Τα Ουρανοποιηματάκια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου: Μία ξεχωριστή παιδαγωγική συνάντηση

Η φετινή ηλιόλουστη Πρωταπριλιά επεφύλαξε για τα Ουρανοποιηματάκια (το διαδικτυακό-καλλιτεχνικό «ψευδώνυμο» της Στ1 από το ΔΣ Κοσκινού) κάτι που ξεπερνάει κατά πολύ την εξιστόρηση, χάριν του γνωστού εθίμου, ενός αθώου ψέματος, ή μίας καλοστημένης, πλην κάλπικης σκηνοθεσίας, από αυτές, πάνω στις οποίες θάλλουν τα παραμυθιάσματα.  Η εκπαιδευτική εκδρομή του τμήματος (των μαθητών και των γονέων τους) που πραγματοποιήθηκε στο Παν/μιο Αιγαίου, έπειτα από την σχετική πρόσκληση της επίκουρης καθηγήτριας του ΠΤΔΕ Ρόδου, κας Βασιλείας Καζούλλη, εξελίχθηκε, σύμφωνα με τον τρόπο που το απέδωσαν τα παιδιά κατόπιν στα γραπτά τους, «σαν αληθινό παραμύθι».

Τα Ουρανοποιηματάκια τα υποδέχτηκε στην είσοδο του ανακαινισμένου κτηρίου της Λεωφόρου Δημοκρατίας ο σχολικός σύμβουλος της 2^ης Περιφέρειας ΠΕ Δωδ/σου, κος Ν. Ράπτης και κατόπιν, ο πρόεδρος των φοιτητών του τμήματος, κος Παύλος Κωνσταντινίδης. Με τη βοήθεια του κου Κωνσταντινίδη οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στους επιμέρους εσωτερικούς του χώρους: παρακολούθησαν ένα μέρος του μαθήματος της Λαογραφίας, έγιναν δεκτοί από τον Κοσμήτορα της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών, κο Κ. Βρατσάλη κι όταν γνωρίστηκαν από κοντά πια με την κα Καζούλλη καθώς και με τον κο Γιώργο Κατσαδώρο, τους έκαναν δώρο, χάριν της εγκάρδιας από μέρους τους υποδοχής, από ένα αντίτυπο του πρόσφατου βιβλίου που εξέδωσαν με όλους τους μαθητές της Στ’ από το ΔΣ Κοσκινού, «21+1 Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες».

Επόμενος σταθμός της χαριτωμένης «εισβολής» των παιδιών στο κτήριο Κλεόβουλος πια, ήταν η «θεόρατη», η «τεράστια», η «πλούσια» (πάλι οι χαρακτηρισμοί αντλούνται από τα κείμενα των παιδιών) βιβλιοθήκη της σχολής, στην οποία πραγματοποιήθηκαν μία σειρά παιγνιώδεις δραστηριότητες με τη βοήθεια της βιβλιοθηκονόμου, κας Καλλιόπης Μπέη. Μία πρώτη εξοικείωση των παιδιών με το ηλεκτρονικό σύστημα αρχειοθέτησης και εύρεσης εκδόσεων από την συναφή ηλεκτρονική βάση δεδομένων των τμημάτων του Παν/μίου Αιγαίου επιτεύχθηκε αναζητώντας, κατά ομάδες, τίτλους αγαπημένων έργων του Οδ. Ελύτη, του Τζ. Ροντάρι, της Άλκης Ζέη, του Ευγ. Τριβιζά και του Ι. Βέρν. Ακολούθως, εντοπίστηκαν από τα ράφια του Σπουδαστηρίου, έντυπες εκδόσεις με την «πιο εντυπωσιακή βιβλιοδεσία», το «πλέον ξεχωριστό εξώφυλλο», αλλά και τίτλοι που να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του κάθε παιδιού χωριστά.

Μετά από μια μικρή απαραίτητη ανάπαυλα στο κυλικείο της σχολής –κέρασμα από την μεριά της Κοσμητείας– ακολούθησε η Συνάντηση των Ουρανοποιημάτων με τους φοιτητές και τις φοιτήτριες της κας Καζούλλη στο πλαίσιο του μαθήματος της, «Διγλωσσία». Σε μία κατάμεστη αίθουσα, παρουσία και της καθηγήτριας επίσης του Παιδαγωγικού Τμήματος, κας Ελένης Σκούρτου, παρουσιάστηκαν οι ομάδες χαρούμενες γνώσης των Ουρανοποιημάτων, οι «Ταινίες από ξυλομπογιά», «Η στρουμπουλή νότα», η δραστήρια Λέσχη δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής των μαθητών, καθώς και το παιδαγωγικό πλαίσιο αναφοράς της δημοκρατικής αυτό-οργάνωσής τους. 

