Παντελής Ευθυμίου - Δημήτρης Τσαλουμάς

Δύο σχετικά πρόσφατες εκδόσεις που αφορούν, αρχικά, τα Δωδεκανησιακά γράμματα — και τελικά τα ελληνικά γράμματα.

 

Η πρώτη: τα Άπαντα του Παντελή Ευθυμίου (1954–1992), του σημαντικού Ρόδιου ποιητή. Ένας ογκώδης τόμος, που ξεπερνά τις 690 σελίδες, έκδοση του Κοινωφελούς Ιδρύματος Υποτροφιών Ρόδου Εμμανουήλ και Μαίρης Σταματίου, σε επιμέλεια Δημήτρη Κόκκινου, Χρυσάνθης Μανωλά και Στέλλας Παπαδοπούλου. Εξαιρετική δουλειά — φιλολογική, τυπογραφική, εκδοτική. Ένα έργο διάσωσης και, κυρίως, ανάδειξης ενός ποιητικού corpus που δεν έπρεπε να παραμείνει στη σκιά.

 

Η δεύτερη: το μεγάλο αφιέρωμα στον Δημήτρη Τσαλουμά, στο τεύχος 39–40 του περιοδικού Το Κοράλλι. Ένας από τους κορυφαίους Δωδεκανήσιους ποιητές του εξωτερικού, ένας ποιητής που έγραψε ελληνικά και αγγλικά, μεταφέροντας την ελληνική ποιητική συνείδηση σε έναν άλλο γλωσσικό ορίζοντα. Την επιμέλεια του αφιερώματος έχουν ο Γιάννης Πατίλης, ο Πέτρος Φούρναρης και ο Κώστας Χατζηαντωνίου.

 

Μελέτες, αναλύσεις, μαρτυρίες, κείμενα του ίδιου του ποιητή για το έργο και τον εαυτό του, ανθολόγηση ποιημάτων στα ελληνικά και στα αγγλικά. Και κάτι που προσωπικά με εντυπωσίασε ιδιαίτερα: βλέπει κανείς, μέσα από το αφιέρωμα, πώς ο Τσαλουμάς χειριζόταν την αγγλική γλώσσα ως ποιητής· πώς η ξένη γλώσσα δεν γίνεται απλώς εργαλείο έκφρασης, αλλά χώρος ποιητικής δημιουργίας.

 

Δύο εκδόσεις, λοιπόν, που δεν είναι απλώς «σημαντικές για τη Ρόδο» ή «σημαντικές για τα Δωδεκάνησα». Είναι η ουσιαστική δουλειά που χρειάζεται για να αποκτήσουν οι Δωδεκανησιακές φωνές τη θέση που τους αναλογεί στο σώμα της νεοελληνικής γραμματείας.

 

Και γι’ αυτό αξίζουν την προσοχή μας — και την ευγνωμοσύνη μας.