«Του Κοχυλιού τα Παραμύθια» στο Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΔΟΣΕΩΝ

 

 

«Του Κοχυλιού τα Παραμύθια»

στο Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4

 

 

Ώρα μετάδοσης: τις 20.45

 

 

 

Δευτέρα, 21/12/2020:

1.     Ο βασιλιάς και η ψευδή κοπέλα

Ραδιοσκηνοθεσία: Αναστασία Ζέππου

 

Τρίτη, 22/12/2020:

2.    Ο κύριος Μπιρμπιντάουμ

Ραδιοσκηνοθεσία: Αυγουστίνος Τσιριμώκος

 

Τετάρτη, 23/12/2020:

3.     Christmas Spirit

Ραδιοσκηνοθεσία: Χρήστος Μπέλλος

 

Παρασκευή, 25/12/2020:

4.    Τα Χριστούγεννα του Τα Κι Κο

Ραδιοσκηνοθεσία: Θάλεια Δρακοπούλου

 

Δευτέρα, 28/12/2020:

5.     Το μελάκι

Ραδιοσκηνοθεσία: Σουζάνα Ιωακειμίδου

 

Τρίτη, 29/12/2020:

6.    Τα γενέθλια της γιαγιάς

Ραδιοσκηνοθεσία: Πελαγία Ρωμνάκη – Ευαγγελία Στεφανάκη

 

Τετάρτη, 30/12/2020:

7.     Ο θρύλος του κοκκινολαίμη

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρία Πιζάνια

 

Παρασκευή, 1/1/2021:

8.    Άνδρας στο φεγγάρι

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρίνα Δεληγιάννη

 

Δευτέρα, 4/1/2021:

9.    Λάθος παραμύθια

Ραδιοσκηνοθεσία: Πάνος Δρακόπουλος

 

Τρίτη, 5/1/2021:

10.               Το παραμύθι που σου υποσχέθηκα

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρία Σούλου

 

Τετάρτη, 6/1/2021:

11.Ο πρίγκιπας και η γοργόνα

Ραδιοσκηνοθεσία: Χάρης Γεωργούλης

 

 

 

Ελεύθερη - διαδικτυακή ακρόαση:

 http://www.e-radio.gr/Lihnari-917-Rhodes-i196/live

Καλή σας ακρόαση!

Η ώρα των εμβολιασμών

[Γελοιογραφία: Δ. Χατζόπουλος / εφημ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29/11/2020]

Η επιστήμη δεν είναι ενός άλλου κόσμου. Εμπεριέχει τον άνθρωπο – που σημαίνει, εμπεριέχει και τις σκιές του και τα ελαττώματά του. Λόγου χάριν, την αλαζονεία του ή την παθολογική του ανάγκη για βεβαιότητες.

 

Η επιστήμη όμως διαθέτει, ειδικά ως προς το τελευταίο, ένα πλεονέκτημα που δεν εμφανίζεται σε καμιά άλλη περιοχή του επιστητού (πχ στην θρησκεία): αναγνωρίζει τα λάθη της. Προχωράει διορθώνοντας τα. Γεγονός που σημαίνει πως μία ισχυρή δόση σκεπτικισμού πάντα την θρέφει και την γονιμοποιεί, στο επόμενο της, κάθε φορά, βήμα.

 

Απέναντι στην κόβιντ περιπέτεια είδαμε την χειρότερη, ίσως, μα και την καλύτερη εκδοχή της επιστήμης. Αν δεν διευκρινιστεί επακριβώς στο μέλλον η βιολογική κοιτίδα του τελευταίου κορωνοϊού, θα αναρωτιόμαστε ες αεί για το αν είναι γέννημα ενός εργαστηρίου ή του φυσικού μας οικοσυστήματος με τη συνέργεια των όρων που του επιβάλλει η μαζική κτηνοτροφία (τα δύο μέχρι στιγμής πιο πιθανά σενάρια εκκίνησης του προβλήματος).