Ο ομαδοσυνεργατικός χαρακτήρας τούτων των «δημιουργικών σχημάτων» δεν απουσίασε ούτε κατά τη διάρκεια της εν λόγω παρουσίασης, η οποία εξάλλου στην πορεία της ενσωμάτωσε μία δειγματική, πλην όμως χαρακτηριστική, προβολή έργων (βίντεο, ηχογραφήσεις, φωτογραφίες), που οι μαθητές έχουν ήδη δημοσιεύσει στο ομώνυμο Ιστολόγιό τους: ΤΑ ΟΥΡΑΝΟΠΟΙΗΑΜΑΤΑΚΙΑ http://ouranopoihmatakia.blogspot.gr/. Μάλιστα ως μικρή έκπληξη λειτούργησε τόσο η πρώτη προβολή του νέου φιλμ μικρού μήκους της κινηματογραφικής ομάδας «Ταινίες από ξυλομπογιά», «Πάρτι μασκέ», όσο και η ακρόαση του τραγουδιού, από ηχογράφηση, αλλά και διά ζώσης, «Μικρές τρελές αγγελίες».

Στη συζήτηση που ακολούθησε, τα ερωτήματα και τα σχόλια των φοιτητών/τριών εστίασαν στη παιδαγωγική διάσταση και σημασία τούτων των δράσεων, στην σχέση που αναπτύσσει ο εκάστοτε μαθητής με τον σχολικό και τον εξωσχολικό του χρόνο, με τον δάσκαλο ή τη δασκάλα του, στον εμπλουτισμό της εκπαιδευτικής πράξης με τις τέχνες ακολουθώντας τη βιωματική οδό – με όρους, επομένως, αυτενέργειας και εκλεπτυσμένης διαθεματικότητας. Αυτό σημαίνει: μακριά από το «γράμμα» του τυποποιημένου αναλυτικού προγράμματος. Δεν είναι υποκειμενική εκτίμηση, πως τα ερωτήματα που τέθηκαν, απαντήθηκαν τόσο από τα λόγια, όσο και από τα ζωηρά, φωτεινά χαμόγελα των παιδιών.

Στις καίριες παρεμβάσεις των φοιτητριών που έχουν συνεργαστεί στενά με τα Ουρανοποιηματάκια για τις Πρακτικές τους Ασκήσεις, προστέθηκαν, εν συνεχεία, οι μαρτυρίες των γονέων των παιδιών, οι οποίοι από κοινού υπογράμμισαν, πως το δημιουργικό και χαρούμενο κλίμα της σχολικής ζωής των Ουρανοποιημάτων εμποτίζει και τον εξωσχολικό τους χρόνο με έναν τρόπο πλέον φυσικό. Το μόνο «πρόβλημα», σύμφωνα με την κα Ειρήνη, μητέρα της 12χρονής Χρύσας, είναι ότι «και άρρωστα τα παιδιά, θέλουν να πάνε σχολείο»!

Στα συμπεράσματα των εργασιών ολόκληρης της Συνάντησης, η κα Σκούρτου τόνισε τον αντίκτυπο που έχει, τόσο στο παιδί, όσο και στον εκπαιδευτικό, το να είναι φορέας μίας σχολικής πραγματικότητας που να την καθρεφτίζει η φράση «χαρούμενη γνώση», ενώ η κα Καζούλλη επισήμανε την ιδιαίτερη αύρα που μετέφεραν τα Ουρανοποιηματάκια στους νυν φοιτητές και συνάμα μελλοντικούς εκπαιδευτικούς: «Έβλεπα στα μάτια τους, τη δίψα να μπουν στην τάξη και να αποκτήσουν τα δικά τους πνευματικά παιδιά» σχολίασε στη συνέχεια.

Ξέχωρα από τους προαναφερθέντες συντελεστές, επιπρόσθετες ευχαριστίες αναλογούν στην διευθύντρια του 7^ου ΔΣ Ρόδου, κα Τσαμπίκα Μακρόγιαννη, στο διευθυντή του ΔΣ Κοσκινού, κο Κώστα Μουτσάκη, όσο και στην φοιτήτρια του ΠΤΔΕ, κα Ιωάννα Φωτεινοπούλου, για την διοργάνωση της όλης σύμπραξης ακόμη και στις μικρότερές της λεπτομέρειες.

Το πλούσιο φωτογραφικό υλικό της, υπό μορφή πλέον βίντεο, ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να το εντοπίσει στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://ouranopoihmatakia.blogspot.gr/2014/04/hd-2014.html

Ως Ουρανοποιηματάκια τον προσκαλούμε και αναμένουμε τον δικό του εποικοδομητικό σχολιασμό.

1η δημοσίευση: εφημ. "ΡΟΔΙΑΚΗ", 10/4/2014 

http://www.rodiaki.gr/article.php?id=275565&catid=11&maincatid=1

Συντομογραφικό ημερολόγιο αναγνώσεων

   1. "Μιλώντας στο γιο μου για την ηθική και την ελευθερία" - του Φερνάντο Σαβατέρ:

Το μικρό αυτό βιβλιαράκι με εξέπληξε. Τηρεί έως ένα πολύ μεγάλο βαθμό την υπόσχεσή του να μην σηκώνει ψηλά το δακτυλάκι του διδακτισμού και να προσφέρει στον (εκάστοτε ηλικίας) αναγνώστη του εναύσματα για σκέψη σε ζητήματα διόλου ευδιάβατα. 

