Πέμπτη, Φεβρουαρίου 20, 2014

Η "Γραμματική της Φαντασίας"


"Όταν έχεις να κάνεις με παιδιά, πιο εύκολα κάνεις λάθος επειδή τα υποτιμάς, παρά επειδή τα υπερτιμάς." (σελ. 216)

"Η ελευθερία χρειάζεται το στήριγμα της "τεχνικής" σε μία δύσκολη, αλλά αναγκαία ισορροπία." (σελ. 222)

Πρόκειται για τις δύο από τις τελευταίες φράσεις-κλειδιά που αξίζει να υπογραμμίσει κανείς διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας αυτό το εκπληκτικό έργο του Τζ. Ροντάρι με τον διόλου παραπλανητικό τίτλο "Γραμματική της Φαντασίας". [Προσωπικώς προτιμώ την έκδοση/μετάφραση του "Τεκμηρίου" (1994) - από την πιο πρόσφατη και σε εκδοτική ροή από το "Μεταίχμιο"].

Αναφέρομαι σε ένα από τα δέκα-δεκαπέντε έργα που ήδη από την εποχή των προπτυχιακών στο Παιδαγωγικό Τμήμα, μέ προετοίμασαν για μία εντελώς διαφορετική πορεία από τα συνήθη και νεκροζώντανα που διατηρούνται δυστυχώς ακόμη άθικτα στην τρέχουσα ελληνική σχολική ζωή.

Το σημειώνω αυτό - διότι πληροφορούμαι πως μέσα στη ροή των ετών εμφανίζεται ολοένα και πιο αραιά στις βιβλιογραφικές προτάσεις των Παιδαγωγικών Σχολών.

Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για ατόπημα - διόλου μικρής σημασίας.


ΥΓ: Μνημονεύοντας τον Τζ. Ροντάρι - θαρρώ πως είναι θαυμάσια ιδέα να προσκαλέσουμε από το διαδικτυακό μας σεντούκι, το έργο, με το οποίο τα Ουρανοποιηματάκια (Κιν/κη ομάδα "Ταινίες από ξυλομπογιά" - ΔΣ Κοσκινού) πέρσι την Άνοιξη, απέδωσαν την ιστορία του μεγάλου Ιταλού δημιουργού, "Εφευρέτες αριθμών" [Από το βιβλίο "Παραμύθια από το τηλέφωνο" (Μετ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Μεταίχμιο, 2008)].

Σάββατο, Φεβρουαρίου 01, 2014

«21+1 Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες»: κυκλοφορία βιβλίου


Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο
«21+1 Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες»
[Εκδόσεις ΤΑ ΟΥΡΑΝΟΠΟΙΗΜΑΤΑΚΙΑ, Έγχρωμο, σελ. 74]

Γράφουν και ζωγραφίζουν οι μαθητές
του ΣΤ1 και του ΣΤ2
του Δημοτικού Σχολείου Κοσκινού


Επιμέλεια έκδοσης: Πάνος Δρακόπουλος (Δάσκαλος ΣΤ1) - Λευτέρης Τσερκέζης (Δάσκαλος ΣΤ2)
Χορηγός Έκδοσης: Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων ΔΣ Κοσκινού
[Για τη διάθεση του βιβλίου - Τηλ. Επικοινωνίας: 6972685802 - Εmail: marymant95@hotmail.com]

Εκδόσεις ΤΑ ΟΥΡΑΝΟΠΟΙΗΜΑΤΑΚΙΑ, 2014



ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Αγαπητοί μας φίλοι
Όπως διακρίνουμε τις κινηματογραφικές ταινίες σε εκείνες που μάς ανοίγουν τα μάτια και σε όσες μάς τα κλείνουν, αναλόγως, θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τα παραμύθια σε εκείνα που μάς αφυπνίζουν και σε αυτά που μάς κοιμίζουν. Όσο γλυκά και τάχα αθώα. Μολονότι διόλου αθώα.
Τη δεύτερη αυτή ομάδα παραμυθιών τη γνωρίζετε με τη λέξη «παραμυθιάσματα» - και ναι, ελάχιστα απέχουν από την απάτη. Και από την αυταπάτη.
Αν αναζητείτε «παραμυθιάσματα», μάλλον έχετε ανοίξει λάθος βιβλίο.
Ένα τηλεκοντρόλ σάς αρκεί και 30τόσα κανάλια της τιβί που νύχτα μέρα σερβίρουνε μονότονα το ίδιο και το ίδιο «παραμύθιασμα»: αγοράστε άφοβα, καταναλώστε χίλια δυο καλούδια – για να ευτυχίσετε τσάμπα!
Τα παραμύθια που έχουμε συγκεντρώσει σε αυτόν εδώ τον μικρό τόμο, πρωτότυπα όλα τους και φρεσκότατα, σαν το φετινό χιόνι της Πίνδου, έχουν ολότελα διαφορετική πρόθεση.
Την διακριτή πρόθεση των μικρών δημιουργών τους – που στο κάλεσμα να «μαγειρέψουνε» τα δικά τους χριστουγεννιάτικα παραμύθια δεν ξεχάσανε την πιο σημαντική συνταγή.
Ποια συνταγή;
Πως «συνταγή», όπως τη μοσχοπουλάνε διάφορα, υποτίθεται, σχετικά «βοηθήματα», δεν υπάρχει.
Τι επομένως «ξεφούρνισε» αυτά τα έργα;
Πρωτίστως η πνοή μίας αχόρταγης φαντασίας κι έπειτα το καρδιοχτύπι μιας μεγάλης λαχτάρας, εκ μέρους όλων μας, να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: τη φιλία φιλία, την ειρήνη ειρήνη και την αγάπη αγάπη.

