντοπλαστικούς αργαλειούς στην καλύτερη, σε υπερμακαρουνόπολεις, στην χειρότερη περίπτωση!

…του 1917: Εκ νέου επιβεβαίωση της λαϊκής ρήσης “όλα έχουν την τιμή τους σε τούτο τον χονδρέμπορο ντουνιά!”: Οι Δυτικές Ινδίες -Δανικής κι ουχί δανεικής επικαρπίας- πωλούνται κοψοχρονιά στις ΗΠΑ για το ευτελές ποσό των 17 εκατομμυρίων δολαρίων.
17 εκατ. $, μία - 17 εκατ. $, δύο - 17 εκατ. $, τρία ...επικυρώθηκε η λαμπρά αγοραπωλησία!

…του 1919: Ιδρύεται ο προγονικός θεσμός του Ο.Η.Ε. (Οργανισμός Ηνωμένων Εχθρών): η ολιγόχρονη, όπως αποδείχτηκε στην πορεία των ακόλουθων δεκαετιών, “Κοινωνία των Εθνών” (ή αν προτιμάτε: “Κοινωνία των Εχθρών”).
Ένα με το παιδί της -όπως οσονούπω θα φανεί- θα διακρίνει τα μέλη της σε ...ολιγότερο ή περισσότερο ίσα μεταξύ τους!

Κατά το πρότυπο της “Φάρμας των Ζώων” του Τζ. Όργουελ...

…του 1960: Απίστευτο κι όμως ...σουρεαλιστικό! Η “Εθνική Ένωση Ραδιοφωνικών Παραγωγών” των ΗΠΑ -μετά το σκάνδαλο Payola (Pay: πληρώνω, ola: όλα!)- απειλεί με εξαψήφιο πρόστιμο όποιον ντίσκ τζόκευ, αποδεχθεί στο εξής “φακελάκι”, προκειμένου να παίξει στον αέρα συγκεκριμένες μουσικές επιλογές!
Άλλες εποχές...!

…του 1996: “Τι είν’ η πατρίδα μας; Η γλυκιά μας η πατρίς; Είναι οι κάμποι, τα βουνά -μην είν’ τα κύματα κι οι γυμνές βραχονησίδες;” (Δημώδες)
Κλιμακώνεται η βαλτή κρίση στα Ίμια. Μετά το κλιμάκιο των Τούρκων Εθνικιστών Μουμουέδων, υπηρεσία αναλαμβάνει η σχετική ελληνική Αντιπροσωπεία (κυρ δήμαρχος, κυρ αστυνόμος, παπάς κτλ).
Η συνέχεια -εδώ κι αιώνες, η ίδια.
Μια του κλέφτη, δυο κλέφτη, τρεις και η κακή του μοίρα: οι πρώτοι νεκροί –για ένα πουκάμισο αδειανό (ή κατά Πάγκαλο “για ένα κομμάτι πανί”, βλ. σημαία) – για μια βραχονησίδα αδειανή!

Ο εμφύλιος κόσμος

Εικαστικό του βέλγου ζωγράφου και κομίστα, Ben Heine.

Μνήμη B. Russell

Όλος ο κόσμος μια πληγή

Που όλο της αιμορραγεί

Κι εκεί που πάει να στερέψει

Ανοίγει πάλι πριν να φέξει

Ήλιος που στην καρδιά θα γνέψει

Πως θα βγει πάλι να τη γιατρέψει;

Σύριγγες, γάζες, πλαστικοί

Μα το ποιον κακοφορμεί

Το Μανχάταν πλημμυρίζει

Στον Ευφράτη ξαναφρίζει

Δες στη Γάζα ανηφορίζει

Το μέσα μας πως το θερίζει…

Όλος κόσμος μια πληγή

Ζωσμένο στ’ άρματα κορμί

Που αν με το πρώτο εκραγεί

Θαρρεί πως πια θα ‘χει σωθεί.

Όλος κόσμος μια πληγή

Σπασμένη θρύψαλα φωνή

Κομμάτια οι λέξεις κι απ’ τη σιωπή

Τι ν’ αρθρώσεις, τι να πεις…

Όλος κόσμος μια σκηνή

Του παραλόγου μιμική

Οι ατάλαντοι υποκριτές

Θιασαρχαίοι θριαμβευτές

Και στις πρώτες τις σειρές

Οι πετρωμένοι θεατές.

Ζογκλέρ και μίμους της οκάς

Στο παρασκήνιο μετράς

Πλάι τους οι θηριοδάμαστες

Της Τι Βι οι αλχημιστές

Τι οι παλιάτσοι, τι οι ληστές

Υποβολείς γι’ αυτά που λες…

Όλος κόσμος μια σκηνή

Μόνον για να σε παρωδεί

Σιμά το βάθρο σου γυαλίζει

Πιο κει το λάκκο σου σκαλίζει.

Όλος κόσμος μια πληγή

Σπασμένη θρύψαλα φωνή

Κομμάτια οι λέξεις κι απ’ τη σιωπή

Τι ν’ αρθρώσεις, τι να πεις…

4-5/1/2004

Homeland (2005)

Choreography: Amy Marshall

"Είναι η πρώτη φορά που στην ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΓΟΡΑ προσκαλείται ένα τραγούδι. Διόλου τυχαία η επιλογή όσον αφορά το λεγόμενο "τάιμινγκ".

Κατ' αρχήν, η πληγή της Μέσης Ανατολής, ανεπουλωτη εδώ και δεκαετίες, κακοφόρμησε εκ νέου.

Έπειτα, σκέφτομαι, η αλλαγή του κοινού μας χρόνου, ας είναι αφορμή για ένα βαθύτερο ξανάνοιωμα. Από τη μέσα μας κλεψύθρα μέχρι τη γλώσσα που ομιλεί η τέχνη μας."

Όσο μας το επιτρέπει η σκιά που μας ρίχνει η διεθνής συγκυρία

ή οι τα μικρά ή μεγάλα αδιέξοδα του καθενός μας:

Καλή μας χρονιά!

Σουρεαλιστικό Αλμανάκ, 20 Δεκεμβρίου

Γράφει, αντιγράφει κι υπογράφει
ο δημοσιογραφικός πράκτωρ 000,
Πάνος Δρακουμέλ
του Πύργου της Βαβέλ


20 Δεκεμβρίου

ΕΠΕΤΕΙΟΣ
Παγκόσμια Ημέρα Γκουαντάναμο
& λοιπών δημοκρατικών δαιμονίων



Γεγονότα


Σαν σήμερα 20 Δεκεμβρίου

…του 1522:

Οι εναπομείναντες Ιωαννίτες Ιππότες πότες-πότες καταλήγουν σε …νηφάλια συνθηκολόγηση με τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, έπειτα από μακρύ πολιορκητικό …ραμαζάνι.
Ως αντίτιμο για την “πολιτισμένη” μεταβίβαση της εξουσίας στο σμαραγδένιο νησί, ο περιχαρής Σουλτάνος εγγυάται τη δωρεά δεκάδων πολύλιτρων βαρελιών με άλφα ποιότητας αλκοολούχων ροφημάτων, που οι διψασμένοι Ιππότες πότες-πότες θα μπορούν πια εν ειρήνη να καταναλώσουν στο νέο τους πλωτό στέκι -την νήσο Μάλτα!


…του 1922:

Η …υπαρκτοσοσιαλιστική ισχύς εν τη ενώσει: 14 Δημοκρατίες δημιουργούν την Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (Ε.Σ.Σ.Σ.Σ.Σ.Δ. –βρείτε το λάθος και κερδίστε ένα αντίτυπο της αλάνθαστης λενινιστικής περί Μαρξ Βίβλου!). Ας συμπληρωθεί, πως εν καιρώ οι αυτές Δημοκρατίες θα αναδειχτούν σε λιγότερο …δημοκρατικές και συνάμα σε περισσότερο …σοβιετικές παρουσίες εντός της νεογέννητης Σοσιαλιστικής League!
Λένιν (Με προπονητή τον αγέραστο Ν. Μακιαβέλι) - Μάρξ: σημειώσατε 1!