Η σαφήνεια των θέσεων, η συναρμογή των επιχειρημάτων/παραδειγμάτων, όπως και η καταλληλότητα (και συνάμα πολυμέρεια) των παραπομπών του το προστατεύουν από τις συνήθεις κακοτοπιές του είδους (έχω στο μυαλό μου το έργο του Ντ. Γκενζ "Μιλώντας για μαθηματικά στις κόρες μου" που ήταν μάλλον απογοητευτικό). 

Το ότι προσφέρεται ως ένα παράπλευρο εργαλείο διαλόγου για τους/τις συναδέλφους της Β'βάθμιας δε συζητιέται - ήδη στο Δημοτικό διαπίστωσα τη δυναμική του.

 2. "Τι είναι το πνεύμα; Γνωρίζουμε το αντίθετό του που είναι το έγκλημα. Τί είναι ο άνθρωπος; Εδώ όμως σάς σταματώ, γιατί αυτό το ξέρουμε. Είναι το είδος της δύναμης που καταλήγει πάντα στην ανατροπή των τυράννων και των θεών."

Από το βιβλίο του Αλ. Καμύ "Γράμματα σ' ένα φίλο Γερμανό" που μόλις διάβασα με μεγάλη εσωτερική δόνηση. Ενδείκνυται να σταλούν εκ νέου στον σημερινό μέσα και γύρω μας μικρο/μεγαλο-φασισμό.

 3. "Ένας αστρολάβος του ουρανού και της ζωής". Στην συνέχεια της "Κόμης της Βερενίκης" και της "Αυτοβιογραφίας του φωτός" ο Γ. Γραμματικάκης επιμένει να χαρτογραφεί με ένα τρόπο ανάγλυφο και μοναδικό, για τα ελληνικά δεδομένα, την ύλη (κυρίως) και την αντι-ύλη (πολύ λιγότερο) του ουρανού.

Στο παρόν, επιχειρεί ένα βήμα προς τα μπρος - με αφορμή τα επουράνια και μακροφυσικά (με τα οποία έχουμε σκανδαλωδώς ελάχιστη εξοικείωση εδώ στην Ελλάδα) σχολιάζει και αναλύει τα επίγεια και τα ανθρώπινα: από την ευρύτερη εγχώρια πολιτική σκηνή μέχρι και προσωπική του θητεία σε ακαδημαϊκές θέσεις τόσο στην Κρήτη, όσο και στην Κέρκυρα.

Το ότι επέλεξαν πέρσι να ενσωματώσουν στις Πανελλήνιες ένα απόσπασμα αυτού του πολύ ενδιαφέροντος έργου, δε λέει από μόνο του πολλά πράγματα, διότι, όπως όλοι γνωρίζουν, το πρόβλημα δεν έχει να κάνει με το τί θα ασχοληθούν οι υποψήφιοι, αλλά με το «τι» αναμένεται να πούν στα γραπτά τους. Όπως και με το προκάτ «πώς» - όλης αυτής της διαδικασίας.

Θυμίζω, πως ο Γραμματικάκης είχε το χιούμορ, όπως και την ...βιολογική δυνατότητα να αντιδράσει εγκαίρως κατά τις εξετάσεις του περσινού καλοκαιριού.

Ο δύσμοιρος ο Σολωμός όμως, δεν την είχε. Ούτε πέρσι - ούτε κι όλα αυτά τα χρόνια, που η εγκύκλιος εκπαίδευση μας κατ' έθος τού συμπεριφέρεται, όπως οι πρωτοετείς φοιτητές Ανατομίας απέναντι στα πτώματα που τους κομίζουν στη κεντρική κλίνη του Εργαστηρίου τους.

4. "Συνειρμοί, μαρτυρίες, μυθιστορίες" του Γ. Β. Δερτιλή. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και ειλικρινή κείμενα μικρο-ιστορίας γραμμένο από έναν εκ των επιφανέστερων μακρο-ιστορικών του τόπου μας.

Δεν είναι εύκολη υπόθεση. Να απαλλάσσεσαι των οικείων σου "φακών" λήψης κι εγγραφής. Να προσεγγίζεις το ιδιωτικό, αλλά και το συλλογικό - δια του άμεσα ή έμμεσα βιωμένου. Κι επιπλέον: να αποδράς από τη "στυλιζαρισμένη" γλώσσα των επιστημονικών σου συγγραμμάτων, για να εκμυστηρευθείς ακόμη κι όσα επί δεκαετίες δεν έχεις τολμήσει να αγγίξεις - διότι, είτε έτσι, είτε αλλιώς, "πονούν". 

Αυτές τις εκμυστηρεύσεις του Δερτιλή, ειδικότερα, τις απόλαυσα: όπως, λχ, τί του επιφύλαξε η ζήση του κατά την 21η Απριλίου του 1967.

Εκείνο όμως που θα ήθελα να δω …κινηματογραφημένο (για πολλούς λόγους ξεφεύγουν της πολιτικής και αγγίζουν την περιοχή της αισθητικής) είναι ένα γλέντι που έζησε μέσα στην Κατοχή με την πιο χαρακτηριστική ανθρωπογεωγραφία της εποχής στη σύνθεσή του.