Πάνος Δρακόπουλος - Λευτέρης Τσερκέζης


Πέμπτη, Ιανουαρίου 30, 2014

30 Ιανουαρίου του 2014



Με την αφορμή του σημερινού εορτασμού της εκπαιδευτικής κοινότητας δε θα ήθελα να σταθώ στα συνήθη ζητήματα που πολώνουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το επόμενο βήμα του σχολείου μέσα στο πολιτικό περιβάλλον που ονομάζεται «κρίση».

Η κρίση απαντά εξάλλου σε μία πολιτισμική εξίσωση με χίλιες δυο μεταβλητές, ενώ προσωπικά θα ήθελα να εστιάσω σε ένα πολύ λιγότερο δυσεπίλυτο πρόβλημα.

Πρόβλημα, που τόσο ως δάσκαλο, αλλά πρωτίστως ως πολίτη, με προσβάλει και εξηγεί πάρα πολλά για την αμφισβητήσιμη –κι από άλλες αφετηρίες– ποιότητα των δημοκρατικών μας ηθών και πρακτικών.

Εν συντομία: Γιατί οι μαθητές μας (που είτε δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα, είτε οι γονείς τους είναι πολιτικοί ή οικονομικοί μετανάστες), ενώ έχουν περάσει από όλο το κομπολόι της εγκύκλιας παιδείας, από το Δημοτικό μέχρι το Παν/μιο, δεν έχουν δικαίωμα πολιτικής ψήφου; 

Γιατί δεν τους επιτρέπεται να εξασκούν τα βασικά πολιτικά τους δικαιώματα καθώς και τις ανάλογες πολιτικές τους υποχρεώσεις;

Όσοι παρακολουθούν το θέμα – γνωρίζουν την απάντηση. 

Πρόκειται όμως για μία απάντηση τρύπια πέρα ως πέρα αν το εξετάσει κανείς σύμφωνα με τις θεμελιώδεις πολιτικές αρχές που καταξιώνουν ή όχι μία πραγματική Δημοκρατία.

Και ένα δημόσιο περιβάλλον γνήσιας ανθρωπιάς.


Για την ενημέρωση και την περαιτέρω δραστηριοποίηση μας:

Δευτέρα, Ιανουαρίου 13, 2014

Πρωτοχρονιάτικος διάλογος

 ...με δύο φτερωτά ουράνια τόξα εξήμισι και τεσσερισήμισι ετών


Πάνος: Κοιτάξτε, παιδιά. Ο έρωτας σε δεκάδες ζωγραφιές παρουσιάζεται ως μωράκι. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Θ.: Επειδή η ζωή ξεκινάει από μωρό. Έτσι και ο έρωτας.
Οδ.: Ο έρωτας δεν ξεκινάει από μωρό. Ξεκινάει από "έ"!


Πέμπτη, Ιανουαρίου 09, 2014

"ΕΛΙΞΙΡΙΟ"



"ΕΛΙΞΙΡΙΟ"
Στίχοι: Γιάννης Φαινέκος - Μουσική: Πάνος Δρακόπουλος

Πιάνο, κιθάρες, πλήκτρα, μελλώντικα, τύμπανα, φωνή:
Πάνος Δρακόπουλος 
Κόντρα μπάσο: Θοδωρής Ζιάρκας
Ηχογράφηση (Mix – Mastering): Στούντιο Θάλεια 
Παραγωγή: Πάνος Δρακόπουλος

Ιανουάριος 2014

Σάββατο, Ιανουαρίου 04, 2014

"Εντός κι εκτός εαυτού": ψηφίδες της καλλιτεχνικής Αθήνας του 2014


Φωτογραφία: Κατερίνα Χριστοπούλου

Κάναμε αλλαγή της χρονιάς στο «Γκαγκαντίν» σε ένα Πρόγραμμα αρκούντως ενδιαφέρον – στην «Ακτή Πειραιώς», από την οποία, εκτός των άλλων, αλησμόνητά θα μου μείνουν το κουτοπόνηρο σέρβις και η αγενής (ή μήπως να πω, κυνική) συμπεριφορά των υπαλλήλων του: για κάθε γκάφα του μαγαζιού, στην πόρτα ή στα ενδότερα, άκουγες μονότονα σε φλατ σκηνοθετημένο ύφος «Εγώ τι να σας κάνω; Είμαι ο τελευταίος τροχός της αμάξης».