 

Πολλοί επιστήμονες της πλέον όχι και τόσο μακρινή μας Κίνας αρχικά υιοθέτησαν τον νόμο σιωπής που τους επέβαλαν οι Κινεζικές αρχές, ενώ και ο ίδιος ο Π.Ο.Υ. ακόμη, υπό τις πιέσεις του κινεζικού παράγοντα, έκανε αρχικά άστοχες καθησυχαστικές δηλώσεις, τις οποίες αργότερα υποχρεώθηκε να ανασκευάσει.

 

Είδαμε όμως και την άλλη όψη του νομίσματος: είδαμε και τον καθημερινό αγώνα του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού σε όλη την υφήλιο, να αγωνίζεται σε καθημερινή βάση με τα πενιχρά μέσα που του έχουν αφήσει οι περί υγείας τρέχουσες οικονομικές πολιτικές, καθώς και με τα νέα, κατ’ ανάγκην αποσπασματικά δεδομένα που το προμήθευε, στο ενδιάμεσο, η πρωτογενής επιστημονική έρευνα.

Ό,τι κατορθώθηκε μέχρι στιγμής είναι απόρροια αυτού του μόχθου. Ειδάλλως θα είχαμε εντελώς διαφορετικά νούμερα (κρουσμάτων και νεκρών) όπως και διαφορετικές πολιτικές, παγκοσμίως.

 

Τελευταίο μείζονος βήμα σε αυτή την προσπάθεια της επιβίωσης μας είναι ο εμβολιασμός έναντι του κορωνοϊού. Πληροφορούμαστε πως τα εμβόλια, που έχουν περάσει τους σχετικούς θεσμικούς ελέγχους, έχουν μεταξύ τους διαφορές στα πρωτόκολλα και την παρασκευή τους κι ότι η αποτελεσματικότητα τους δεν υπόσχεται το 100 τοις 100.

 

Είναι εύλογο να ανησυχεί κανείς – που θέλει να είναι έντιμος πρωτίστως απέναντι στον σκεπτικισμό του, μα και στην κρισιμότητα της ιστορικής αυτής φάσης. Σε αυτές όμως τις περιπτώσεις συλλειτουργεί μέσα μας και η εμπιστοσύνη που είτε έχουμε, είτε δεν έχουμε, στους ιατρικούς κι επιστημονικούς θεσμούς.

 

Η πραγματικότητα που βιώνουμε είναι ιδιαίτερα σύνθετη – τόσο που, αν ήταν όντως απλή, όλες οι σχετικές θεωρίες συνωμοσίας θα θρυμματίζονταν με το που θα έσκαγαν ράμφος από το αυγό τους. Η απλότητα του αφηγήματος που προτείνουν εξηγεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τη δημοφιλία τους – που όσο κι αν είναι σε ανθρώπινο επίπεδο κατανοητή, σε πολιτικό επίπεδο, εγκυμονεί πολλούς κινδύνους.

 

Διακυβεύονται τόσα πολλά απ’ την επιτυχία των εμβολιασμών. Όχι μόνον το μείζον αγαθό της σωματικής μας υγείας, αλλά και τα στοιχεία εκείνα που συγκροτούν τα πνευματικά μας αντισώματα σε πανανθρώπινη, πολιτισμική κλίμακα.

Λι Γουενλιάνγκ (Li Wenliang)

Έχει ξεκινήσει η σχετική συζήτηση – πλησιάζοντας το κλείσιμο αυτού του περιπετειώδους 2020 – για το ποιά πρόσωπα έπαιξαν έναν ιδιαιτέρως καθοριστικό ρόλο σε αυτό.

 

Κι ενώ άλλες χρονιές – αυτό θα ηχούσε περισσότερο ως μία συνήθης δημοσιογραφική πρακτική, παρά σαν μία δοκιμή συλλογικής αυτογνωσίας, φέτος με την παγκόσμια εκδίπλωση της πανδημίας σε αδιάκοπη ροή, σκέφτομαι, πως θα είχε νόημα κάποιος να αρνηθεί τα πρωτεία μιας τέτοιας θέσης λχ στον Τζ. Μπάιντεν ή την Κ. Χάρρις (η διπλή επιλογή του περιοδικού "Time") και να υποδείξει ένα πρόσωπο, όπως ο Λι Γουενλιάνγκ (Li Wenliang).