"Ελάχιστοι είναι οι ιστορικοί που ελέγχουν ορισμένες έστω από τις προκαταλήψεις τους. Οι περισσότεροι παραμένουν, συχνά χωρίς να το αντιλαμβάνονται, άτολμοι απέναντι μπροστά στα δεδομένα στερεότυπα" (σελ. 25) σημειώνει σχολιάζοντας τα του Εμφύλιου Πολέμου. Κι αναρωτιέμαι: μόνον τα του Εμφύλιου Πολέμου;

Εργαστήριο δημιουργικής γραφής κι ανάγνωσης "ΤΟ ΚΟΧΥΛΙ": 2013-2014

Η "Γραμματική της Φαντασίας"

"Όταν έχεις να κάνεις με παιδιά, πιο εύκολα κάνεις λάθος επειδή τα υποτιμάς, παρά επειδή τα υπερτιμάς." (σελ. 216)

"Η ελευθερία χρειάζεται το στήριγμα της "τεχνικής" σε μία δύσκολη, αλλά αναγκαία ισορροπία." (σελ. 222)

Πρόκειται για τις δύο από τις τελευταίες φράσεις-κλειδιά που αξίζει να υπογραμμίσει κανείς διαβάζοντας και ξαναδιαβάζοντας αυτό το εκπληκτικό έργο του Τζ. Ροντάρι με τον διόλου παραπλανητικό τίτλο "Γραμματική της Φαντασίας". [Προσωπικώς προτιμώ την έκδοση/μετάφραση του "Τεκμηρίου" (1994) - από την πιο πρόσφατη και σε εκδοτική ροή από το "Μεταίχμιο"].

Αναφέρομαι σε ένα από τα δέκα-δεκαπέντε έργα που ήδη από την εποχή των προπτυχιακών στο Παιδαγωγικό Τμήμα, μέ προετοίμασαν για μία εντελώς διαφορετική πορεία από τα συνήθη και νεκροζώντανα που διατηρούνται δυστυχώς ακόμη άθικτα στην τρέχουσα ελληνική σχολική ζωή.

Το σημειώνω αυτό - διότι πληροφορούμαι πως μέσα στη ροή των ετών εμφανίζεται ολοένα και πιο αραιά στις βιβλιογραφικές προτάσεις των Παιδαγωγικών Σχολών.

Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για ατόπημα - διόλου μικρής σημασίας.

ΥΓ: Μνημονεύοντας τον Τζ. Ροντάρι - θαρρώ πως είναι θαυμάσια ιδέα να προσκαλέσουμε από το διαδικτυακό μας σεντούκι, το έργο, με το οποίο τα Ουρανοποιηματάκια (Κιν/κη ομάδα "Ταινίες από ξυλομπογιά" - ΔΣ Κοσκινού) πέρσι την Άνοιξη, απέδωσαν την ιστορία του μεγάλου Ιταλού δημιουργού, "Εφευρέτες αριθμών" [Από το βιβλίο "Παραμύθια από το τηλέφωνο" (Μετ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Μεταίχμιο, 2008)].

«21+1 Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες»: κυκλοφορία βιβλίου

Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο

«21+1 Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες»

[Εκδόσεις ΤΑ ΟΥΡΑΝΟΠΟΙΗΜΑΤΑΚΙΑ, Έγχρωμο, σελ. 74]

Γράφουν και ζωγραφίζουν οι μαθητές

του ΣΤ1 και του ΣΤ2

του Δημοτικού Σχολείου Κοσκινού

Επιμέλεια έκδοσης: Πάνος Δρακόπουλος (Δάσκαλος ΣΤ1) - Λευτέρης Τσερκέζης (Δάσκαλος ΣΤ2)

Χορηγός Έκδοσης: Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων ΔΣ Κοσκινού

[Για τη διάθεση του βιβλίου - Τηλ. Επικοινωνίας: 6972685802 - Εmail: marymant95@hotmail.com]

Εκδόσεις ΤΑ ΟΥΡΑΝΟΠΟΙΗΜΑΤΑΚΙΑ, 2014

http://ouranopoihmatakia.blogspot.gr/

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Αγαπητοί μας φίλοι

Όπως διακρίνουμε τις κινηματογραφικές ταινίες σε εκείνες που μάς ανοίγουν τα μάτια και σε όσες μάς τα κλείνουν, αναλόγως, θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τα παραμύθια σε εκείνα που μάς αφυπνίζουν και σε αυτά που μάς κοιμίζουν. Όσο γλυκά και τάχα αθώα. Μολονότι διόλου αθώα.

Τη δεύτερη αυτή ομάδα παραμυθιών τη γνωρίζετε με τη λέξη «παραμυθιάσματα» - και ναι, ελάχιστα απέχουν από την απάτη. Και από την αυταπάτη.

Αν αναζητείτε «παραμυθιάσματα», μάλλον έχετε ανοίξει λάθος βιβλίο.

Ένα τηλεκοντρόλ σάς αρκεί και 30τόσα κανάλια της τιβί που νύχτα μέρα σερβίρουνε μονότονα το ίδιο και το ίδιο «παραμύθιασμα»: αγοράστε άφοβα, καταναλώστε χίλια δυο καλούδια – για να ευτυχίσετε τσάμπα!

Τα παραμύθια που έχουμε συγκεντρώσει σε αυτόν εδώ τον μικρό τόμο, πρωτότυπα όλα τους και φρεσκότατα, σαν το φετινό χιόνι της Πίνδου, έχουν ολότελα διαφορετική πρόθεση.