…του 1989:

Πέντε χρόνια μετά την κυκλοφορία του πολυπλατινένιου άλμπουμ των VAN HALEN με τίτλο “1984”, οι ΗΠΑ ρητώς κι επισήμως δια της ροκ ‘ν ρολ-φιλης Γερουσίας ανακοινώνουν, πως αναλαμβάνουν την κινηματογράφηση του δημοφιλέστατου maxi single, “Panama”!
Τα γυρίσματα θα ξεκινήσουν με την εισβολή των Αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων εντός των εθνικών συνόρων του Παναμά κι εφόσον επιτευχθεί η ανατροπή της …λαικοπόπ κυβέρνησης του Μανουέλ Νοριέγκα!

…του 1995:
“Το ΠΑΣΟΚ πολλοί εμίσησαν, τον Τσοβόλα ουδείς!”, αναγράφεται στο υψηλότερο πλακάτ που φέρει πλήθος απογοητευμένων πρασινοφρουρών κατά την ανακοίνωση της ίδρυσης του ΔΗΚΚΙ από τον τέως υπουργό Δώστα-Όλα-Δημήτριο Τσοβόλα…



…του 2001:

Πρόβα …περιβραχιονίου πένθους για τον Αχόρταγο και γι’ αυτό Αχώνευτο Καπιταλισμό: Ισχυρή οικονομική κρίση οδηγεί στο ξήλωμα του Φερνάντο ντε λα Ρουά Ματ φαμ-πιούμ Καπιτάλ, από τον προεδρικό θώκο της Αργεντινής.




Τέλος, … σαν σήμερα 20 Δεκεμβρίου
του 2007:

(Ι): “ Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός / σε καίει σε σκορπάει και σε παγώνει ” τραγουδούν άπαντες οι παριστάμενοι στο πάρτυ της Αυτού Μεγαλειότητας της Αγγλίας, Ελίζαμπεθ (νο 2!) για το τιτάνιο…κατόρθωμά της να ξεπεράσει σε εστεμμένη μακροζωία την προ-προ-προ-προ-γιαγιά της, Βικτώριας (Secret – …this is Top Secret)!
…“ Ο χρόνος είναι ο χειρότερος γιατρός / σε καίει σε σκορπάει και σε παγώνει ”…

(ΙΙ): Απόπειρα αυτοκτονίας του πρώην γ.γ του Υπουργείου Π(;)ολιτισμού (επί υπουργίας του διαγραφέντος πλέον μαυροπρόβατου κ. Τατούλη), Χρ. Ζαχόπουλου.
Η βιομηχανία της ροζ αποβλάκωσης (βλ. πρωινή-μεσημεριανή και απογευματινή τηλεοπτική ζώνη) παίρνει στην κυριολεξία φωτιά!
Στα …καμένα, πρώτες πρώτες, η ενημέρωση και η δικαιοσύνη.
Ένα χρόνο μετά, ούτε γάτα (κομιστής, “μαύροι” ειδικοί λογαριασμοί κτλ), ούτε ζημιά (“εντός” της οποίας και το DVD που όλοι είδαν, αλλά κανένας δεν ...παρακολούθησε!)
[Φήμες δε, που κάνουν λόγο για πέρασμα του πρώην Γενικού, στο σχήμα των κληρικών (Βατοπεδίου –προφανώς στην Γραμματεία Ν.Δ. Βατοπεδίου) ως αδελφός Παρθένιος, κρίνονται ως πέρα για πέρα αναληθείς, βλ. και τη σχετική φωτογραφία]

1η Δημοσίευση, "να!", 15ο φύλλο

Το ποτήρι ξεχείλισε

“(…) Όσοι άκουσαν τον προεδρικό λόγο (γιατί ήταν λίγοι εκείνοι που γύρισαν το κουμπί) ξεστόμισαν τις χειρότερες βρισιές και για τον πρόεδρο και για τον λόγο του και για τη χώρα, παρακινώντας ακόμη και τα μικρά παιδιά να επαναλαμβάνουν ρυθμικά τα βρισίδια χτυπώντας όλοι μαζί παλαμάκια (….)”
Δ. Δημητριάδης, “Πεθαίνω σα χώρα”

Να που για πρώτη φορά δεν καμωνόμαστε πως πέφτουμε, είτε ως τηλεθεάτρια κοινωνία, είτε ως πολίτες του καναπέ, από τα σύννεφα. Η φράση που περνάει από τα χείλη σχεδόν όλων –μικρών και μεγάλων– στην ανάλυση των γεγονότων που ακολούθησαν την δολοφονία του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, είναι ότι “το ποτήρι ξεχείλισε”. Κι αν παραμένει για ορισμένους στην σφαίρα των εικασιών το περί ποιού ποτηριού ο λόγος, ας μην τους στερήσουμε την –τραγικά– προφανή απάντηση: το “ποτήρι” της αντικοινωνικότητάς μας.
Από την μεταπολίτευση κι εδώθε η αντικοινωνικότητα του Έλληνα παράλληλα με τους εκάστοτε μετασχηματισμούς και την ποικιλία των εκφάνσεων της, απέκτησε πλήρη …οδοντοστοιχία και νύχια τόσο γαμψά και κοφτερά, ώστε να αφαιρείται εν ψυχρώ εν έτη 2008, από ειδικό όργανο της “τάξης” η ζωή ενός εφήβου.
Θα έπρεπε να μας είχε ανησυχήσει από τα πρώτα της κιόλας βήματα, η τόσο φοβική κι όχι σπάνια ρατσιστική, συμπεριφορά που επιδείξαμε έναντι των οικονομικών μεταναστών που συνέρρευσαν μαζικά εντός των εθνικών μας συνόρων απ’ τις αρχές της δεκαετίας του ’90 και μετά. Όσο κι αν το φαινόμενο επισημάνθηκε από οξείς ανατόμους της νεοελληνικής πραγματικότητας (οι οποίοι κινούνται και δημιουργούν στον χώρο της τέχνης και της επιστήμης), δεν έγινε κτήμα της κοινής μας κοινωνικής συνείδησης. Ακόμη και σήμερα είμαστε ‘θύματα’ των συνειρμών μας, όταν στο άκουσμα μιας εγκληματικής πράξης αναζητούμε τον …Αλβανό της!
Θα έπρεπε να μας είχε αφυπνίσει το γεγονός, πως με την έλευση της κατ’ όνομα ελεύθερης ραδιοτηλεόρασης, ούτε ψήγματα πραγματικού κοινωνικού διαλόγου δεν κατορθώσαμε να αρθρώσουμε. Στην μιντιακή μόδα –κοντά δυο δεκαετίες πια– βρίσκονται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα οι πάσης κοινωνικής φύσεως σκυλοκαυγάδες, οι κομματικές κοκορομαχίες, οι άναρθρες από παντού τιποτολογίες, ενώ στην κατά τι πιό πολιτισμένη της εκδοχή, άμεσα εντοπίσιμοι είναι οι “παράλληλοι μονόλογοι” και οι μεταθέσεις ενός ακόμη σοβαρού ζητήματος στην επόμενη εκπομπή (Δεν είναι μόνον οι ομιλητές που “δεν ολοκληρώνουν”, είναι και οι ίδιες οι πολυ-εκπομπές που φέρουν τον νάρκισσό τίτλο του “talk show”!).
Θα έπρεπε προ πολλού να μας είχε εξεγείρει η μικροπολιτικά εκπορευόμενη απροθυμία όλων των κομμάτων ανεξαιρέτως, να αποσυνδεθούν από το κράτος, προκειμένου να καταρτιστεί ένα από κοινού προγραμματικό σύμφωνο υγιούς λειτουργίας των κοινωφελών θεσμών υψηλής προταιρεότητας (π.χ. Υγείας και Παιδείας). Η διαρκής αναβλητικότητα σύγκλισης των κοινωνικών εταίρων πάνω στο Ασφαλιστικό και η πιο πρόσφατη μηδενική οικονομική ενίσχυση του ΟΠΑΔ, δεν αφήνουν την παραμικρή αμφιβολία για την παταγώδη αποτυχία να εγκατασταθεί μεταξύ των σχέσεων κοινωνίας και κράτους, κράτους και κομμάτων, μία τόσηδα αχτίδα αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Θα έπρεπε ακόμη να μας είχε θέσει σε οξεία κοινωνική εγρήγορση το ότι κάθε τρις και λίγο καταλαμβάνονται δημόσιες υπηρεσίες, δημόσιοι δρόμοι, δημόσια κοινή περιουσία από ομάδες που κατ’ επάγγελμα και σκόπιμα συγχέουν το αριστερό πολιτικό ιδεώδες (το να μοιράζεσαι τα κοινωνικά αγαθά με τον συμπολίτη σου) με την κτηνώδη συμπεριφορά του τραμπούκου (το να του τα αφαιρείς με τη βία). Κι όμως. Μήτε που πήραμε είδηση τι σημαίνει αυτό που επανειλημμένως σε Πανεπιστήμια, Βιβλιοθήκες και Εργαστήρια, συμβαίνει. Όπως και τότε, που οι γέροντες πατέρες και παππούδες μας ξυλοκοπήθηκαν από τα ΜΑΤ -σε περίοδο μάλιστα, “σοσιαλιστικής” διακυβέρνησης του τόπου! Όπως και κάθε “αθλητική” Κυριακή, που τα πιο πολυάριθμα αστυνομικά σώματα καλούνται να περιφρουρήσουν τους αγώνες μεταξύ των λαοφιλών κατά τα άλλα, ιδωτικών ποδοσφαιρικών εταιρειών!
Για την αντικοινωνικότητα της νεοελληνικής καθημερινότητας δεν χρειάζονται εμβριθείς κοινωνιολογικές αναλύσεις: τη βιώνει …εύγλωττα ο καθένας μας στον σαδομαζοχισμό του μποτιλιαρίσματος, στο πολύπαθο παρκάρισμα του αυτοκινήτου, στην άγρια ηχορύπανση των πολυκατοικιών του, στις ατελείωτες ουρές μπροστά από τους γκισέδες των Δημοσίων Υπηρεσιών, στον παραλυτικό εθισμό του σε “τηλεοπτικά παιχνίδια” κατά τα οποία ο κάθε παίκτης τρέφεται από τις σάρκες του διπλανού του –ή μέχρι και της ίδιας του της οικογενείας.
Να γιατί λοιπόν, όλοι λίγο πολύ συλλαβίζουμε την ίδια σκληρή επωδό: ότι “το ποτήρι ξεχείλισε!”. Διότι, από τη μία, όλοι ενδόμυχα αποδεχόμασταν, πως η κάθε ημέρα μας στράγγιζε και μιάν ακόμη σταγόνα αντικοινωνικότητας. Και από την άλλη: επειδή ήταν πολύ ηχηρός, πολύ βαρύς, ο θάνατος αυτού του 15χρονου μαθητή, που οι περισσότεροι πολιτικοί δεν αισχύνονται να το νεκρολογούν με το μικρό του όνομα και οι δε, τάχα “αντιεξουσιαστές” να το “πενθούν” καίγοντας και λεηλατώντας το όποιο υπόλειμμα του ατροφικού κοινωνικού εαυτού μας.