Αποχωρώντας, συλλογιζόμασταν τη διαφορά μεταξύ των τραγουδιών του Σαββόπουλου και των υπολοίπων. Και τις αντιδράσεις του κοινού – που απαιτούσε, μέσες άκρες, ματζόρε κλίμακες και κορυφώσεις. Πρωτοχρονιά γαρ ή κάτι απλώς που την επικαλείται;

Σκέφτομαι, πως ως ένα μεγάλο βαθμό, μέχρι τον Θ. Παπακωνσταντίνου και τον Δεληβοριά, χρονολογούνται τα τραγούδια που δεν αναμασούν τα προηγούμενα και κυρίως αυτά που δεν αναδεικνύει το πόπολο, για να συναισθηματολογήσει μέχρι το μεδούλι. «Αχ βαχ, πώς πονώ – άμα σ’ έχω στο πλάι μου – αχ, βαχ, πώς θα πονώ, άμα μου την κάνεις!».

Μένω με το ερώτημα: είναι έλλειψη ταλέντου κι ατολμία των δημιουργών ή του ακροατηρίου για το ότι επικρατεί η μελό ηχορύπανση; [Το όνομά «Παντελίδης» έφτασε στα αυτιά μου από τα γύρω τραπέζια της «Ακτής» τουλάχιστον πέντε-έξι φορές]

Η επόμενη ημέρα θα μου δώσει μια πολύ καλή επί του θέματος απάντηση. Και η απάντηση περιέχεται στο έργο της φίλης, της Μ. Γιαγιάννου, «Εκτός εαυτού», σκηνοθετημένο από τον Γ. Γιανναράκο στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Φωτογραφία: Θοδωρής Σταμπέλος
Μέσα στα 40 μόλις τετραγωνικά μέτρα της εν λόγω αίθουσας λειτουργεί μία σύγχρονη ελληνική θεατρική γλώσσα: του λόγου και του σώματος, του φωτός και του ήχου.

Για πόσους θεατές ίσως κάποιος αμέσως διερωτηθεί; Κι απαντώ: Έχει στ’ αλήθεια μεγάλη σημασία το ερώτημα; Μεγαλύτερη από το ότι γράφονται και παρουσιάζονται στην πρωτεύουσα της ελληνικής κρίσης έργα αυτού του καλλιτεχνικού θάρρους; Μήπως τα μεγέθη του ακροατηρίου στο ελληνικό τραγούδι έχουν παίξει ένα σημαντικό ρόλο στο ότι έχει καταντήσει  ανέραστο και κλαψιάρικο – κοινώς: στο ράφι;

Χρειάζεται, δίχως άλλο, ταλέντο και τόλμη κι από τις δύο όχθες. Πρωτίστως όμως, από εκείνη του δημιουργού. Διότι ακόμη κι αν ο ακροατής/θεατής δε συγκινείται ή κοιτάζει αλλού, ο δημιουργός θα κλιθεί να επινοήσει απαρχής τον «αφηγηματικό μύθο» που θα περιέχει και τους δύο.


Ειδάλλως, ο καθείς και η –πληθωριστική– μοναξιά του.


Τρίτη, Δεκεμβρίου 31, 2013

2013-2014

Πέρα από όλα τα εις εαυτόν ερωτηματικά που αναδύονται σε μία πορεία αναστοχασμού για τα πεπραγμένα του 2013 – του έτους που εδώ και καιρό ετοιμάζεται να εκμαιεύσει το νεογέννητο του αδελφάκι  το πιο ζωτικό είναι, θαρρώ, το εξής: «Τα έδωσες όλα;»

Που θα πει: Δόθηκες; Ξεχείλισες; Εν τέλει, εξαντλήθηκες μέχρι αναγεννήσεως;

Έπειτα: Θα έκανες την άλφα ή την βήτα επιλογή ξανά και ξανά, θα έπαιρνες πάλι τον ίδιο δρόμο – υπό το φως της αιωνιότητας (sub specie aeternitatis), όπως μας προτρέπει ο Σπινόζα και τόσοι άλλοι ακολούθως;

Καταλαβαίνω. Δεν είναι εύκολη υπόθεση ούτε το ένα, ούτε το άλλο.

Το «παίρνω» είναι δημοφιλέστερη πράξη από το «δίνω». Και μέσα στα οικεία κοινωνικά μας συμφραζόμενα και λόγω της εγωκεντρικής μας φύσης.

Επίσης είναι πολύ πιθανόν η ηθική της αιώνιας επιστροφής να ακούγεται στις μέρες μας, όπως και στο παρελθόν σε πολλούς ανθρώπους, σαν κάτι το απατηλό και το ανέφικτο.

Φωταγωγεί όμως, περιοχές μέσα μας κι έξω από μας, που δίχως την εποπτεία τους ο άνθρωπος δικαίως παραπονιέται για το ότι δεν καταλαβαίνει «πού πατάει και πού πηγαίνει».

Με άλλα λόγια: το παιχνίδι της αυτογνωσίας όσο και της ευδαιμονίας μας απαιτεί συνεκτικές διάρκειες κι όχι διάσπαρτες στιγμές. Αρμονία και όχι σκόρπιες νότες. Τη σύνθεση που αποκαλύπτεται από τα ενωμένα κομμάτια του παζλ κι όχι την άμορφη αρχική μάζα των επιμέρους του.

Ας μην στεκόμαστε επομένως στις «μικροζημιές και στα μικροκέρδη». Ούτε να ενδίδουμε στον πειρασμό να τα συμψηφίζουμε κάθε τόσο. Δε βγαίνει νόημα.