Την διακριτή πρόθεση των μικρών δημιουργών τους – που στο κάλεσμα να «μαγειρέψουνε» τα δικά τους χριστουγεννιάτικα παραμύθια δεν ξεχάσανε την πιο σημαντική συνταγή.

Ποια συνταγή;

Πως «συνταγή», όπως τη μοσχοπουλάνε διάφορα, υποτίθεται, σχετικά «βοηθήματα», δεν υπάρχει.

Τι επομένως «ξεφούρνισε» αυτά τα έργα;

Πρωτίστως η πνοή μίας αχόρταγης φαντασίας κι έπειτα το καρδιοχτύπι μιας μεγάλης λαχτάρας, εκ μέρους όλων μας, να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: τη φιλία φιλία, την ειρήνη ειρήνη και την αγάπη αγάπη.

Πάνος Δρακόπουλος - Λευτέρης Τσερκέζης

30 Ιανουαρίου του 2014

Με την αφορμή του σημερινού εορτασμού της εκπαιδευτικής κοινότητας δε θα ήθελα να σταθώ στα συνήθη ζητήματα που πολώνουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το επόμενο βήμα του σχολείου μέσα στο πολιτικό περιβάλλον που ονομάζεται «κρίση».

Η κρίση απαντά εξάλλου σε μία πολιτισμική εξίσωση με χίλιες δυο μεταβλητές, ενώ προσωπικά θα ήθελα να εστιάσω σε ένα πολύ λιγότερο δυσεπίλυτο πρόβλημα.

Πρόβλημα, που τόσο ως δάσκαλο, αλλά πρωτίστως ως πολίτη, με προσβάλει και εξηγεί πάρα πολλά για την αμφισβητήσιμη –κι από άλλες αφετηρίες– ποιότητα των δημοκρατικών μας ηθών και πρακτικών.

Εν συντομία: Γιατί οι μαθητές μας (που είτε δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα, είτε οι γονείς τους είναι πολιτικοί ή οικονομικοί μετανάστες), ενώ έχουν περάσει από όλο το κομπολόι της εγκύκλιας παιδείας, από το Δημοτικό μέχρι το Παν/μιο, δεν έχουν δικαίωμα πολιτικής ψήφου; 

Γιατί δεν τους επιτρέπεται να εξασκούν τα βασικά πολιτικά τους δικαιώματα καθώς και τις ανάλογες πολιτικές τους υποχρεώσεις;

Όσοι παρακολουθούν το θέμα – γνωρίζουν την απάντηση. 

Πρόκειται όμως για μία απάντηση τρύπια πέρα ως πέρα αν το εξετάσει κανείς σύμφωνα με τις θεμελιώδεις πολιτικές αρχές που καταξιώνουν ή όχι μία πραγματική Δημοκρατία.

Και ένα δημόσιο περιβάλλον γνήσιας ανθρωπιάς.

Για την ενημέρωση και την περαιτέρω δραστηριοποίηση μας:

http://www.ithageneia.org/el

Πρωτοχρονιάτικος διάλογος

 ...με δύο φτερωτά ουράνια τόξα εξήμισι και τεσσερισήμισι ετών

Πάνος: Κοιτάξτε, παιδιά. Ο έρωτας σε δεκάδες ζωγραφιές παρουσιάζεται ως μωράκι. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Θ.: Επειδή η ζωή ξεκινάει από μωρό. Έτσι και ο έρωτας.
Οδ.: Ο έρωτας δεν ξεκινάει από μωρό. Ξεκινάει από "έ"!

"ΕΛΙΞΙΡΙΟ"

"ΕΛΙΞΙΡΙΟ"

Στίχοι: Γιάννης Φαινέκος - Μουσική: Πάνος Δρακόπουλος

Πιάνο, κιθάρες, πλήκτρα, μελλώντικα, τύμπανα, φωνή:

Πάνος Δρακόπουλος 
Κόντρα μπάσο: Θοδωρής Ζιάρκας

Ηχογράφηση (Mix – Mastering): Στούντιο Θάλεια 
Παραγωγή: Πάνος Δρακόπουλος

Ιανουάριος 2014

"Εντός κι εκτός εαυτού": ψηφίδες της καλλιτεχνικής Αθήνας του 2014

Φωτογραφία: Κατερίνα Χριστοπούλου

Κάναμε αλλαγή της χρονιάς στο «Γκαγκαντίν» σε ένα Πρόγραμμα αρκούντως ενδιαφέρον – στην «Ακτή Πειραιώς», από την οποία, εκτός των άλλων, αλησμόνητά θα μου μείνουν το κουτοπόνηρο σέρβις και η αγενής (ή μήπως να πω, κυνική) συμπεριφορά των υπαλλήλων του: για κάθε γκάφα του μαγαζιού, στην πόρτα ή στα ενδότερα, άκουγες μονότονα σε φλατ σκηνοθετημένο ύφος «Εγώ τι να σας κάνω; Είμαι ο τελευταίος τροχός της αμάξης».