Βλ. και Εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ

http://www.rodiaki.gr/v3/index.asp?page=19

Αποσπασματική δημοσίευση: Εφημερίδα EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 17-12-2008

http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=76337268,90651124,

98537332,3188500,11209876,17011220,33225620

Πρόσκληση: νέο Τραγούδι σε Ποίηση Μπ. Μπρεχτ

Στο μουσικό αυλάκι της ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

που υπακούει στη διεύθυνση:

http://www.myspace.com/panosdrakopoulos

μπορείτε να ακούσετε μία μελοποίηση από το

"ΜΟΥΣΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ στον ΜΠΡΕΧΤ"

που ανέβηκε προ μηνός στο θεατράκι του 12ου ΔΣ Ρόδου.

Απολαύστε τον "Φωτισμό"

(σε μετάφραση: Μ. Πλωρίτη)

Σχετικά με τους εκλεκτούς συντελεστές αυτής της... "παράστασης εν στουντίο"

Παίζουν:
Κρουστά: Άννα Νικητιάδη
Πλήκτρα: Χρήστος Ζουρούδης
Κόντρα μπάσο, ηλεκτρικό μπάσο, κλαρινέτο, πιάνο: Θοδωρής Ζιάρκας
Βιολί, βιολοντσέλο: Δέσποινα Σπανού
Κιθάρα, μελώντικα, φωνή: Πάνος Δρακόπουλος


Ηχοληψία: Jay Kroon
Mastering: Νίκος Ναθαναηλίδης

Μουσική-ενορχήστρωση:

Πάνος Δρακόπουλος

Καλή σας ακρόαση!

10 + 4 Προτάσεις για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Στις αρχές της τρέχουσας εβδομάδας και στο πλαίσιο ενός έντονου προβληματισμού που μοιραζόμαστε πολλοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί, προχώρησα στην επεξεργασία ορισμένων προτάσεων για την ανασυγκρότηση του Δημόσιου Σχολείου όσον αφορά την Α’ Βαθμίδα Εκπαίδευσης. Κατέληξα στα ακόλουθα 14 σημεία-προτάσεις, δίχως ωστόσο να εισέλθω κατά τη γραπτή τους διατύπωση, στην ανάπτυξη μίας επιχειρηματολογίας που να τεκμηριώνει την αξιοπιστία και ορθότητά τους. Ενδεχομένως να επανέλθω με νεότερο κείμενο.
Προβαίνω όμως, στην δημόσια τους έκθεση, προκειμένου να ανακινήσω ένα γόνιμο, θέλω να ελπίζω, διάλογο γύρω από θέματα λειτουργίας και προσανατολισμού του εκπαιδευτικού μας συστήματος –προς τον 21ο αιώνα, τον αιώνα μας.
Αν συνειδητά απέφυγα να διατυπώσω την παραμικρή αιχμή για την επί δεκαετίες υποχρηματοδότηση όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων ανεξαιρέτως, δεν είναι επειδή το όλο ζήτημα είναι ελάσσονος σημασίας. Κάθε άλλο: Δίχως την οικονομική προϋπόθεση κάθε σχετική πρόταση δε θα έχει άλλο μέλλον, παρά –στην καλύτερη περίπτωση– τις υπάρχουσες και γνωστές σε όλους μας καχεξίες (Το παράδειγμα της σημερινής κατάστασης του Ολοήμερου σχολείου είναι από μόνο του εύγλωττο και επαρκές).
Ήρθε όμως ο καιρός, να δούμε πέρα από το βάρος της αναστολής τόσων αυτονόητων που καθιστούν το πρωτοβάθμιο εκπαιδευτικό μας σύστημα σε πολλούς του τομείς …εκτός τόπου και χρόνου. Άτοπο, πάει να πει, και ξεπερασμένο.


1. Θεσμοθέτηση του πολλαπλού βιβλίου.
2. Καθιέρωση-υλοποίηση της αναλογίας μία σχολική βιβλιοθήκη ανά σχολική μονάδα.
3. Αντικατάσταση των παρελάσεων και των διδακτικών ωρών που διατίθενται για την προετοιμασία και την τέλεση τους με ευέλικτα προγράμματα διαθεματικών δραστηριοτήτων: τα οποία θα ανατροφοδοτούν κάθε φορά τις σχολικές εορτές με πλούσιο σε επιστημονικό και καλλιτεχνικό υλικό.
4. Προώθηση ενός πανελλήνιου / περιφερειακού δικτύου που θα φέρει την ευθύνη για τον διαρκή εκσυγχρονισμό των εργαστηρίων υπολογιστών των σχολείων. Σχολικών Εργαστηρίων που θα ανταποκρίνονται τόσο στις τεχνικές απαιτήσεις των λογισμικών που θα εκπονεί το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, όσο και στις νεότερες συνθήκες που διαμορφώνει η ολοένα διευρυμένη Κοινωνία της Πληροφορίας.
5. Ενίσχυση των επιμορφωτικών διόδων (:κυκλικά ανά πενταετία προγράμματα εξάμηνης ή ετήσιας φοίτησης, τόνωση της λειτουργίας των υπαρχόντων Διαδασκαλίων, μεγαλύτερη ποσόστωση εκπαιδευτικών αδειών για την απόκτηση Μεταπτυχιακών τίτλων) που θα διατίθενται στους εκπαιδευτικούς όλων των κλάδων.