Νόημα έχει η προτροπή:
«Ρίξε τα μαργαριτάρια στ’ αγρίμια
Δως την καρδιά σου εκεί στα σκυλιά
Όσοι αγαπάνε τη ζωή ξοδεύονται

Δίνονται, δίνονται κι είναι αυτό που μετράει»



Καλή μας χρονιά!



Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2013

Νεροποντή αποριών μέσα στη νύχτα


Καθόμαστε οι δυο μας, στον απόηχο μιας ολοήμερης οικογενειακής γιορτής. Είναι περασμένα μεσάνυχτα και ο υπόλοιπος κόσμος έχει ήδη βουτήξει στη χώρα του Μορφέα. 

Συζητούμε τα πάντα. Οι ερωτήσεις στην αρχή από τη μεριά της με προσωπείο και λιτή σκηνοθεσία. Έπειτα δίχως αυτά. «Μπορείς να με ρωτάς ό,τι θες: αν είναι σκέψεις δικές σου, δε χρειάζεται να τις βάλεις ότι τις είπαν άλλοι».

Τα πεδία μας αυτομάτως διευρύνονται: «Γιατί κατά τη διάρκεια της ημέρας ο ουρανός είναι μπλέ; Πώς φτιάχτηκε το νερό; Το νερό σμίγεται με το λάδι; Ποιο είναι το πιο κοντινό στον ήλιο αστέρι;» Κι ένα σωρό άλλα. 

Πόσιμη νεροποντή αποριών μέσα στη νύχτα.

Κι εντός της, η εξής αμίμητη στιχομυθία.
-Μπαμπά, μάλλον κατάλαβα κάτι από αυτές τις γιορτές.
-Τι κατάλαβες;
-Πως οι θεοί είναι το ψέμα της αλήθειας.

Παρασκευή, Δεκεμβρίου 13, 2013

Ουρανοποιηματάκια: ένας διαδικτυακός τόπος χαρούμενης γνώσης

Ιδού η Αφίσα που φιλοτεχνήσαμε 
με τα Ουρανοποιηματάκια 
εν όψει της Εκδήλωσης του Υπουργείου Παιδείας
για τα φετινά Βραβεία του θεσμού Αριστείας και Καινοτομίας.

Μία εικόνα ίσον χίλιες μία ιστορίες. 








Τρίτη, Δεκεμβρίου 10, 2013

Ελεύθερα ίσον σωστά...



Μία από τις δύο τρεις φράσεις - όπου εντοπίζει κανείς ανάγλυφα με ποιά εκδοχή παιδείας αναβαθμίζεται η αποστολή του σχολείου - όπου γης.

[Φωτ.-λεπτομέρεια: από τον εσωτερικό διάκοσμο μεζεδοπωλείου των Εξαρχείων. Το απορημένο βλέμμα της ιδιοκτήτριας -όταν με είδε να φωτογραφίζω στοχευμένα έναν από τους τοίχους του μαγαζιού της- άστραψε στη διευκρίνιση: "είμαι δάσκαλος από τη Ρόδο - και θα ήθελα να δείξω στους μαθητές μου πού βρήκα αναρτημένα τα λόγια του Ρήγα που μας απασχόλησαν προχθές στην τάξη"].

Σάββατο, Δεκεμβρίου 07, 2013

Βία ή δημιουργικότητα;



Στιγμιότυπα από την ομώνυμη Εκδήλωση 
του "Συλλόγου Γυναικών Κοσκινού" - Κυριακή 24/11. 
[Φωτογραφίζει η Κ. και η μικρή Θ.]




Εικαστικό σχόλιο του Βάγιου 
- μετά τη θέαση και την ανάλυση του εν λόγω βίντεο:

Παρασκευή, Νοεμβρίου 22, 2013

"ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ"





Ένα παραμύθι της δημιουργικής ομάδας 
«Τα φωτεινά τόξα»

(Παντελής Αλβανός, Θάλεια Δρακόπουλου, 
Βασίλης Αλβανός, Οδυσσέας Δρακόπουλος)

Ζωγραφιά- Αφήγηση: Θάλεια Δρακόπουλου 

Μουσικό τοπίο: Μozart, "Violin concerto no.3 (Adagio)"
Ηχογράφηση-Μastering: Στούντιο «Θάλεια»


Ρόδος – Νοέμβριος 2013

Δευτέρα, Νοεμβρίου 18, 2013

"Η βία στο σχολείο - ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών"



ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: 
"Η βία στο σχολείο - ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών"

[Κυριακή, 24/11 - 18.00 - στην αίθουσα της Δημοτικής Κοινότητας Κοσκινού]

Σάββατο, Νοεμβρίου 16, 2013

Δημιουργία - πρώτη και δεύτερη σχολική μας φύση




Δε νομίζω, πως θα πρωτοτυπήσω, αν πω, ότι η δημιουργικότητα είναι η δεύτερη φύση του δασκάλου (αν ορίσουμε τη διαρκή του μαθητεία στην πολυεπιστήμη του ως την κεντρική). Και συγχρόνως διακριβώνεται, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη, ως η πρώτη φύση του παιδιού. Αν η σχέση του εκπαιδευτικού μαζί της καταλήξει να είναι προβληματική, (γεγονός που όντως φροντίζει το ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα να το επιτύχει, με τους κανόνες που συχνά πυκνά θεσπίζει ή τις νοοτροπίες που προάγει), τότε ο δάσκαλος/η δασκάλα, συν τω χρόνω, δεν θα καταστεί απλώς ένας αναποτελεσματικός επαγγελματίας ή επιστήμονας, αλλά ένας αλλοτριωμένος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος – που θα πλήττει επαναληπτικά μέσα στον εργασιακό του χρόνο.