 

Πρόκειται για τον ιατρό από την Ουχάν, ο οποίος είχε προειδοποιήσει συναδέλφους του για τον νέο κορωνοϊό ήδη από τα τέλη του περσινού Δεκεμβρίου, αλλά τότε οι κινεζικές αρχές τον είχαν κατηγορήσει για διασπορά ψευδών ειδήσεων και επίσης, είχαν επιχειρήσει να φιμώσουν. Πρόκειται για τον γιατρό του οποίου η έκθεση στον κορωνοιό τον οδήγησε στον θάνατο, στις 7/2/2020.

 

Στο πρόσωπο του βλέπει κανείς τον επιστήμονα που υπηρετεί τον συνάνθρωπο του και εναντιώνεται στο (πανίσχυρο σε όλα τα επίπεδα) Κράτος – όπως επίσης, εντοπίζει κανείς τον Άνθρωπο στην καλύτερη του στιγμή έναντι του πρωτόγνωρου και του απειλητικού.

 

Αν το 2021 αποδειχτεί καλύτερο για τη συλλογική μας επιβίωση, όπως και για την πολιτισμική μας ανάκαμψη – θα οφείλεται σε ανθρώπους, όπως ο Λι Γουενλιάνγκ.

Με το βλέμμα ενός μικρού δημιουργού

Είναι σχολική Τετάρτη. Μεσημέρι. Το προαύλιο μετά την αποχώρηση των παιδιών και των συναδέλφων της πρωινής ζώνης έχει αλλάξει ολωσδιόλου ήχο.

 

Η βροχή παρέα με τις κατά τόπους λιμνούλες συνθέτουν ένα πολυτονικό κρουστό χαλί που συνάμα μάς δροσίζει και μάς χαλαρώνει – ενώ τρώμε. Στα ηχεία του υπολογιστή μας έχουμε ήδη προσκαλέσει διάφορους μουσικούς μάγους, για να προστεθούν, στο γύρω ηχόχρωμα της αίθουσας, εξίσου παλλόμενα έγχορδα και πνευστά – από τον Μότσαρτ έως τον Μ. Χατζιδάκι.

 

Πρώτος τελειώνει το φαγητό του ο μικρός Ν. «Δεν έχω μαθήματα για αύριο. Να πιάσω κάτι να ζωγραφίσω;». «Μέχρι να τελειώσουν και οι άλλοι – είναι μια χαρά ιδέα. Τι έχεις στο μυαλό σου να φτιάξεις;». «Θα δείτε…»

 

Μετά από 10 λεπτά περίπου είδα.

 

Είδα για μια ακόμη φορά τι μπορεί να πετύχει η παρατηρητικότητα και η φαντασία, όταν η μία δίνει διαδοχικά σκυτάλη στην άλλη.

 

Είδα όμως και κάτι που δεν είχα συλλογιστεί παλαιότερα: πως, αν ενώσεις δύο μολυβοχρωματισμένα αυτιά, σχηματίζεται μια παιδική καρδιά.

Τραμπ - Μπάιντεν

Διάχυτη είναι η ευφορία στη χώρα μας κι αλλού για την απομάκρυνση του Ντ. Τραμπ από τον Λευκό Οίκο.

Και δικαιολογημένα.

Πλην όμως, ειδικά αυτή τη στιγμή, ας μην αποσιωπούμε πως η ήττα του ήταν οριακή και το σημαντικότερο: τα ποσοστά του στους μαύρους ψηφοφόρους (κατά 50% - παρά το Black Life Matter), στις γυναίκες, στις εθνοτικές ομάδες και μειονότητες ανέβηκαν (βλ. τί συνέβη πχ στην πολιτεία της Φλόριντα).

Ναι, αυτός ο πολιτικός, του οποίου οι πράξεις και τα λεγόμενα έβριθαν από μισογυνισμό και ρατσισμό ανέβασε, σε όλες αυτές τις ομάδες που έθιγε παντί τρόπω, τα ποσοστά του.

Κι ας μην θαμπωνόμαστε από την αποφυγή του χείριστου, παρότι ακόμη ιδιαίτερα δημοφιλή Τράμπ: ο Τζο Μπάιντεν δεν εκφράζει την άλλη Αμερική που αγαπάμε – που μελετούμε κι εκτιμούμε.