6. Καθιέρωση νέου ανώτατου ορίου για τον αριθμό των μαθητών σε κάθε τμήμα: 20.
7. Απομάκρυνση της απαίτησης για υποχρεωτική δημόσια προσευχή κατά την έναρξη του σχολικού ωραρίου.
8. Κατάργηση του απαράδεκτου από κάθε άποψη διεθνούς εργατικού δικαίου, «κλάδου» των ωρομισθίων.
9. Απαλλαγή των εκπαιδευτικών από την υποχρέωση της λεγόμενης «εφημερίας». Ο διαθέσιμος εργασιακός χρόνος που θα προκύψει, θα μπορεί ενδεχομένως να τεθεί χάριν της λειτουργίας της σχολικής βιβλιοθήκης. Η επίβλεψη των μαθητών κατά τη διάρκεια των διαλλειμάτων να ανατεθεί σε «υπάλληλο/ους σχολικής ασφάλειας».
10. Καθιέρωση της θέσης «ασκούμενου εκπαιδευτικού» για τον τελειόφοιτο φοιτητή των Σχολών, από τις οποίες στελεχώνονται οι επιμέρους εκπαιδευτικοί κλάδοι. Ελάχιστη διάρκεια της υπηρεσίας των «ασκούμενων εκπαιδευτικών»: ένα σχολικό τρίμηνο -σε ακτίνα «άσκησης» και στις 6 τάξεις του Δημοτικού.

11. Ριζική αναδιάρθρωση του θεσμού του ολοήμερου σχολείου. Αξιολόγηση της σημερινής του κατάστασης.
12. Επανασχεδιασμός της υπάρχουσας ακτίνας ευθύνης των Σχολικών Συμβούλων προς μικρότερα σύνολα εκπαιδευτικών.
13. Θεσμοθέτηση πολιτιστικής εβδομάδας στις επιμέρους Διευθύνσεις Εκπαίδευσης. Με μη διαγωνιστικού περιεχομένου εκδηλώσεις από θέατρο μέχρι τραγούδι κ.τ.λ. και από «αγώνες λόγου» μέχρι πλήθος βιβλιοπαρουσιάσεων.
14. Ανεξαρτητοποίηση/διάκριση του πολιτικού-περί εκπαίδευσης ρόλου του Υπουργείου Παιδείας από τις λοιπές περί Θρησκειών σημερινές αρμοδιότητές του. Συνακολούθως, ας αναθεωρηθεί ο χαρακτήρας του μαθήματος των Θρησκευτικών. Προτείνεται η αντικατάσταση του εν λόγω μαθήματος από ‘συναφές’ αντικείμενο με τον πιθανό τίτλο «Ιστορία των Θρησκειών» ή «Στοιχεία Θρησκειολογίας».

1η δημοσίευση: Εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ, 23-11-2008

http://www.rodiaki.gr/v3/index.asp?page=19&archive=355

Συνομιλία με τον Φιλέα Φογκ

«Οι φανταστικές αλήθειες φθείρονται πιο δύσκολα» έγραφε ο Οδ. Ελύτης στο Μικρό του Ναυτίλο. Το ίδιο και οι φανταστικοί ‘ήρωες’ έναντι των ‘ιστορικών’ προσώπων, δε θα δίσταζα να προσθέσω. Κι αν εν τέλει, όπως ο ίδιος γράφει «το φεγγάρι της Σαπφώς θα επιζήσει απ’ το φεγγάρι του Άρμστρονγκ», δεν έχουμε παρά να στήσουμε αυτί στο τι έχει να μας πει τούτο το φεγγάρι. Αρκεί να φέρουμε το φιλοπερίεργο μικρόφωνο των αποριών μας μπρος απ’ τα… χείλη του!



Κύριε Φογκ, πολύ καλή μέρα σας!

Καλημέρα και σε σας νεαρέ μου!

Ορίστε και το επιτραπέζιο ρολογάκι μας...

(Με κοιτάζει απορημένος)...

Μήπως έχετε καμιάν αντίρρηση: η συζήτησή μας να χρονομετρηθεί, ή μήπως όχι;

Ομολογώ με ξαφνιάζετε λιγάκι! Γιατί να χρονομετρηθεί; Θα έχει το χαρακτήρα κανενός σχετικού παιγνίου ή θα επιχειρήσουμε την καταγραφή κάποιου τυχόν πειράματος;

Κι όμως! Στα δικά μου τουλάχιστον μάτια, ολίγον σαν σκακιστής κι εν μέρη σαν πειραματιστής, μπήκατε στο περίφημο σε όλους μας στοίχημα να γυρίσετε τον κόσμο σε 80 ημέρες...

Η γοητεία του ρίσκου δεν είναι προνόμιο μόνο των αθλητών ή των φυσικών επιστημόνων, μολονότι θα πρέπει να σας εκμυστηρευτώ, πως το συγκεκριμένο ταξίδι δε στερήθηκε στιγμιότυπα υψηλών αθλητικών επιδόσεων, μήτε ντελικάτες «επιστημονικές» πατέντες! (γέλια)

Πρωταθλητής και στα δυο, χωρίς πολύ σκέψη, υπήρξε ο βοηθός σας, ο Πασπαρτού!

Εκτός του ότι η πορεία και η επιτυχία ολόκληρου του ταξιδιού δε θα ήταν η ίδια δίχως τον τετραπέρατο Πασπαρτού, είναι, νομίζω, διπλό κέρδος για οποιονδήποτε ταξιδευτή, το να μοιράζεται με κάποιον άλλο πέρα από τον εαυτό του, τη σπορά που η διαδρομή του επιφυλάσσει τόσο σε συγκινήσεις όσο και σε αγωνίες!

Ειδικότερα δε, αν τον κυνηγάει επιπροσθέτως, ο χρόνος κι ένα ...απρόσκλητο έγκλημα...

(Με την αριστερή του παλάμη να χτενίζει το καστανό του υπογένειο) Ίσως να σκέφτηκε ο αγαπητός μου δημιουργός, πως, όσο πιθανόν είναι να «ξεγλιστρήσεις» απ’ τις δαγκάνες του χρόνου, άλλο τόσο ενδεχόμενο είναι να γλιτώσεις από το στόμα της αγγλικής δικαιοσύνης! (γέλια)

Μου φαίνεται παράξενο: δε διστάζετε να μπείτε στην σκέψη του κ. Ι. Βέρν!

Μα είναι αμοιβαίο: ούτε αυτός δίστασε να μπει στη δική μου! Ίσα ίσα, της έδωσε την πνοή του. Και δεν είμαι ο πρώτος, σίγουρα ούτε ο τελευταίος, που θα ισχυριστεί, πως πρόκειται περί ξεχωριστής, πράγματι, πνοής!

Εσείς πού εντοπίζετε την ιδιοφυία του;

Στο ότι δεν αποπλανήθηκε από τα κάλλη και την απειρία, είτε της λογικής αποκλειστικά, είτε της φαντασίας και μόνο τη φαντασίας! Τις αντίκρισε και τις προσκάλεσε στο έργο του, και τις δύο, όπως οι αναγνώστες των βιβλίων του ζουν και αποζητούν, μια το καθαρό νερό, μια τον καθαρό αέρα.

Αυτό το σχόλιο σας εις βάρος της μονομέρειας αυτού του είδους, μήπως είναι «καρφί» για τους αντιπάλους σας στην Ακαδημία των Επιστημών, οι οποίοι αρνούνταν το πραγματοποιήσιμο του οράματός σας;

Είναι απλώς υπενθύμιση –ο όρος «καρφί» δεν είναι της ιδιοσυγκρασίας μου- του γεγονότος, ότι η στείρα λογική μας κάνει άτολμους και η αχαλίνωτη φαντασία, ακοινώνητους! Μη ξεχνάτε: ο γύρος που επιχείρησα ήταν επί του πλανήτη μας, εντός των ανθρώπων τόσων πολιτιστικών αποκλίσεων, και όχι σ’ έναν ακατοίκητο γλόμπο του ηλιακού μας συστήματος!