Αποχωρώντας, συλλογιζόμασταν τη διαφορά μεταξύ των τραγουδιών του Σαββόπουλου και των υπολοίπων. Και τις αντιδράσεις του κοινού – που απαιτούσε, μέσες άκρες, ματζόρε κλίμακες και κορυφώσεις. Πρωτοχρονιά γαρ ή κάτι απλώς που την επικαλείται;

Σκέφτομαι, πως ως ένα μεγάλο βαθμό, μέχρι τον Θ. Παπακωνσταντίνου και τον Δεληβοριά, χρονολογούνται τα τραγούδια που δεν αναμασούν τα προηγούμενα και κυρίως αυτά που δεν αναδεικνύει το πόπολο, για να συναισθηματολογήσει μέχρι το μεδούλι. «Αχ βαχ, πώς πονώ – άμα σ’ έχω στο πλάι μου – αχ, βαχ, πώς θα πονώ, άμα μου την κάνεις!».

Μένω με το ερώτημα: είναι έλλειψη ταλέντου κι ατολμία των δημιουργών ή του ακροατηρίου για το ότι επικρατεί η μελό ηχορύπανση; [Το όνομά «Παντελίδης» έφτασε στα αυτιά μου από τα γύρω τραπέζια της «Ακτής» τουλάχιστον πέντε-έξι φορές]

Η επόμενη ημέρα θα μου δώσει μια πολύ καλή επί του θέματος απάντηση. Και η απάντηση περιέχεται στο έργο της φίλης, της Μ. Γιαγιάννου, «Εκτός εαυτού», σκηνοθετημένο από τον Γ. Γιανναράκο στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Φωτογραφία: Θοδωρής Σταμπέλος

Μέσα στα 40 μόλις τετραγωνικά μέτρα της εν λόγω αίθουσας λειτουργεί μία σύγχρονη ελληνική θεατρική γλώσσα: του λόγου και του σώματος, του φωτός και του ήχου.

Για πόσους θεατές ίσως κάποιος αμέσως διερωτηθεί; Κι απαντώ: Έχει στ’ αλήθεια μεγάλη σημασία το ερώτημα; Μεγαλύτερη από το ότι γράφονται και παρουσιάζονται στην πρωτεύουσα της ελληνικής κρίσης έργα αυτού του καλλιτεχνικού θάρρους; Μήπως τα μεγέθη του ακροατηρίου στο ελληνικό τραγούδι έχουν παίξει ένα σημαντικό ρόλο στο ότι έχει καταντήσει  ανέραστο και κλαψιάρικο – κοινώς: στο ράφι;

Χρειάζεται, δίχως άλλο, ταλέντο και τόλμη κι από τις δύο όχθες. Πρωτίστως όμως, από εκείνη του δημιουργού. Διότι ακόμη κι αν ο ακροατής/θεατής δε συγκινείται ή κοιτάζει αλλού, ο δημιουργός θα κλιθεί να επινοήσει απαρχής τον «αφηγηματικό μύθο» που θα περιέχει και τους δύο.

Ειδάλλως, ο καθείς και η –πληθωριστική– μοναξιά του.

2013-2014

Πέρα από όλα τα εις εαυτόν ερωτηματικά που αναδύονται σε μία πορεία αναστοχασμού για τα πεπραγμένα του 2013 – του έτους που εδώ και καιρό ετοιμάζεται να εκμαιεύσει το νεογέννητο του αδελφάκι – το πιο ζωτικό είναι, θαρρώ, το εξής: «Τα έδωσες όλα;»

Που θα πει: Δόθηκες; Ξεχείλισες; Εν τέλει, εξαντλήθηκες μέχρι αναγεννήσεως;

Έπειτα: Θα έκανες την άλφα ή την βήτα επιλογή ξανά και ξανά, θα έπαιρνες πάλι τον ίδιο δρόμο – υπό το φως της αιωνιότητας (sub specie aeternitatis), όπως μας προτρέπει ο Σπινόζα και τόσοι άλλοι ακολούθως;

Καταλαβαίνω. Δεν είναι εύκολη υπόθεση ούτε το ένα, ούτε το άλλο.

Το «παίρνω» είναι δημοφιλέστερη πράξη από το «δίνω». Και μέσα στα οικεία κοινωνικά μας συμφραζόμενα και λόγω της εγωκεντρικής μας φύσης.

Επίσης είναι πολύ πιθανόν η ηθική της αιώνιας επιστροφής να ακούγεται στις μέρες μας, όπως και στο παρελθόν σε πολλούς ανθρώπους, σαν κάτι το απατηλό και το ανέφικτο.

Φωταγωγεί όμως, περιοχές μέσα μας κι έξω από μας, που δίχως την εποπτεία τους ο άνθρωπος δικαίως παραπονιέται για το ότι δεν καταλαβαίνει «πού πατάει και πού πηγαίνει».

Με άλλα λόγια: το παιχνίδι της αυτογνωσίας όσο και της ευδαιμονίας μας απαιτεί συνεκτικές διάρκειες κι όχι διάσπαρτες στιγμές. Αρμονία και όχι σκόρπιες νότες. Τη σύνθεση που αποκαλύπτεται από τα ενωμένα κομμάτια του παζλ κι όχι την άμορφη αρχική μάζα των επιμέρους του.