Δεν είναι όμως Τράμπ.

Τέλος, είναι γενική η αίσθηση πως πλάι στα εκατομμύρια των ψηφοφόρων που επέλεξαν τον Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς εκείνος ο καταλύτης που θεωρείται πως συνετέλεσε στο να επιστρέψει στο σπίτι του ο Τραμπ, είναι ο κόβιντ-19. Επαναλαμβάνουμε: με οριακή, μάλιστα, πλειοψηφία.

Κι αυτό, αξίζει, επίσης να μας προβληματίσει.

Γελοιογραφίες: Plantu.

3 «Ψηφίδες»

Α. Αποτελέσματα διεθνούς εκπαιδευτικού διαγωνισμού PISA (2018): η Ελλάδα στην 34η σειρά από τις 37 χώρες του ΟΟΣΑ.

Β. Δείκτης ισότητας φύλων στην ΕΕ (2020). Η Ελλάδα στην τελευταία θέση.

Γ. Κατάταξη χωρών για τη διασπορά συνομοσιοθεωριών περί κόβιντ: η Ελλάδα στην δεύτερη θέση. (Έρευνα που δημοσιεύτηκε στον Guardian, στις 26/10)

 

3 ομιλητικότατες «Ψηφίδες» που ενώνονται. Σε έναν ενιαίο καθρέφτη. Με άλλες τόσες που θα μπορούσαμε να προσθέσουμε κι απ’ τις χίλιες δυο γωνίες του συλλογικού μας βίου.

Επαναλαμβάνουμε: σε έναν ενιαίο καθρέφτη. Αν τον θέλουμε αυτόν τον καθρέφτη.

Διότι μπορεί και να μας αρκούν οι ανέμπνευστα κινηματογραφημένοι χοροί – γιορτάζοντας τα 200χρονα από την Ελληνική Επανάσταση.

Σαμουέλ Πατί, 1973-2020

Βαθιά οδύνη και αποτροπιασμό – νιώθουμε όσοι βιώνουμε και διδάσκουμε την πολυφωνία της εποχής μας –  εντός κι εκτός σχολικής αίθουσας - κι όχι την μονοφωνία εκείνης της απόλυτης αλήθειας που οπλοφορεί και αποκεφαλίζει.

// Σαμουέλ Πατί, (Samuel Paty) 1973-2020 / Γάλλος εκπαιδευτικός, καθηγητής ιστορίας στο κολλέγιο του Conflans Saint-Honorine (Yvelines), που δολοφονήθηκε σε προάστιο του Παρισιού, επειδή δίδασκε την ελευθερία του λόγου. //

Για περισσότερες πληροφορίες:

1.  https://www.iefimerida.gr/kosmos/samoyel-pati-apokefalise-o-tzihantistis?fbclid=IwAR0gCQkxYHe7PdljTdP_wZ_bOlG2sic7IuTlQaLUhDMpXHrj_juO0Whr5Pg

2.  https://www.theguardian.com/world/2020/oct/17/teacher-decapitated-in-paris-named-as-samuel-paty-47?fbclid=IwAR0x0NwZNJG6DJocgcxVUHomAtir0qej3eIEpnpcNuevTrcoFChqPP2TQuQ

 

«Το Κοινωνικό Δίλημμα»

Α. Οι άνθρωποι δε θα χειραγωγούνται από αλγόριθμους στο μέλλον. Αυτό συμβαίνει ήδη. Σε καθημερινό επίπεδο αυτό ισχύει ασφαλώς και ως προς τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.

Β. Μόνο δύο βιομηχανίες αποκαλούν τους παραλήπτες των προϊόντων τους «χρήστες»: εκείνη των ναρκωτικών κι εκείνη των λογισμικών/ψηφιακών εφαρμογών.