Δε χρειάζεται να ειπωθεί σε τι φαύλο θα μπει, αν δεν επανακτήσει την όρεξη του για ένα έργο που θα φέρει τη σφραγίδα του. Κοντολογίς, όλα θα του φταίνε – και το πιο συχνά θα ρίχνει την ευθύνη της δικής του καθίζησης αλλού: στα ίδια τα παιδιά («δε τιθασεύονται με τίποτα!»), στον διευθυντή, στους συναδέλφους τους ή στα νέα θεσμικά δεδομένα (βλ. λόγου χάριν τα τρέχοντα περί αξιολόγησης), ή ακόμα και στους ίδιους τους γονείς («που δεν ενδιαφέρονται» – με αποτέλεσμα να μην τα διαβάζουν στο σπίτι!). Αντιθέτως: Η δημιουργικότητα – είναι η βάση για μία ευτυχισμένη ζωή όλων όσων μετέχουν σε αυτή στο πλαίσιο της εκάστοτε σχολικής κοινότητας.


Δευτέρα, Νοεμβρίου 11, 2013

Κυριακή, Νοεμβρίου 10, 2013

Μελοποιημένος Χατζιδάκις


Για πολλούς από μας – συνομήλικους ή και όχι απαραίτητα – ο Μ. Χατζιδάκις δεν υπήρξε ένας ακόμη κορυφαίος μελωδιστής. 


Διεκδίκησε κι απέσπασε ρόλο ποιητή – με την βαθιά κι όχι την επιπόλαιη ή την τυπική χρήση του όρου. Τα μουσικά του κείμενα, αλλά και τα σχόλια του στο ραδιόφωνο και στον τύπο – φανερώνουν μία πολλαπλή εκδίπλωση του ποιητικού του ταπεραμέντου, το οποίο στην πιο πρωτογενή μορφή του το γευτήκαμε στους στίχους και στην πρόζα της «Μυθολογίας» (εκδ. Ύψιλον, στην νεότερη εποχή – εκδ. Κεραμεικός εν έτει 1966).

Ορισμένα από αυτά τα ποιήματα, και πιο συγκεκριμένα τις «3 Προσωπογραφίες» (σελ. 53-57), από την αρχή του έτους προσπάθησα να τα βιώσω ως τραγούδια. Μελοποιώντας, ενορχηστρώνοντας και ηχογραφώντας. 

Πώς; 

Σαν έφηβος - που για τον Χατζιδάκι, ορισμένες φορές, αν όχι πάντα, αυτό ισοδυναμούσε με απευθείας απόγονο της Ιωνικής τέχνης.

Σάββατο, Νοεμβρίου 09, 2013

Εικονοποίημα


Φωτ.: Νίκος Θεοδοσίου

Πρόκειται για τη δροσερή στάση ενός σκιερού σμήνους πουλιών 
ή μήπως για ένα αναπάντεχο πτητικό πεντάγραμμο του φθινοπώρου; 

Δευτέρα, Νοεμβρίου 04, 2013

Καβάφης - ένας οριακός ποιητής



"Με το ποιητικό του έργο ο Καβάφης διεκδίκησε και εν τέλει προσάρτησε νέα εδάφη στον ελληνικό και παγκόσμιο λογοτεχνικό χάρτη του 20ου αιώνα. Ο επίμονος και γοητευτικά αναστοχαστικός Αλεξανδρινός, με την ανοιχτή προσέγγιση του, τόσο στο πολύμορφο σώμα της ελληνικής γλώσσας, όσο και στην μακρά και ταραχώδη ιστορία του ελληνισμού, διαμόρφωσε μία προσωπική φωνή – που μήτε ύμνησε, μήτε τραγούδησε, μήτε σπάραξε από πάθος. Τι πέτυχε ωστόσο; Να αναμετρηθεί με θάρρος σοφού και συμφιλιωτικό σθένος ανδρείου, με την δύση αφενός του προσωπικού του βίου, με την ολοκλήρωση, αφετέρου, ενός περιπετειώδους ιστορικού κύκλου που εκκινεί ήδη από τα ελληνιστικά χρόνια.


Πιθανών αυτό να αποτελεί και μία από τις βασικότερες αιτίες της μεγάλης αποδοχής των ποιημάτων του Καβάφη σε μία ευρεία βεντάλια ηλικιών και εθνικοτήτων 80 χρόνια μετά τον θάνατό του".

Δευτέρα, Οκτωβρίου 28, 2013

BERGEN BELSEN


"Anna Frank" (Sara Pons). Pl. Anna Frank (Barcelona).