Μια και το αναφέρατε: τι κοινό εντοπίσατε μεταξύ των ανθρώπων τόσων διαφορετικών γεωγραφικών και πολιτιστικών συντεταγμένων;

Τα αισθήματα: Ο φόβος (παντού έβλεπες όπλα και ναούς θεών), η αγάπη, ο έρωτας –σας μιλώ για τα πιο έντονα, μα όπου κι αν σταθείς μεταξύ των ανθρώπων, στην Ευρώπη, στην Ασία, στην Αμερική, τα αισθήματα είναι ο κοινός ...παρονομαστής μας! Το τί δηλαδή, αισθανόμαστε, όχι όμως και το πώς. Εκεί είναι το κομβικό ‘σημείο’, όπου αρχίζουν οι διαφορές μας...

Σε περίπτωση που επαναλαμβάνατε το ταξίδι σας, πιο ώριμος πια, τι θα αποφεύγατε σε σχέση με τον θρυλικό σας περίπλου;

Είπατε ο ίδιος τη λέξη κλειδί: ώριμος. Δηλαδή, στην ώρα μου! Στην παρούσα «ώρα» της ζωής μου λοιπόν, θα απέφευγα το λυσσαλέο κυνηγητό του ρολογιού (Το βλέμμα του πέφτει πλάγιο στη συσκευή που έφερα ως ‘σιωπηλό μάρτυρα’ της συνομιλία μας). Μου είναι πια περιττό! Στα νιάτα του κανείς, θεωρεί, πως το να παίρνει την άδεια του χρόνου, είναι μια σημαντική πρόκληση -είναι και το δέλεαρ της ταχύτητας, βλέπετε, στη μέση. (Με κοιτάει ξανά στα μάτια). Μεγαλώνοντας όμως, καταλαβαίνει, πως όλα αυτά είναι, λίγο πολύ, φρεναπάτες! Ο συμβατικός χρόνος είναι μόνον αυτός που υπάρχει: οι 80 μέρες, που στ’ αλήθεια ήταν ...81 περιστροφές της γης γύρω από τον άξονά της!

Και ο χρόνος ο πραγματικός;

«Γρήγορο ίσκιος πουλιών» δεν αποκαλεί τον χρόνο ένας εξαίρετος ποιητής σας; «Γρήγορος ίσκιος πουλιών» λοιπόν, ο χρόνος ο πραγματικός κι όχι τούτο εδώ το ρολογάκι με τους δείκτες, τους εσωτερικούς του τροχαλίες και τα δώδεκα ψηφία του...

Σας ευχαριστούμε θερμά για την καλοσύνη σας να αποδεχθείτε τον δικό μας «γύρο» σίγουρα μικρότερου των ...80 ερωτήσεων! (γέλια)

(Γελώντας) Σας ευχαριστώ κι εγώ, ...και καλή μας αντάμωση, σε έναν επόμενο...γρήγορο ίσκιο πουλιών!

Σουρεαλιστικό Αλμανάκ 25 Oκτωβρίου

Γράφει, αντιγράφει κι υπογράφει
ο δημοσιογραφικός πράκτωρ 000,
Πάνος Δρακουμέλ
του Πύργου της Βαβέλ



ΕΠΕΤΕΙΟΣ
Παγκόσμια Ημέρα πρώην Υπαρκτού Καπιταλισμού


Γεγονότα

Σαν σήμερα 25 Οκτωβρίου

…του 1861:

Σαν τα μανιτάρια ξεφυτρώνουν οι οίκοι ταχείας διακίνησης του –υπαρκτού, ανύπαρκτου, no problem– κεφαλαίου: τα εις την καθομιλουμένη ‘χρηματιστήρια’.
Πρωτότοκο βλαστάρι της ημέρας: το χρηματιστήριο του Τορόντο –με πρίμο σιγόντο soundtrack της καπιτάλ ορχήστρας το περίφημο (Σημ: Προσοχή, παρακαλώ, στην στίξη): “Money makes the world come around!!! – the world come around…– the world come around???”


…του 1880:

Αξεπέραστο πανελλήνιο ρεκόρ: Ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος ορκίζεται Πρωθυπουργός της Ελλάδας για… 10η φορά! Ούτως πώς εξηγείται η τακτικότατη νυχτερινή ομύγηρης, από τη μία μεριά των επί χρήμασι εκδιδομένων αγοριών, κοριτσιών -κ.α.- από την άλλη, των μικροβάπορων έως και ταχύπλοων της αγοράς εξαρτησιογόνων ουσιών, στην γνωστή Αθηναϊκή πλατεία με την επωνυμία του εν λόγω πολυπρωθυπουργού. Εις μνήμην και …τιμήν του!
Σχόλιο της στήλης: Φανταστείτε τι καρυδιάς καρύδι επαγγελματιών και αχθοφόρων του νυχτοκάματου θα συγκεντρώνει στο απώτερο λωτοφάγο μέλλον η πλατεία του μονοπρωθυπουργού Κ(όμη) Μητσοτάκουλα…


…του 1914:

Ξεσπά η επανάσταση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία, για να εκπληρωθεί εκ νέου το 1ο επεισόδιο του δημοφιλούς στην Ιστορία τρίπτυχου: Επανάσταση – Ανάσταση –…Παράσταση!

…του 1950:

“Στα γήπεδα η Ελλάδα αναστενάζει”…
Ξεκινάει επίσημα η Α’ Εθνική Κατηγορία Ποδοσφαίρου. Όμορφα, τίμια, καθαρά! Με πολυνίκεις και πολυπρωταθλήτριες –επαναλαμβάνουμε: όμορφα… τίμια… καθαρά– τις ομάδες του Κέντρου!


…του 1960:

Τέλος εποχής: αίρεται η παντοδυναμία της περικάρπιας γύμνιας και συνάμα η ανεξαρτησία του homo sapiens (!!!) από τη χειρολαβή του μοντέρνου χρόνου (βλ. “Modern Times” του παππού Τσ. Τσάπλιν). Στις ΗΠΑ, διατίθεται προς πώληση το πρώτο ηλεκτρονικό ρολόι χειρός, το Accutron 214 –το οποίο …εν ευθέτω χρόνω, θα πείσει, ότι μπορεί να φορεθεί –όπως και οι επιφανείς τεχνολογικοί απόγονοί του– “και στο αριστερό: σαν κόσμημα”!


…του 1963:

Τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας ο Γιώργος Σεφέρης. Ευθύς (!) ξαμολιέται ανανεωμένο για τις ερχόμενες δεκαετίες το ελληνοφρενές έθιμο της δημόσιας δηλητηριολογίας. “Έπαιξε …ρόλο στο Κυπριακό ο Σεφέρης”, “Ένα τομίδιο ποιημάτων είναι όλος κι όλος ο…πολυέλαιος!” και άλλα τέτοια συναφή!
Αρκούμαστε στον σοφό καταλεικτήριο στίχο της “Σαντορίνης”: “Βουλιάζει όποιος σηκώνει τις μεγάλες πέτρες”…
…Ακόμη κι όσες πέφτουν από τα κλαδιά της εθνικής μας Φαιδράς Πορτοκαλέας!


…του 1965:

Πρώτη προβολή της ταινίας του Ντίνου Δημόπουλου “Μια τρελλή, τρελλή οικογένεια” με την Τζένη-Τζένη Καρέζη και τον Αλέκο-Αλέκο Αλεξανδράκη.
Έργο ορόσημο του εντόπιου κιν/κου σουρεαλισμού: συνοδεύεται στις πολλές της αναμεταδόσεις από την πάντοτε απολαυστική και ουδόλως παχυντική…Πάστα Φλώρα!