Γ. Ο εθισμός στις εφαρμογές και στις αλγορυθμιζόμενες μηχανές, η χειραγώγηση από αυτές και η διαρκής αρπαγή προσωπικών δεδομένων, η αύξηση της εφηβικής παραβατικότητας (και περιστατικών αυτοτραυματισμού), η όξυνση του φαινομένου της κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης («οι ευφυείς είμαστε εμείς – οι άλλοι, οι της αντίθετης άποψης, τρώνε σανό!» όπως λέμε στα καθ’ ημάς) κι ένα σωρό άλλα κλιμακούμενα πολιτιστικά γεγονότα και τάσεις συνδέονται οργανικά με τον τρόπο που είναι μέχρι στιγμής σχεδιασμένες όλες αυτές «οι υπηρεσίες»: από το instagram και το fb μέχρι το tik tok και την google.

3 από τις πολλές παραδοχές που μπορεί κανείς να εξάγει παρακολουθώντας το άκρως ενδιαφέρον 93λεπτο ντοκιμαντέρ «Το Κοινωνικό Δίλημμα» (The Social Dilemma) του Jeff Orlowski.

Πολλά θα μπορούσε κανείς να σχολιάσει – όμως, θαρρώ, πως το πρωτεύον είναι να βρει τον χρόνο προβολής και ανάλυσης του στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο –ακόμη και μέσω απογευματινών συναντήσεων ή εργαστηρίων με τη συμμετοχή, φυσικά, γονέων, και ειδικών στον τομέα της ψυχολογίας και της πληροφορικής.

Αν ήμουν στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, αυτό προσωπικά θα επιδίωκα.

Επίσημο τρέιλερ:

Μία ισοσταθμισμένη κριτική για το εν λόγω ντοκιμαντέρ: 

https://variety.com/2020/film/reviews/the-social-dilemma-review-1203487761/  

Έντυ Βαν Άλεν: 1955 -2020

Οι κάποτε πιτσιρικάδες της δεκαετίας του ’80 δεν είχαμε την τύχη, ως προς τα μουσικά πράγματα, να συντονιστεί η πρώτη αισθητική αγωγή μας με την ανατολή και την εκπυρσοκρότηση ενός φαινομένου, όπως, λόγου χάριν, ο Τζ. Χέντριξ ή ο Τζ. Πέητζ. Την επιτομή, που έφεραν στο 6/12χορδο όργανό τους, αλλά και στην ευρύτερη τέχνη της τραγουδογραφίας, την ανακαλύψαμε αργότερα.

 

Το αυτί μας όμως είχε την τύχη να ασκηθεί σε πρώτο χρόνο από έναν άλλο -σύγχρονό μας- βιρτουόζο, που έφερε τα πάνω κάτω στον ηλεκτρικό ήχο. Τον Έντυ Βαν Άλεν (Eddie Van Halen).

 

Δεν ήταν απλώς οι νέες τεχνικές που εφηύρε (το λεγόμενο, "τάππινγκ", η πιο γνωστή), η μαστορική του στα ριφ (μοτίβα, κιθαριστικά ή άλλα, όπως, πχ του δημοφιλέστατου «Jump», που είναι με τον ήχο των κέημπορτς) ή η φινετσάτη λεπτοδουλειά του στα σόλα, όπου ανέπτυσσε πρωτόγνωρα για την ροκ μουσική, ευφάνταστα μονοπάτια.

 

‘Ήταν πρωτίστως ο ήχος του: ένας ήχος απ’ το μέλλον. Ένας ήχος ανόμοιος.

 

Την εβδομάδα που μας πέρασε ο Έντυ Βαν Άλεν έφυγε από την ζωή – η αναμέτρηση με την επάρατο δεν κάνει διακρίσεις σε πρωτότυπους και σε μίμους.

 

Κι ο Έντυ Βαν Άλεν ήταν ένας μαγικός μουσικός: ο Τζ. Χέντριξ και ο Τζ. Πέητζ της δικής μας γενιάς.

Αλησμόνητο δείγμα γραφής:

Λιγότερο γνωστό δείγμα γραφής - σε συνεργασία με τον Εν. Μορικόνε (σύνθεση) και τον Ρ. Γουότερς (φωνητικά) για το σάουντρακ της ταινίας "Ο θρύλος του 1900":

Για τον Βασίλη Ραφαηλίδη

Πάνω από δύο δεκαετίες έχουν πλέον περάσει από τον θάνατο του Βασίλη Ραφαηλίδη, για τον οποίο πλείστες όσες αναφορές τον κατονομάζουν ως έναν "αιρετικό" της ελληνικής διανόησης και της αριστεράς – κι άλλες τόσες, εστιάζοντας αποκλειστικά στην τηλεοπτική περσόνα που καλλιέργησε ιδιαίτερα κατά την πρώτη περίοδο της ιδιωτικής τηλεόρασης, ως έναν οξυδερκή αναλυτή που δεν απέφυγε τις γραφικές αποχρώσεις.