BERGEN BELSEN

Πέτρινο τραύμα
του μερολογιού σου η στριγκλιά,
Άννα, 
ανώτατη των χρόνων
και των σφαγών,
αγγελούδι των καμένων βάλτων
και της πνιγμένης στο αίμα γης,
ανώτερή μου Φρανκ:
«Κι όμως. Αυτός ο κόσμος
κάποτε θ’ αλλάξει»

Και θ’ αλλάξει!

Τι άλλο απ’ το να διαλέγεις
τις αυταπάτες και τις αυταπαρνήσεις σου
είναι η ελευθερία;



["Ελεύθερη αγορά", εκδ. Γαβριηλίδης, 2010, σελ. 43]


Δευτέρα, Οκτωβρίου 21, 2013

"ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΟΣ"



"Φωτιά και πάγος
["Fire and Ice" του Robert Frost. Μετάφραση: Π. Δ.]

1η δημοσίευση: περιοδικό "ΝΗΣΙΔΕΣ", τεύχος 10, σελ. 11.

Από τα πλέον αγαπημένα ποιήματα του Frost, το “Fire and Ice”
 συμπεριλήφθηκε στη συλλογή “New Hampshire: A Poem With Notes and Grace Notes” (1923), 
για την οποία ο ποιητής έλαβε το πρώτο του βραβείο Pulitzer.

Κυριακή, Οκτωβρίου 20, 2013

Σαν τη δροσοσταλιά


Προσωπικώς, βρίσκω υπέροχο το βίωμα - να παρακολουθείς την γόνιμη αυτονόμηση του έργου σου - την ελεύθερη πτήση του από ματιά σε ματιά. Με όρους αποδοχής κι εμπιστοσύνης συγχρόνως.

Εξ αιτίας του fb έχω παρατηρήσει να πολλαπλασιάζονται οι αναρτήσεις της εν λόγω ολιγοστιχίας (του εν λόγω "βότσαλου", για να είμαι πιο συγκεκριμένος, μια και πρόκειται για ποίημα από τη συλλογή "49+1 βότσαλα", εκδ. Γαβριηλίδης, 2012) η οποία, επειδή στην παρούσα φωτογραφία έχει καταγράφει, χάριν παιχνιδιού, από τους περσινούς τελειόφοιτους μαθητές του ΓΕΛ Σορωνής, δεν περιέχει το όνομα του δημιουργού της ή κάτι από τα σχετικά περικειμενικά της στοιχεία.

Και από μια σκοπιά, ευτυχώς.

Το ποίημα -πια- ζει ερήμην μου. Δίχως να αναζητά τη δική μου γνώμη ή λογοδοσία.

Σαν τη δροσοσταλιά που ελεύθερη γλιστράει από τη ράχη ενός φθινοπωρινού φύλλου.

Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 23, 2013

"Ένας δάσκαλος φωτεινός…": συνέντευξη στην εφημ. Ροδιακή

 Γράφει η Pοδούλα Λουλουδάκη

Μέσα στο βαθύ σκοτάδι της γενικευμένης φτώχειας, της ανεργίας, της ανασφάλειας, της απελπισίας που ενέσκηψε και όλο φουσκώνει, με τα «μέτρα», εργασιακά, ασφαλιστικά και άλλα της αβέβαιης «σωτηρίας» μας κάτω από τον τεντωμένο δείκτη της διεθνούς των επιτηρητών μας… υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που κάνουν το «καθήκον» τους, όχι επειδή πρέπει, αλλά από μια εσωτερική ανάγκη. Κι είναι πολλοί εκεί έξω. Ο Πάνος Δρακόπουλος μου είπε ότι δασκάλους μπορεί να μετρήσει αμέσως δεκαπέντε, μέσα σε μια στιγμή!

Διάλεξα εκείνον. Ένα δάσκαλο για τον οποίο ακούω ότι είναι ξεχωριστός, ένα παράδειγμα φωτεινό, έναν ταλαντούχο νέο που αγγίζει τα παιδιά του κόσμου και ανοίγει τους ορίζοντές τους!

Γυρνούσε από μία ακόμα γενική συνέλευση των δασκάλων όταν τον συνάντησα, αυτές τις μέρες του αγώνα τους, κι ήταν ακόμα φορτισμένος. «Υπάρχει ένα διάχυτο αίσθημα αποκαρδίωσης", μου είπε, "και κατακερματισμός στον οποίο όμως εναντιωνόμαστε, κομμάτι του δεν θα του κάνουμε τη χάρη να γίνουμε»…
Έτσι ξεκίνησε η κουβέντα και πήγε σε λίγο στον ίδιο.

Κάνετε τόσα πολλά, έτσι σας αρέσει να ζείτε; 
Διάβασα μια πολύ ωραία φράση του Γραμματικάκη: «ο μονοδιάστατος άνθρωπος έχει ακούσει τους ήχους του Σύμπαντος. Αυτός που δεν είναι μονοδιάστατος άνθρωπος έχει ακούσει τη μουσική του Σύμπαντος»... Σκέφτομαι πως αυτό, πέρα από την ευρύτερη δραστηριότητα που αναπτύσσω, έχει να κάνει σε μία μεγάλη αναλογία με τη σχολική ζωή: να μεταδώσει τη μουσική του Σύμπαντος, κι όχι απλώς τους ήχους του Σύμπαντος.