Τέλος, … 25 Οκτωβρίου του 2003:

“Άλλο (πράγμα) κερδίζει (εκδηλώνεται) στα χαρτιά, και άλλο στην αγάπη” – εν σχέση με την φουλ τζογαδόρικη διαφθορά!
Στο προκείμενο: Θετικό είναι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Κολομβία, με σκοπό οι πολίτες να εγκρίνουν την πολιτική της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της διαφθοράς!
Το ...άλλο με τον συνέλληνα Τοτό που σε ανάλογη σφυγμομέτρηση –εντός της Μπανανίας των Ηνωμένων Ελληνικών Εμιράτων αυτή τη φορά– δηλώνει αλληλέγγυος και ομόφωνος με τον Κολομβιανό Τοτό, το ξέρετε;

1η Δημοσίευση, "να!", 14ο φύλλο

Τo "Όχι" της 28ης Οκτωβρίου του 1940 και το αντίστοιχο "'Οχι" του σήμερα

Αγαπητέ αναγνώστη, με την παρούσα σύντομη επιφυλλίδα δε θα ήθελα να υπηρετήσω τη συνήθη στις εθνικές μας επετείους φλυαρία, που όπως τελείται στις μέρες μας είτε από τηλεόρασης, είτε από σχολικού… “άμβωνος”, συνιστά δίχως άλλο πράξη απολαβής–απολαβής κοινωνικού επαίνου και χειροκροτημάτων γι' αυτόν που ομιλεί, πάρά, ως οφείλει, πράξη απότισης–απότισης τιμής σε εκείνους τους αμέτρητους που αρνήθηκαν, με βαρύτατο τίμημα, να γίνουν πειθήνιοι υπήκοοι στα κελεύσματα του φασισμού.

Διότι, γνωστέ μου άγνωστε αναγνώστη, αυτό είναι το νόημα, όπως από μέρους μου το αντιλαμβάνομαι σήμερα, 68 χρόνια μετά, του ελληνικού “ΟΧΙ” κατά την 28η Οκτωβρίου του 1940: ανυποχώρητη και αδιάρρηκτη άρνηση ενάντια στην ανεξέλεγκτη εξουσία της μίας και μόνον πολιτικής άποψης, της μίας και αποκλειστικής ιδεολογίας, της πρακτικής που αρνείται και αντιπαλεύεται με κάθε μέσον την αμφισβήτηση και την εκάστοτε έλλογη κριτική προσέγγιση.

Κι αν, στις επιτυχίες του 20ου αιώνα, έχει προσμετρηθεί από πολλούς αναλυτές και ιστορικούς, πρώτη-πρώτη η ήττα του φασισμού, ο 21ος, ο αιώνας μας, έχει ανάγκη, προκειμένου να υπερβεί τις εκ του παρελθόντος κληρονομημένες πολιτικές του αντιφάσεις, από μέρους της σημερινής παγκόσμιας κοινότητας, από εμάς, ένα διαρκές και ακούραστο “ΟΧΙ” προς κάθε πολιτική ή κοινωνική στρατηγική, που επιδιώκει να καταστήσει τη μονομέρεια της σκέψης και της πράξης, από δημοφιλή έως και θεσμοθετημένη, νομιμοποιημένη επιλογή.

Επιστρέφοντας κι εστιάζοντας στο χρονικό των ετών που προηγούνται και έπονται του Οκτωβρίου του ΄40, με την ιδιότητα του ερευνητή, έρχεται κανείς ενώπιον ορισμένων πολύ κρίσιμων, θα προσέθετα όχι στενά επιστημονικών, αλλά ευρύτερα πολιτικών ερωτημάτων:

1. Πώς είναι δυνατόν ο ελληνικός λαός, που αντέταξε ένα τόσο ηχηρό ‘Όχι” προς το Μπ. Μουσολίνι και προς ό,τι αντιδημοκρατικό και ιμπεριαλιστικό αυτός αντιπροσώπευε (θυμίζουμε, ότι είχε εισβάλει στην Αιθιοπία ήδη από το 1936 και στην Αλβανία τον Νοέμβριο του ‘39) να έχει προηγουμένως αποδειχθεί στην πλειοψηφία του σιωπηλός και αδρανής έναντι του δικτατορικού καθεστώτος που του είχε επιβάλει στον τόπο του, στον τόπο μας, από τις 4 Αυγούστου του 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς;

2. Θα ήταν το πασίγνωστο και αξιοθαύμαστο από κάθε σκοπιά ”ΟΧΙ” η απάντηση που επισήμως και ρητώς δόθηκε από τον τότε Έλληνα πρωθυπουργό, εάν την πόρτα των συνόρων μας έκρουαν αντί των Ιταλών, οι Γερμανοί ναζί, δεδομένης της γνωστής και αρκετά ισχυρής γερμανοφιλίας του;

Και ιδού δύο ανοιχτά και αρκετά ενδιαφέροντα, κατά τη γνώμη μου, ερωτήματα όσον αφορά την επίσημη ελληνική ιστοριογραφία, όπως αυτή “πέρασε” στα σχολικά εγχειρίδια της μεταπολεμικής Ελλάδας έως και τα πολύ πρόσφατα χρόνια:

1. Γιατί ήταν τόσο ηχηρή η ανάδειξη του όχι ιδιαίτερα μακρού αλβανικού αγώνα, ενώ ταυτόχρονα τόσο αποτελεσματική η αποσιώπηση της αστραπιαίας ελληνικής υποχώρησης στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα έναντι των ναζί (κατάρρευση ελληνοβουλγαρικού μετώπου, Απρίλιος του 1941);

2. Σύμφωνα με ποιο επιστημονικό-ιστοριογραφικό κριτήριο, ο ηττημένος του ελληνικού εμφυλίου (1945-1949) που είχε αναπτύξει αποδεδειγμένη αντι-φασιστική δραστηριοποίηση την περίοδο 1941-1944, χαρακτηρίστηκε ως “μη αντιστασιακός”;

Δεν προσδοκώ ασφαλώς, αγαπητέ αναγνώστη, σε μία από μέρους σου άμεση απάντηση. Ας μου επιτρέψεις όμως να υποστηρίξω, πως η σημερινή εορτή που φέρει ένα τόσο έντονο ιστορικό βάρος, δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται στην αισθητική τέρψη των καλλιτεχνημάτων που γέννησαν τα γεγονότα εκείνης της εποχής, και που, μέρος τους, γίνεται κάθε χρόνο αντικείμενο της καλλιτεχνικής/πολιτικής έκφρασης των παιδιών μας στις σχετικές σχολικές εορτές -πολύ δε περισσότερο να εξαντλείται στο στερεότυπο “εν-δύο” των συναφών παρελάσεων. Οφείλει να έχει και κάτι από την αγωνία της ιστορικής έρευνας. Και ως γνωστόν, η Παιδαγωγική και η Ιστορία, η Επιστήμη συνολικά, πάντα εκκινείται από την ερώτηση και ποτέ από τη βεβαιότητα.

Βεβαιότητες και μόνο βεβαιότητες, ακλόνητες και αδιαμφισβήτητες, πέρα και πάνω από τον πλέον τεκμηριωμένο κριτικό έλεγχο, διατύπωσε και εξακολουθεί να διατυπώνει, δυστυχώς, στις πολλές σύγχρονες μεταμφιέσεις του, ο φασισμός και το φερώνυμο αλάθητό του. Οι Έλληνες της 28ης Οκτωβρίου του 1940, με το παράδειγμα της αυτοθυσίας τους, του απηύθυναν ένα μεγαλοπρεπές όσο και σπαρακτικό -όπως εν συνεχεία αποδείχτηκε- “Όχι”, για το οποίο κάθε φίλος της ανθρωπιάς και της ελευθερίας όπου γης, και όχι στενά και υποχρεωτικά ελληνικής καταγωγής ή παιδείας, στέκεται με συγκίνηση, αποδίδοντας τιμή και πένθος. Πένθος και τιμή.

Απομένει, στους Έλληνες του 21ου αιώνα, σπεύδω να επαναλάβω και όχι μόνον τους Έλληνες αποκλειστικά, να διατυπώσουν, με τη σειρά τους, ένα ανάλογο “ΟΧΙ” προς εκείνη την κατεύθυνση που ρητορεύει υποκριτικά υπέρ της ανθρωπιάς και της ελευθερίας, ενώ στην πράξη, απεργάζεται την πλήρη ισοπέδωσή τους.

1η δημοσίευση: Εφημερίδα ΡΟΔΙΑΚΗ, 28-10-2008

http://www.rodiaki.gr/v3/index.asp?page=17&archive=332

Μουσικό δρώμενο στον Μπ. Μπρεχτ

EPΩTHΣEIΣ KI AΠOKPIΣEIΣ

"Mπορεί η αλήθεια νάν’ θνητή, το ψέμα αθάνατο;»

«Έτσι δείχνουν όλα».