 

Βρίσκω και τις δύο προσλήψεις σε μεγάλο βαθμό επιφανειακές κι άστοχες.

 

Τόσο για μένα όσο και για αρκετούς συνομηλίκους μου ο Ραφαηλίδης ήταν σημείο αναφοράς – πλάι σε άλλα πρόσωπα του ίδιου πνευματικού κυβισμού, πλην όμως όχι απαραίτητα και της ίδιας κοσμοαντίληψης.

 

Στα 20 μου διέτρεξα όλη του την πλούσια εργογραφία: από τα κινηματογραφικά έως τα πολιτικά του βιβλία. Ακόμη και η αυτο-βιογράφησή του με το «Μνημόσυνο για έναν ημιτελή θάνατο» (εκδ. Εικοστός Πρώτος, 1992) παραμένει και σήμερα ευφρόσυνη από ποικίλες σκοπιές εμπειρία παρά τα μύρια βάσανα και τις ταλαιπωρίες που φανερώνει – χάριν κυρίως σε μία σπάνια αίσθηση του χιούμορ εκπορευόμενη τόσο από την ίδια τη γλώσσα, αλλά, ιδίως, από τον ατόφιο υπερρεαλισμό των ανθρωπίνων.

 

Αν γίνομαι λιγάκι πιο προσωπικός είναι μόνο και μόνο για να καταλήξω στην προτροπή προς τους σημερινούς 20άρηδες να τον ανακαλύψουν και φυσικά προϊόντος του χρόνου – κι ό,τι αυτό επιφέρει σε πείρα ζωής, σπουδής και μελέτης – να τον αμφισβητήσουν.

Άλλωστε κι ο ίδιος ο Ραφαηλίδης ήταν ένας διαρκής αμφισβητίας συστημάτων σκέψης και πολιτικής πρακτικής – όσο και του ίδιου του εαυτού: διαμορφώνοντας αυτό το ιδιαίτερα ενδιαφέρον κράμα ποικίλων ‘–ισμών’, όπως γράφει ο ίδιος, «σε ίσες δόσεις από μαρξισμό, αναρχισμό, υπαρξισμό, φροϋδισμό, νιτσεϊσμό, λογικισμό, παραλογισμό και μερικών άλλων ‘–ισμών’ που αλληλοαναιρούνται και προφυλάσσουν από τον πιο επικίνδυνο ‘–ισμό’, τον δογματισμό, αυτόν ακριβώς που κάνει τους άλλους να σε χαρακτηρίζουν δογματικό, ίσως γιατί δεν ξέρουν πως ο δογματικός και ο ‘μονοδιάστατος άνθρωπος’, είναι το ίδιο πρόσωπο, όπως λέει και ο Μαρκούζε» («Η μεγάλη περιπέτεια του μαρξισμού», εκδ. Εικοστός Πρώτος, 1999, σελ. 549).

Του χρωστάμε.

Βασίλης Ραφαηλίδης 

14 Ιανουαρίου 1934 - 8 Σεπτεμβρίου 2000

Βιβλιογραφία

«Η δημιουργικότητα είναι το ίδιο σημαντική στις μέρες μας με την γραφή και την ανάγνωση»

Για το παιδαγωγικό όραμα του Σερ Κέν Ρόμπινσον και την αναγκαιότητα του στις μέρες μας

 

Μία από τις μεγαλύτερες απώλειες των ημερών για τον παιδαγωγικό κόσμο (κι όχι μόνον) ήταν η έξοδος του Σερ Κεν Ρόμπινσον από τα εγκόσμια[1].