Ας μην στεκόμαστε επομένως στις «μικροζημιές και στα μικροκέρδη». Ούτε να ενδίδουμε στον πειρασμό να τα συμψηφίζουμε κάθε τόσο. Δε βγαίνει νόημα.

Νόημα έχει η προτροπή:

«Ρίξε τα μαργαριτάρια στ’ αγρίμια

Δως την καρδιά σου εκεί στα σκυλιά

Όσοι αγαπάνε τη ζωή ξοδεύονται

Δίνονται, δίνονται κι είναι αυτό που μετράει»

Καλή μας χρονιά!

Νεροποντή αποριών μέσα στη νύχτα

Καθόμαστε οι δυο μας, στον απόηχο μιας ολοήμερης οικογενειακής γιορτής. Είναι περασμένα μεσάνυχτα και ο υπόλοιπος κόσμος έχει ήδη βουτήξει στη χώρα του Μορφέα. 

Συζητούμε τα πάντα. Οι ερωτήσεις στην αρχή από τη μεριά της με προσωπείο και λιτή σκηνοθεσία. Έπειτα δίχως αυτά. «Μπορείς να με ρωτάς ό,τι θες: αν είναι σκέψεις δικές σου, δε χρειάζεται να τις βάλεις ότι τις είπαν άλλοι».

Τα πεδία μας αυτομάτως διευρύνονται: «Γιατί κατά τη διάρκεια της ημέρας ο ουρανός είναι μπλέ; Πώς φτιάχτηκε το νερό; Το νερό σμίγεται με το λάδι; Ποιο είναι το πιο κοντινό στον ήλιο αστέρι;» Κι ένα σωρό άλλα. 

Πόσιμη νεροποντή αποριών μέσα στη νύχτα.

Κι εντός της, η εξής αμίμητη στιχομυθία.

-Μπαμπά, μάλλον κατάλαβα κάτι από αυτές τις γιορτές.

-Τι κατάλαβες;

-Πως οι θεοί είναι το ψέμα της αλήθειας.

Ουρανοποιηματάκια: ένας διαδικτυακός τόπος χαρούμενης γνώσης

Ιδού η Αφίσα που φιλοτεχνήσαμε 

με τα Ουρανοποιηματάκια 

εν όψει της Εκδήλωσης του Υπουργείου Παιδείας

για τα φετινά Βραβεία του θεσμού Αριστείας και Καινοτομίας.

Μία εικόνα ίσον χίλιες μία ιστορίες. 

Ελεύθερα ίσον σωστά...

Μία από τις δύο τρεις φράσεις - όπου εντοπίζει κανείς ανάγλυφα με ποιά εκδοχή παιδείας αναβαθμίζεται η αποστολή του σχολείου - όπου γης.

[Φωτ.-λεπτομέρεια: από τον εσωτερικό διάκοσμο μεζεδοπωλείου των Εξαρχείων. Το απορημένο βλέμμα της ιδιοκτήτριας -όταν με είδε να φωτογραφίζω στοχευμένα έναν από τους τοίχους του μαγαζιού της- άστραψε στη διευκρίνιση: "είμαι δάσκαλος από τη Ρόδο - και θα ήθελα να δείξω στους μαθητές μου πού βρήκα αναρτημένα τα λόγια του Ρήγα που μας απασχόλησαν προχθές στην τάξη"].

Βία ή δημιουργικότητα;

Στιγμιότυπα από την ομώνυμη Εκδήλωση 
του "Συλλόγου Γυναικών Κοσκινού" - Κυριακή 24/11. 

[Φωτογραφίζει η Κ. και η μικρή Θ.]

Εικαστικό σχόλιο του Βάγιου 

- μετά τη θέαση και την ανάλυση του εν λόγω βίντεο:

 http://www.koutipandoras.gr/article/46844/spot-gia-tin-endooikogeneiaki-poy-kathilose-toys-galloys-vinteo

"ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ"

Ένα παραμύθι της δημιουργικής ομάδας 

«Τα φωτεινά τόξα»

(Παντελής Αλβανός, Θάλεια Δρακόπουλου, 

Βασίλης Αλβανός, Οδυσσέας Δρακόπουλος)

Ζωγραφιά- Αφήγηση: Θάλεια Δρακόπουλου 

Μουσικό τοπίο: Μozart, "Violin concerto no.3 (Adagio)"

Ηχογράφηση-Μastering: Στούντιο «Θάλεια»

Ρόδος – Νοέμβριος 2013

"Η βία στο σχολείο - ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών"

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: 
"Η βία στο σχολείο - ο ρόλος των γονιών και των εκπαιδευτικών"

[Κυριακή, 24/11 - 18.00 - στην αίθουσα της Δημοτικής Κοινότητας Κοσκινού]

Δημιουργία - πρώτη και δεύτερη σχολική μας φύση

Δε νομίζω, πως θα πρωτοτυπήσω, αν πω, ότι η δημιουργικότητα είναι η δεύτερη φύση του δασκάλου (αν ορίσουμε τη διαρκή του μαθητεία στην πολυεπιστήμη του ως την κεντρική). Και συγχρόνως διακριβώνεται, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη, ως η πρώτη φύση του παιδιού. Αν η σχέση του εκπαιδευτικού μαζί της καταλήξει να είναι προβληματική, (γεγονός που όντως φροντίζει το ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα να το επιτύχει, με τους κανόνες που συχνά πυκνά θεσπίζει ή τις νοοτροπίες που προάγει), τότε ο δάσκαλος/η δασκάλα, συν τω χρόνω, δεν θα καταστεί απλώς ένας αναποτελεσματικός επαγγελματίας ή επιστήμονας, αλλά ένας αλλοτριωμένος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος – που θα πλήττει επαναληπτικά μέσα στον εργασιακό του χρόνο.