Για ένα παιδί τι είναι το Σύμπαν; 
Σε πρώτο επίπεδο είναι ο ενεστώτας χρόνος. Τα παιδιά ζουν σε ένα ενεστώτα διαρκείας. Σ΄ ένα δεύτερο επίπεδο είναι το μαγνητικό πεδίο που αναπτύσσεται μ΄ αυτούς που αγαπά και το αγαπούν. Και σε ένα τρίτο είναι η απορία.

Όλοι οι δάσκαλοι μπορούν να λύσουν απορίες; 
Ο καλός δάσκαλος στέκεται μέχρι σ΄ αυτό το σημείο. Ο μεγάλος δάσκαλος είναι εκείνος ο οποίος εκμαιεύει τις βαθύτερες ερωτήσεις και απορίες που μπορεί να έχει ένας νέος άνθρωπος.

Δώστε μου τον ορισμό του «δασκάλου»; 
Η παιδαγωγική είναι μια επιδέξια ακροβασία σ΄ ένα τεντωμένο σχοινί που η μια του άκρη είναι η τέχνη και στο άλλο του άκρο είναι η επιστήμη. Κι εδώ απαντώ σ΄ ένα ερώτημα που μπαίνει συχνά για το αν είναι τέχνη ή επιστήμη η παιδαγωγική. Για μένα δεν είναι ή αυτό ή το άλλο. Είναι και αυτό και το άλλο!

Δεν είστε Ροδίτης; 
Γεννήθηκα στον Πειραιά, μεγάλωσα στην Αθήνα και ήρθα για τις σπουδές μου στο πρώτο πτυχίο στο Παιδαγωγικό Τμήμα Ρόδου. Τη Ρόδο την ερωτεύτηκα με την πρώτη ματιά γι' αυτό αργότερα με τον διορισμό μου ήταν η πρώτη μου επιλογή, τόσο η δική μου όσο και της συζύγου μου, επίσης δασκάλας.

Το ξέρατε από την αρχή ότι δεν θα αρκεστείτε στις τέσσερις ώρες της διδασκαλίας ή το ένα έφερε το άλλο σιγά-σιγά; 
Θα απαντήσω, αν μου επιτρέπετε, με ένα παραδοξολόγημα. Ήδη την πρώτη εβδομάδα σε μια συζήτηση με την διευθύντριά μου, την εποχή που ήμουν αναπληρωτής στην Αθήνα, της δήλωσα ότι δεν πρόκειται να γίνω ποτέ «δημόσιος υπάλληλος». Ο δημοσιοϋπαλληλισμός προκαλεί μαρασμό τόσο στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα όσο και στον ίδιο τον εκπαιδευτικό.

Σήμερα με τα 600 ευρώ του μισθού γίνεται κάποιος… ακόμα χειρότερος δημόσιος υπάλληλος; 
Αυτό πρώτα ας το συλλογιστεί ο πολίτης. Από τη δική μου σκοπιά παρατηρώ, από τη μία, την αποενοχοποίηση της τεμπελιάς, κι από την άλλη, έχουμε την αξιοθαύμαστη προσήλωση στο έργο τόσων και τόσων δημιουργικών ανθρώπων που βλέπουν στο επάγγελμά τους μια πολύπλευρη κοινωνική υπηρεσία. Αυτό που ο κόσμος λέει στην καθημερινή γλώσσα «λειτούργημα». Κι όσο βλέπεις το ένα να εντείνεται, η απροθυμία των πρώτων δηλαδή, βλέπεις και το άλλο, να πολλαπλασιάζεται ο δυναμισμός της δεύτερης κατηγορίας. Σκεφτείτε ότι φέτος στο θεσμό «Αριστείας και Καινοτομίας» του υπουργείου Παιδείας, 1.800 τόσοι συνάδελφοί μου από την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπέβαλαν 1.035 έργα, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με πέρυσι. Βραβεύονται κάθε χρόνο τα 100 πρώτα έργα που αποσπούν την καλύτερη βαθμολογία. Εμείς στο σχολείο του Κοσκινού πήραμε φέτος με το ιστολόγιό μας «Τα Ουρανοποιηματάκια» την 71η θέση.

Είστε άνθρωπος που βάζει στόχους!
Ναι, αλλά όχι σαν ένας μονομανής τεχνοκράτης, αλλά σαν ένας διψασμένος άνθρωπος που πλαισιώνομαι από εξίσου διψασμένους μαθητές και συναδέλφους. Όπως λέει κι ο Άγγλος ποιητής και ιερωμένος Τζον Ντον «κανένας άνθρωπος δεν είναι ένα νησί ξεκομμένο απ΄ τη στεριά».

Είναι λίγα τα χρόνια που έχετε στη Ρόδο για να σας ξέρουν τόσο πολλοί, να έχουν το καλό σας όνομα… Γιατί πιστεύετε ότι είναι έτσι; 
Καταρχήν αμφισβητώ ότι είναι έτσι (γέλια). Κάποιο ρόλο, υποθέτω, πως έχει παίξει η ενασχόλησή μου με το ραδιόφωνο «Λυχνάρι» και την εκπομπή μου με το χαρακτηριστικό τίτλο «Ο Πύργος της Βαβέλ», ο οποίος είναι ενδεικτικός της δυσκολίας μας να συνεννοηθούμε γενικά. Ίσως συνεκτιμάται και η συμμετοχή μου στην έκδοση του περιοδικού τέχνης και λόγου «Νησίδες», που αριθμεί ήδη 10 τεύχη από τον Ιούνιο του 2009.