«Πού είδες, η αδικία να μη ξεμασκαρεύεται χρόνους και καιρούς;».

«Eδώ».

«Mα ξέρεις κάποιον που η βία να του ‘χει φέρει τύχη;»

«Kαι ποιος δεν ξέρει;»

«Tότε ποιος μπορεί, σ’ έναν τέτοιο κόσμο, να τσακίσει τον τύραννο;».

«Eσύ».

[Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης]

Πλήθος ερωτήσεων έσπρωχναν και του λόγου μου κυρίως στα πρώτα φοιτητικά μου χρόνια τόσο για το έργο, όσο και για τη ζωή του Μπρέχτ. Ως παράλληλο και συνάμα λοξό αντικατοπτρισμό του -κατά Χομπσμπάουν- σύντομου 20ου αιώνα.

Έχοντας εξ αρχής απορρίψει τα λεγόμενα διδακτικά του έργα, έβρισκα στα άλλα, τα λιγότερο άτεγκτα και σίγουρα για τον ιδεολογικό εαυτό τους, μια σπάνια δυνατότητα του λόγου να είναι απλός και συνάμα εξαιρετικά διεισδυτικός. Και το κυριότερο: να μη χάνει το σκηνικό του εκτόπισμα.

Μελοποίησα ποιήματα του "φτωχού Μπ.Μπ.", όπως άλλοι περνούν με λαχτάρα το κατώφλι του θεατρικού του πάλκου. Αρκετά υποψιασμένος δηλαδή, πλην όμως δίχως την παραμικρή βαρύτητα του ίσκιου του. Σχεδόν ελαφρύς -όσο ο «άνεμος που αφήνουν οι πολιτείες πίσω τους» μετά την αμετάκλητη `δικαίωση` της φθοράς τους.

Το προηγούμενο Σάββατο, στο πλαίσιο του 3ου Επιστημονικού Σεμιναρίου του Πανελλήνιου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, παρουσιάσαμε με τη μουσική μας ομάδα, για πρώτη φορά το σύντομο «Μουσικό μας Δρώμενο» πάνω στην ποίηση του μεγάλου Γερμανού δημιουργού.

Το ερχόμενο Σάββατο (25/10, ώρα: 20.00) και την Δευτέρα (27/10, ώρα: 20.00), θα ανεβάσουμε εκ νέου στη σκηνή του 12^ου ΔΣ Ρόδου το εν λόγω μουσικό έργο. Δεν είναι μόνο η φετινή επέτειος της 28^ης Οκτωβρίου που μας δίνει την αφορμή. Είναι η ανηφόρα της μικρής μας ελευθερίας που δεν διακρίνει τα πράγματα σε παρελθόν, παρόν ή μελλον!

Ο Μπ. Μπρεχτ (από αριστερά-δεύτερος) παίζοντας κλαρινέτο σε μία φωτογραφία που παρωδεί τα ελαφρά θεάματα της εποχής (1922-1923)

Για την Τέρα Άμου

(Αποσπάσμα από την παρουσίαση του βιβλίου στη Ρόδο στις 20/9/2008)

Δεν ανήκουν ούτε στις δικές μου προτιμήσεις, ούτε στου ίδιου του Νίκου, οι από καθέδρας φιλολογικές αναλύσεις. Ως δάσκαλοι και οι δύο γνωρίζουμε πολύ καλά τους περιορισμούς του φιλολογικού ορίζοντα σε τέτοιες περιπτώσεις – σε τέτοιου είδους συναντήσεις. Για να κάνω ένα βήμα παραπέρα, θα έλεγα, ότι η γενιά μας, η γενιά που κατά την τελευταία πενταετία προχώρησε στη δημοσίευση της δημιουργικής της σοδειάς, έχει περασμένη έντονα στο πετσί της το πνευματικό κενό που προκύπτει και δυστυχώς εξακολουθεί να αναπτύσσεται από το κύρος του μονολόγου.

Αυτή είναι και η αιτία που θα μιλήσω εδώ για την “Τέρα Άμου”, πρωτίστως ως αναγνώστης, ως δηλαδή κάποιος σε ανοιχτή συσχέτιση, σε διαρκή συνομιλία με τον πάνω και τον μέσα κόσμο του βιβλίου.

Ναι, η “Τέρα Άμου” διακρίνεται σε δύο κόσμους: στον πάνω και τον μέσα της κόσμο. Έτσι αντιλήφθηκα εξ αρχής την πρόθεση και, κυρίως, την δομική στόχευση του συγγραφέα: να στήσει από τη μία πλευρά, ένα διευρυμένο κάδρο προσώπων, γεωγραφικών συντεταγμένων και καταστάσεων, που γίνεται άμεσα προσλήψιμο με την πρώτη κιόλας ανάγνωση, και από την άλλη, να “κεντήσει”, μέσα και γύρω από το κεντρικό του μοντάζ, μια σειρά επεισοδίων πολύ ενδιαφερόντων αισθητικά, που επιτυγχάνουν να διεγείρουν τη σκέψη μας, έως, δε θα διστάσω να πω, και την πολιτική της περιοχή.

Στον πάνω κόσμο της “Τέρα Άμου” κατοικούν, μεταξύ άλλων, η Μαρία και η μητέρα της, η κυρία Ανθούλα, ο Πέτρος και ο Μάρκος, ο Αλέξης και η Σοφία, ο Μανώλης και η Άρτεμις, κυρίως δε: η Νίσυρος, τόσο με την ποικιλόμορφη ανθρωπογεωγραφία της, όσο και με το ποιητικό και υπαρκτικό της φως. Ένα φως που χρωματίζει ή αποχρωματίζει, ανάλογα με τις κινήσεις της μπαγκέτας του συγγραφέα, τα πάθη και τα παθήματα των κεντρικών του ηρώων. Ένα φως που, επαναλαμβάνω, καθιστά την οριζόντια διάσταση του βιβλίου εύκολα προσπελάσιμη στο πρώτο και γρήγορο ακόμη βλέμμα του αναγνώστη.

Δεν εξαντλείται όμως έως εκεί η “Τέρα Άμου” – στην ίντριγκα, όπως συμβαίνει κατά κόρον στη σύγχρονη πεζογραφία μας. Διότι, όχι μόνο εμπεριέχει τον πυρήνα των πολλών συνισταμένων της –πρωτίστως των προσώπων και των μεταξύ τους δράσεων– και, αλλά το κυριότερο: μας τον ανοίγει, μας τον προσφέρει!

Ας περιοριστώ σε δύο παραδείγματα. Στη σελίδα 29 διαβάζουμε, σε πλάγιους χαρακτήρες για πρώτη φορά μέσα στην κεντρική αφήγηση, το ακόλουθο υποκεφάλαιο:

«Η Μαρία δεν θα είναι και φέτος εδώ να δοκιμάσει λίγο απ’ το σταφύλι μου», είπε με παράπονο το αμπέλι.

«Ήθελε ν’ αντικρίσει, να ψηλαφίσει το πρόσωπο της ζωής που της έμαθε εκείνο το γκρίζο κουτί, τηλεόραση θαρρώ το λεν οι άνθρωποι», είπε η νεραντζιά απ’ τον επάνω μαχαλά και ξίνισε τα μούτρα της.

«Θέλεις να’ ρθεις να μείνεις μαζί μας εδώ στην Εδέμ της θάλασσας»

«Θ’ αστειεύεσαι, βέβαια! Το αλάτι θα ξεράνει τις ρίζες μου, θα χλομιάσω και θα απομείνω σαν κουφάρι», απάντησε έντρομη. «Σιγά μην είναι έτσι η Εδέμ. Ένας επίπλαστος και επισφαλής κήπος είναι».

Είναι το σημείο, όπου ο Νίκος παίρνει από το χέρι τον αναγνώστη του και τον προτρέπει να ακολουθήσει τη ροή του βιβλίου από μία εσωτερική και αθέατη, εκ πρώτης όψεως, διαδρομή: μία διαδρομή μέσα από τα υλικά του έργου του, όπως είναι τα στοιχεία της φύσης και, κυρίως, η φανταστική λαλιά τους, και όχι απ’ έξω από αυτά, εξ αποστάσεως, κατοπτρικά.