Του χρωστάμε οι νεότεροι πάρα πολλά. Δεν είναι μόνον ότι οι επισημάνσεις του πάνω στα κυρίαρχα εκπαιδευτικά μοντέλα είναι εύστοχες κι οξυδερκείς – και άλλοι μίλησαν, εξάλλου, για το πόσο απαρχαιωμένη είναι η δομή των αναλυτικών προγραμμάτων, όσο και οι τρέχουσες διδακτικές προσεγγίσεις απέναντι στις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου. Δεν είναι ούτε το ότι άρθρωσε ακόμη και μες στα βιβλία του έναν λόγο προσιτό και διαυγή που δεν απέκλειε γενναίες δόσεις χιούμορ.

Με αφετηρία την παρατήρηση ότι κυριαρχεί η πλήξη στη ζωή μας, αλλά και την διάχυτη ασυμβατότητα του να ζει κανείς σύμφωνα με τις κλίσεις του (και του ποιος είναι), διαπίστωσε πως μία από τις αιτίες της διασπαρμένης ανά τον κόσμο ανθρώπινης δυστυχίας έγκειται στο ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα αποκρύπτουν τους πόρους που εμπεριέχει κάνεις από τον ίδιο του τον εαυτό. Πόρους δημιουργικότητας – και κατ’ επέκτασιν ευτυχίας.  Έφτασε να κάνει λόγο για «καταστροφή» ανάλογη με το πλανητικό οικολογικό πεδίο, χρησιμοποιώντας χίλια δυο τεκμήρια που συγκλίνουν στην αποσιώπηση του πλούτου που εμπεριέχει κάθε άνθρωπος στο μάκρος της καθημερινής, της επαγγελματικής ακόμη και της προσωπικής του ζωής.

Ο Ρόμπινσον δεν αρκέστηκε στον να εισηγηθεί μεταρρυθμίσεις – μικρομετατοπίσεις πάνω στο παλαιό «παιδαγωγικό τερέν». Χρειαζόμαστε, επαναλάμβανε σε όλους τους τόνους, μία επανάσταση που θα οδηγούσε την νέα γενιά σε μία άλλης τάξεως αυτογνωσία – μία αυτογνωσία που έχοντας πιάσει τον σφυγμό της δημιουργικότητάς της θα ήταν σε θέση να διαμορφώσει την νέα εποχή – κι όχι απλώς να την υποστεί, με την ταχύτητα, τις αντιφάσεις και τα άγχη που παράγει.

Και δεν υπάρχει μεγαλύτερο άγχος από το να μην έχεις μάθει να ζεις με τις δυναμικές του ίδιου σου του δημιουργικού εαυτού.

Δε θα ήθελα να επιμείνω στην παραπέρα σκιαγράφηση μιας κληρονομιάς που οι ανά τον κόσμο παιδαγωγοί καλούμαστε  να διαχειριστούμε και γιατί όχι, να εμπλουτίσουμε. «Ίσως να μην μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον – όμως μπορούμε να βοηθήσουμε στη διαμόρφωσή του» άλλωστε υποστηρίζει o Ρόμπινσον στο εμβληματικότερο ίσως έργο του – δυστυχώς ακόμη αμετάφραστο στα ελληνικά, το “Out of our minds” (2^η έκδοση – αναθεωρημένη, 2011).

Αρκεί να επισημανθεί πως οι νέες προτάσεις του υπουργείου παιδείας για τη λειτουργία εργαστηρίων δεξιοτήτων (παρότι είναι ακόμη άδηλο το με ποιους πόρους θα πραγματοποιηθούν) είναι στην αντίθετη κατεύθυνση από τις προτροπές του Ρόμπινσον, αν και φαινομενικά συνάδουν. Όχι, δεν συνάδουν.

Η πρόκληση δεν είναι να καλλιεργήσουμε δεξιότητες (skills) – έναντι άλλων παραδοσιακών διδακτικών στοχοθεσιών, πχ στη γλώσσα ή στα μαθηματικά. Η πρόκληση είναι να επανανοηματοδοτήσουμε τη γνώση, ναι, βιωματικά, ναι, μετασχηματιστικά, όπως λένε κι άλλες σύγχρονες τάσεις της διδακτικής, σε ένα πλαίσιο που δε θα είναι παραδείγματος χάριν η είσοδος στο Πανεπιστήμιο το μείζον ζητούμενο.  Ή αλλιώς: η  κυρίαρχη νεύρωση – ήδη, μάλιστα, από την προσχολική ηλικία! (Θα ήταν υπερβολικό να το πει κανείς – όταν μεσουρανεί σήμερα και στην χώρα μας το καμάρι για τη διδασκαλία της γραφής και της ανάγνωσης ήδη από το νηπιαγωγείο;).