Δε χρειάζεται να ειπωθεί σε τι φαύλο θα μπει, αν δεν επανακτήσει την όρεξη του για ένα έργο που θα φέρει τη σφραγίδα του. Κοντολογίς, όλα θα του φταίνε – και το πιο συχνά θα ρίχνει την ευθύνη της δικής του καθίζησης αλλού: στα ίδια τα παιδιά («δε τιθασεύονται με τίποτα!»), στον διευθυντή, στους συναδέλφους τους ή στα νέα θεσμικά δεδομένα (βλ. λόγου χάριν τα τρέχοντα περί αξιολόγησης), ή ακόμα και στους ίδιους τους γονείς («που δεν ενδιαφέρονται» – με αποτέλεσμα να μην τα διαβάζουν στο σπίτι!). Αντιθέτως: Η δημιουργικότητα – είναι η βάση για μία ευτυχισμένη ζωή όλων όσων μετέχουν σε αυτή στο πλαίσιο της εκάστοτε σχολικής κοινότητας.

Στρουμπουλής Νότας - στιγμιότυπα

Η φετινή σύνθεση της "Στρουμπουλής νότας" 

(Χορωδία ΣΤ1, ΔΣ Κοσκινού)

επί τω έργω:

πρόβες κι ενδοσχολικά αηδονίσματα!

Μελοποιημένος Χατζιδάκις

Για πολλούς από μας – συνομήλικους ή και όχι απαραίτητα – ο Μ. Χατζιδάκις δεν υπήρξε ένας ακόμη κορυφαίος μελωδιστής. 

Διεκδίκησε κι απέσπασε ρόλο ποιητή – με την βαθιά κι όχι την επιπόλαιη ή την τυπική χρήση του όρου. Τα μουσικά του κείμενα, αλλά και τα σχόλια του στο ραδιόφωνο και στον τύπο – φανερώνουν μία πολλαπλή εκδίπλωση του ποιητικού του ταπεραμέντου, το οποίο στην πιο πρωτογενή μορφή του το γευτήκαμε στους στίχους και στην πρόζα της «Μυθολογίας» (εκδ. Ύψιλον, στην νεότερη εποχή – εκδ. Κεραμεικός εν έτει 1966).

Ορισμένα από αυτά τα ποιήματα, και πιο συγκεκριμένα τις «3 Προσωπογραφίες» (σελ. 53-57), από την αρχή του έτους προσπάθησα να τα βιώσω ως τραγούδια. Μελοποιώντας, ενορχηστρώνοντας και ηχογραφώντας. 

Πώς; 

Σαν έφηβος - που για τον Χατζιδάκι, ορισμένες φορές, αν όχι πάντα, αυτό ισοδυναμούσε με απευθείας απόγονο της Ιωνικής τέχνης.

Εικονοποίημα

Φωτ.: Νίκος Θεοδοσίου

Πρόκειται για τη δροσερή στάση ενός σκιερού σμήνους πουλιών 

ή μήπως για ένα αναπάντεχο πτητικό πεντάγραμμο του φθινοπώρου; 

Καβάφης - ένας οριακός ποιητής

"Με το ποιητικό του έργο ο Καβάφης διεκδίκησε και εν τέλει προσάρτησε νέα εδάφη στον ελληνικό και παγκόσμιο λογοτεχνικό χάρτη του 20^ου αιώνα. Ο επίμονος και γοητευτικά αναστοχαστικός Αλεξανδρινός, με την ανοιχτή προσέγγιση του, τόσο στο πολύμορφο σώμα της ελληνικής γλώσσας, όσο και στην μακρά και ταραχώδη ιστορία του ελληνισμού, διαμόρφωσε μία προσωπική φωνή – που μήτε ύμνησε, μήτε τραγούδησε, μήτε σπάραξε από πάθος. Τι πέτυχε ωστόσο; Να αναμετρηθεί με θάρρος σοφού και συμφιλιωτικό σθένος ανδρείου, με την δύση αφενός του προσωπικού του βίου, με την ολοκλήρωση, αφετέρου, ενός περιπετειώδους ιστορικού κύκλου που εκκινεί ήδη από τα ελληνιστικά χρόνια.

Πιθανών αυτό να αποτελεί και μία από τις βασικότερες αιτίες της μεγάλης αποδοχής των ποιημάτων του Καβάφη σε μία ευρεία βεντάλια ηλικιών και εθνικοτήτων 80 χρόνια μετά τον θάνατό του".

ΝΗΣΙΔΕΣ, τεύχη 1-10: κολάζ

"ΝΗΣΙΔΕΣ", 

περιοδικό τέχνης και λόγου: τεύχη 1-10.

Ιστολόγιο ΝΗΣΙΔΩΝ: http://nesides.blogspot.gr/