Είναι και η μουσική που παίζετε, ξεκινώντας από κιθάρα και τόσα άλλα όργανα μετά, είναι και η ποίηση που γράφετε κι οι μεταφράσεις σας, είναι η αγάπη σας για τον Τζιμ Μόρισον!
Εξίσου δυνατά πάθη και αυταπαρνήσεις. «Δέκα λογιώ οι παλληκαριές οι εννιά να δραπετεύεις και οι αγάπες δυό λογιώ στη μια καλογερεύεις», λέει εύστοχα ο Διονύσης Σαββόπουλος, σ΄ ένα παλιό του τραγούδι. Το ενδιαφέρον είναι, νομίζω, ότι όλες αυτές οι αγάπες και η καλογερική τους, μπαίνουν στη σχολική ζωή τη δική μου και των μαθητών μου και την πλουτίζουν. Στο σχολείο στα Κοσκινού, επί παραδείγματι, έχουμε εκδώσει με τις χορωδίες των πέντε τελευταίων ετών 2 CD «Το κοχύλι» με τρία τραγούδια σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη και μουσική δική μου, το 2009, και τα Ουρανοποιηματάκια ένα CD που βγήκε πέρυσι με ποιήματα της Θέτιδος Χορτιάτη.

Και πόσα ακόμα δεν έχουν γίνει στο σχολείο του Κοσκινού!
Μουσικό Σύνολο, Κινηματογραφική Ομάδα, Λέσχη Ανάγνωσης και Γραφής, Πρόγραμμα Δημοκρατικής Αυτορρύθμισης του Τμήματος… Αυτές οι δομές-δημιουργικές ομάδες -έδωσαν και δίνουν το ανάλογο παιδαγωγικό υλικό στο ιστολόγιό μας «Τα Ουρανοποιηματάκια». Είναι μια διαρκής συνάντηση και ταυτόχρονα πρόκληση. Έχει να κάνει με την προσωπικότητα και την ταυτότητα κάθε παιδιού χωριστά όσο και με το συλλογικό προφίλ που συντίθεται μέσα από αυτές τις προσωπικότητες.

Αν δεν ήσασταν δάσκαλος τι θα θέλατε να είστε; 
Μου αρκούν όλες αυτές οι βαριές πέτρες, να τις πάω ένα βήμα παρακάτω.

Τελικά γεννιόμαστε ή γινόμαστε; Εσείς μέσα σε τόσα παιδιά μπορεί να έχετε καταλάβει.
Νομίζω ότι απ΄ αυτό το δίλημμα μας βγάζει η σοφή προτροπή του Νίτσε που τη δίνουμε στους μαθητές μας όταν τελειώνουν τη ΣΤ΄ Δημοτικού: «Να γίνεις αυτό που είσαι». Δηλαδή γεννιόμαστε με κάτι, κι αυτό το κάτι ανοίγει το δρόμο, τον μισοβλέπουμε. Από το αν θα τον πάρουμε θα κριθεί το μέτρο της ελευθερίας μας.

Υπάρχουν έξυπνα παιδιά και παιδιά που δεν είναι έξυπνα; 
Υπάρχουν πολλαπλές νοημοσύνες!

Μπορεί να βελτιωθεί αυτό το παιδί; 
Η παιδαγωγική κατηγορηματικά διατείνεται και ορθώς, πως κάθε παιδί ορίζει το μέτρο της εξέλιξής του. Επιπλέον, ως προς την ευτυχία, για κάθε άνθρωπο ο ορίζοντας είναι ανοιχτός και απεριόριστος. Όπως έλεγε ο Νηλ, ένας μεγάλος παιδαγωγός: «προτιμώ έναν ευτυχισμένο υαλοκαθαριστή από έναν δυστυχισμένο και νευρωτικό πολυπτυχιούχο»!

Αυτή οι αγάπη σας για τους Doors και τον Τζιμ Μόρισον, για τους Pink Floyd… πως προήλθε; 
Είναι η δική μου μαθητεία αυτή. Η δόνηση που μου μετέδιδε η τέχνη τους μ΄ έκανε να ονειρευτώ αλλιώς το παιχνίδι της γλώσσας και των ήχων.

Έχετε κάνει μεταφράσεις των στίχων του Τζιμ Μόρισον! Το 2010 μεταφράσατε την συλλογή «Μια αμερικάνικη προσευχή»! Πείτε μου ένα στίχο από κει; 
«Καμία αιώνια ανταμοιβή δεν θα μας συγχωρήσει που σπαταλήσαμε τη χαραυγή...»! Στη θέση του Θεού που είναι η αιώνια ανταμοιβή στην οποία αναφέρεται ο Μόρισον, ας βάλει ο καθένας το δικό του Θεό!

Πηγή: εφημερίδα Ροδιακή
Ένας δάσκαλος φωτεινός