Το μείζον ζητούμενο είναι να δοθούν στα παιδιά ισότιμα πλήθος ευκαιριών να ανακαλύψουν και να καλλιεργήσουν τα δημιουργικά κοιτάσματα που διαθέτουν εντός τους. Ισότιμα όχι μόνο σε σχέση με τη διάχυσή τους σε όλο τον μαθητικό πληθυσμό – αλλά και σε σχέση με τα ίδια τα διδακτικά πεδία. Διότι αν τα πεδία λειτουργούν σε δύο ή περισσότερες ταχύτητες (ιδού η λογική του να προσθέσουμε τη «γαρνιτούρα των εργαστηρίων» στο γενικό μενού του εβδομαδιαίου σχολικού προγράμματος) δημιουργούνται ανισότητες μεταξύ τους – που απηχούν και ανισότητες κύρους κι επιρροής σε μαθητές και γονείς. Κι όμως ο Ρόμπινσον εμφατικά υποστηρίζει πως δεν είναι σημαντικότερος πια ο παραδοσιακός εγγραμματισμός από τις νεότερες μορφές του στην τέχνη λχ, στον αθλητισμό ή στην τεχνολογία.

Ας αναρωτηθεί, τέλος, ο πολίτης αν ανεξάρτητα από την ενεργή υγειονομική απειλή που ονομάζεται covid-19, το τμήμα των 20+ μαθητών εξυπηρετεί αυτό το νέο σχολείο που αξίζει να διαμορφώσουμε στα καθ’ ημάς ή συνάδει με το παιδοφυλακτήριο των παλαιότερων δεκαετιών του 20^ου αιώνα ή και με το μαζικό σχολείο μέσα από το οποίο αποφοιτήσαμε εμείς.

Όσο δεν γίνεται  όμως να κρυφτεί κανείς σήμερα από την ρευστή και επισφαλή πραγματικότητα του κορωνοϊού, άλλο τόσο δεν γίνεται να αποφύγει να ανταποκριθεί στην απαίτηση του να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε σχολεία αυτού του αιώνα, του 21^ου και για την δική μας κοινωνία.

Η φράση του τίτλου προέρχεται 

από την ομιλία του Sir Ken Robinson στο ΤΕD το 2006, 

με τίτλο: «Σκοτώνει το σχολείο τη δημιουργικότητα;»

1η δημοσίευση: Popaganda 5/9/2020

---

[1] Στις 21/8/2020. Βλ. την σχετική λιτή ανακοίνωση των οικείων του στην επίσημη ιστοσελίδα: http://sirkenrobinson.com/

Το πρόσωπο κι ο κόσμος – μας

Στον παρόν κάδρο εικονίζεται μία γυναίκα της οποίας το πρόσωπο έχει παραμορφωθεί από επίθεση με οξύ λόγω της μη συμμόρφωσής της με την κουλτούρα των καλυμμένων γυναικείων προσώπων στην χώρα της – εν προκειμένω, το Ιράν.

 

Σε αυτό το πρόσωπο – βλέπω αίφνης τον κόσμο μας.

 

Σε αυτό το πανέμορφο πρόσωπο – βλέπω την αρμονία που θα μπορούσαμε να σμιλεύσουμε ο ένας με τον άλλο, εμείς με τον πλανήτη.

 

Όχι, όμως: το αρνείται το οξύ των αιωνόβιων θεωριών μας, της καταστολής που εκπορεύεται από μία επουράνια, εξ αποκαλύψεως, αρχή – το οξύ που στάζει η αλαζονεία και η αμετροέπεια της εξουσίας (κι από μέτρο, διιστορικά, η εξουσία σπανίζει…), με τα δικά μας γήινα χέρια.

 

Αυτό το οξύ – μας αρνείται τον κόσμο ως κόσμημα.