Ίσως προκύψει το ερώτημα: “και πού εντοπίζεται η πρωτοτυπία; – Βρίθει από προσωποποιήσεις και μεταφορές η εντόπια λογοτεχνική μας γραφή”. Ουδεμία αντίρρηση: ούτε το ανά χείρας βιβλίο συνιστά προιόν, περίπτωση παρθενογενέσεως. Όμως, ιδού η διαφορά: στην “Τέρα Άμου” η φύση δεν εμπλέκεται μέσω κάποιας διάθεσης ανθρωπομορφισμού από μέρους του συγγραφέα, διότι απλούστατα δεν είναι αυτή η λειτουργία της μέσα στο έργο. Συμβαίνει κάτι πιο ουσιαστικό: Στο πλαίσιο της παρούσας μυθοπλασίας η φύση δεν υπόκειται στις εντολές του ανθρώπου. Με απλά, πλην σαφή, λόγια, η φύση είναι –με αναπότρεπτες πολλές φορές συνέπειες για την πορεία της ανθρώπινης μοίρας. Όπως στη ζωή.

Θα κλείσω με το δεύτερο παράδειγμα που επαληθεύει και φωτίζει εκ νέου την εσωτερική σπονδύλωση του μυθιστορήματος: τη στοχαστική διάθεση–προτροπή του συγγραφέα. Ας μιλήσει και πάλι πρώτα το ίδιο το κείμενο:

«Η ημέρα των εκλογών έφτασε. Το προηγούμενο βράδυ είχαν διαδραματιστεί κωμικοτραγικά γεγονότα προς άγρα ψήφων της τελευταίας στιγμής. Τα ζυμαρικά δεν είχαν πλέον την τιμητική τους. Ελάχιστες οι περιπτώσεις. Τώρα μιλούσαν τα χαρτονομίσματα σε μικρές δεσμίδες. Όσο περισσότερα τα μέλη των οικογενειών που έρχονταν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα τόσο περισσότερες οι δεσμίδες των χαρτονομισμάτων.

Οι πιο ηλικιωμένοι είχαν κιόλας σχηματίσει ουρά έξω από τα εκλογικά τμήματα. Με το τέλος της κυριακάτικης Θείας Λειτουργίας αυξήθηκε κατακόρυφα ο αριθμός εκείνων που περίμεναν στον προαύλιο χώρο του Ζωσιμοπουλείου. Πολλές παρακλήσεις και κρυφές προσευχές για τη νίκη του ενός ή του άλλου υποψηφίου είχαν ανέβει ως θυμίαμα στον ουρανό. Ένα θυμίαμα που είχε κάτι από τη βαριά μυρωδιά του ηφαιστείου. Σα δεν ντρέπονταν να ανάβουν τέτοια ρυπαρά, εκλογικά θυμιάματα με σκοπό να βάλουν και το Θεό ακόμη συμμέτοχο και εγγυητή στα βρώμικα πολιτικά τους σχέδια.

Ανά δυο ώρες μικρά πλοιάρια έφερναν ψηφοφόρους από τις νισύρικες παροικίες της Ρόδου και της Κω. Το σκηνικό θύμιζε μικρό Δεκαπενταύγουστο που είχε επισκεφθεί ξανά το νησί, καταρρίπτοντας τη φυσική ροή του χρόνου. Αγκαλιές απλώθηκαν να δεχτούν εγγόνια και ανίψια. Δεν ήξεραν άραγε πόση χαρά έδιναν στη Νίσυρο, που τώρα ένιωθε να ξαναγεννιέται με τόσα σπίτια γεμάτα ζωή; Όπως κάποτε που έσφυζε ο τόπος από αγάπη, γέλια και ανθρώπους που διέκριναν γραφές στον ουρανό.

Οι καιρικές συνθήκες είχαν συμβάλει στην ομαλή ροή των ψηφοφόρων και γενικότερα στη διεξαγωγή των εκλογών. Το μικρό καλοκαιράκι του αγίου Δημητρίου ήταν συνεπές στη φετινή του παράσταση. Θα έμενε στη Δωδεκάνησο για τουλάχιστον δυο βδομάδες. Όχι, δεν είχε έρθει να ψηφίσει κάποιον ούτε είχε δωροδοκηθεί. Τα καλοκαίρια δεν ψηφίζουν, δε δωροδοκούνται. Ψηφίζονται μονάχα και παίρνουν πάντα την πλειοψηφία από εκείνους που τα αγαπούν και τα περιμένουν με την ελπίδα να αναγεννηθούν μες στο χρυσό φως.»

{σελ. 202 – 203}

Εξαιρετικό και κατά τη γνώμη μου, ευθύβολο: Δύο οι εικόνες της ψήφου, της σύγχρονης δωδεκανησιακής, της σύγχρονης ελληνικής ψήφου. Η ανίσχυρη πολιτική ψήφος και η ισχυρή: η ψήφος του καλοκαιριού, η ποιητική ψήφος. Μήπως ονειροβατεί ο νεαρός μας συγγραφέας ή άραγε στοχάζεται με έναν –γιατί όχι;– ευρηματικότατο ρεαλισμό; Έναν ρεαλισμό που, κλείνοντάς μας το μάτι, μας ψιθυρίζει: Στοχαστείτε και εσείς. Ποια είναι η ισχυρή σας ψήφος; Η επί πολιτικού ή επί του ποιητικού – προσωπικού σας εδάφους;

Η επιτυχία λοιπόν του βιβλίου δεν έγκειται, παίρνω το θάρρος να πω, στο ότι αναρριχήθηκε για ορισμένους μήνες στις πρώτες θέσεις των ευπώλητων για την τρέχουσα εκδοτική παραγωγή. Δεν συναρτάται καν από την προσωπική περηφάνεια που νοιώθει ένας φίλος για τη μεταμόρφωση του παλιού του συμφοιτητή από απλό βιβλιόφιλο και δόκιμο γραφιά σε έναν ελπιδοφόρο και ήδη ετοιμόλογο συγγραφέα. Έχει να κάνει με την αυτάρκεια και τον πλουραλισμό της “Τέρα Άμου” ως έργου. Ως ολοκληρωμένου μυθιστορήματος. Η διαμελισμένη φράση του τίτλου του, η φράση “Τέρα Άμου” από το “Μητέρα μου”, είναι η μοναδική περίπτωση “δυσλεξίας” σε ένα ακέραιο, αγαπημένο πια έργο.

Ένα τραγούδι για την Μαρία, την πρωταγωνίστρια της Τέρα Άμου

Εκτενές "ρεπορτάζ" και φωτογραφικό υλικό
από την βιβλιοπαρουσίαση της Τέρα Άμου στο ομώνυμο ιστολόγιο:http://tera-amou.pblogs.gr/2008/08/h-tera-amoy-sth-rodo-2.html

Ο Πύργος της Βαβέλ: έτος 4ο!

Τεταρτοετής ...δίχως προοπτική
ραδιοφωνικής αποφοιτήσεως
ο ΠΥΡΓΟΣ της ΒΑΒΕΛ
(Hebrew: מגדל בבל‎ Migdal Bavel Arabic: برج بابل‎ Burj Babil)!


Κάθε Σάββατο,
στο νέο δίωρο: 15.00-17.00

Πίσω απ' τον ανανεωμένο ραδιοφωνικό μπερντέ
του ΠΥΡΓΟΥ ΤΗΣ ΒΑΒΕΛ:

Κείμενα-επιλογή μουσικού υλικού-παρουσίαση:
Πάνος Δρακόπουλος

Συνεργάτες: Νάντα Ραπουζέλ, Πάνος Δρακουμέλ, Ευαγγελία Μαζαράκου Λία

Πάνος ο Λοξίας ο Αινιγματίας, Λάκης Desibel

Ηχογλυπτική: Θοδωρής Πάνου

Σουρεαλιστικό, σχεδόν αυθαίρετο (για προφανείς λόγους), υπέροχο!
'Εργο του Martin Heemskerck.


Ακούστε τον Πύργο της Βαβέλ

και μέσω του http://www.e-radio.gr

(Βλέπετε στην κατηγορία Greek Eclectics,
και κάνετε enter στο "listen")