"Οι 12 ένορκοι - Εμείς"

Δεν είναι να αναρωτιέται κανείς: σε περιόδους μεγάλης φόρτισης –όπου η ανθρωπότητα κι όχι μόνον η ελληνική κοινωνία αναμετριέται καθημερινά με το πρωτόγνωρο της κόβιντ περιπέτειας– η μετριοπάθεια ή η νουνεχής στάση αντιμετωπίζεται ως παράταιρη επιλογή, εξοβελιστέα, αν όχι ήδη αόρατη, στάση. Αδιάφορο, μάλιστα, αν είναι η πιο ενδεδειγμένη και σε ηθικό και σε πολιτικό -καθημερινό- επίπεδο.

Τόσο για ποικίλες όψεις της πανδημίας, όσο και για τα όσα αφορούν την υπόθεση Λιγνάδη ή την απεργία πείνας και δίψας Κουφοντίνα, επικρατεί στην δημόσια σφαίρα –πραγματική ή και ψηφιακή– η φωνασκία, οι θυμικές και οι αφοριστικές εκρήξεις και μία βιασύνη (συνοδευόμενη από πληθωρικές δόσεις επιπολαιότητας) για να αρθρωθεί ένας κάποιος συλλογισμός κι ένα ορισμένο, κάθε φορά, συμπέρασμα.

Σαν να μας ζορίζει η υπομονή και η νηφάλια επεξεργασία πληροφοριών. Αντιθέτως η συνομάδωση βολεύει, καθότι καιροφυλαχτεί το αφήγημα που θα στήσει το x κόμμα, η άλφα ή η βήτα θεωρία συνομωσίας, όπως και η υπεραναπλήρωση για ποικίλες μορφές της συλλογικής μας αδράνειας. [Ειδικά για το τελευταίο αξίζει να σκεφτεί κανείς το εξής ερώτημα: πως είναι δυνατόν να συνυπάρχει η ομερτά ετών, τόσο μεταξύ ατόμων, όσο και εντός φορέων, με την πηγαία ηθική κατακραυγή έναντι της παιδοφιλίας και της εν γένει σεξουαλικής κακοποίησης; Κι όμως: πόσο βολικό να αναθεματίζεις από απόσταση αντί να καταγγείλεις όταν είσαι κοντά.]

Έχετε δει την εξαιρετική ταινία του Σ. Λιούμετ, με τίτλο «Οι 12 ένορκοι» (1957 – πρωτότυπος τίτλος: «12 Angry Men» / με παράλληλη θεατρική διαδρομή δεκαετιών κι ένα εξίσου καλογυρισμένο κινηματογραφικό ριμέικ το 1997); Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα κάδρα πάνω στις δυνάμεις και στις αδυναμίες της δημοκρατίας. Στην ομορφιά και στα όρια της. Στο τι γεννά η αδράνεια, η βιασύνη, η βολική συνομάδωση, το διεγερμένο μας θυμικό από την μία μεριά και στο τι είναι σε θέση να δημιουργήσει η υπομονή, ο υγιής σκεπτικισμός και η νηφαλιότητα μας από την άλλη.

Σαφώς πιο δύσκολη, χρονοβόρα κι απαιτητική είναι η δεύτερη στάση. Ποια είναι όμως πιο απατηλή, προσωρινά μόνον εκτονωτική, αλλά κι ολότελα ευεπίφορη για κάθε μορφής χειραγώγηση;

Κι αντιστρόφως: ποια αποδεικνύεται ωφέλιμη και γόνιμη – για όλους τους αναβαθμούς γνώσης (μηδέ της αυτογνωσίας εξαιρουμένης) και δικαίου;

Και ποια, εν τέλει, λειτουργεί ως αγωγός και συνάμα ως μέρος του ‘ανοσοποιητικού συστήματος’ ενός δημοκρατικού βίου;

«I'm Thinking of Ending Things» (2020)

Τι βιώνει κανείς όταν τον πλάθουν οι ίδιες του οι φαντασιώσεις; Ποιος είναι; Ποιος γίνεται;

Ποια είναι η ιστορία του;

Και πώς μπορεί αυτήν την ιστορία να την παρουσιάσει ένας σύγχρονος κινηματογραφικός αφηγητής; Του αρκούν τα μέσα που του έχει προσφέρει η παράδοση της τέχνης του, ακόμη και με τους πιο τολμηρούς της εκφραστές (λχ από τον Β. Βέντερς μέχρι τον Ντ. Λιντς); Ή μήπως, όχι;

Όλα αυτά – κι άλλα τόσα ερωτηματικά, σχετικά με την ρευστή ταυτότητα της ζωής και της τέχνης, προϋποθέτουν το «I'm Thinking of Ending Things» (2020), το τελευταίο φιλμ του Τσ. Κάουφμαν – ένα έργο που δεν αποκρίνεται παρά ως γρίφος.

Προσωπικά μιλώντας, ο γρίφος του δεν είναι τόσο ναρκισσιστικά δαιδαλώδης, όσο το, κατά τη γνώμη μου, απογοητευτικό «Tenet» (το τελευταίο έργο του ευφάνταστου, κατά τα άλλα, Κρ. Νόλαν), ούτε όμως και τόσο σπινθηροβόλος –για να επιστρέψω στον Κάουφμαν– στο «Synecdoche, New York» (2008), στο οποίο αντιλαμβάνεται κανείς την παρουσία της ιδιοφυΐας.

 

Πρόκειται για έναν γρίφο που απομένει από τον καθένα να τον ξεκλειδώσει – να συντάξει τα μέρη του στο δικό του νόημα, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει, στο τέλος, την ίδια την άρση του νοήματος.

"Sapiens": μερικές σκέψεις

Φωτογραφία: Θάλεια Δ.

Είναι γνωστό πως τα τελευταία έργα του Γ. Ν. Χαράρι («Sapiens», «Homo Deus», «21 μαθήματα για τον 21^ο αιώνα») τον μετέτρεψαν, στη διάρκεια μίας μόλις δεκαετίας περίπου, από έναν ανερχόμενο καθηγητή μεσαιωνικής ιστορίας του Παν/μίου της Ιερουσαλήμ σε έναν παγκόσμιας εμβέλειας στοχαστή και δημοσιολόγο.

 

Μελετάμε την Ιστορία, όχι για να αποφύγουμε την επανάληψη των λαθών μας, αλλά για να έχουμε κατά νου ένα μεγαλύτερο φάσμα επιλογών ενώπιον του παρόντος και του μέλλοντος μας, υποστηρίζει με δύο δείκτες μεγαλύτερης ταπεινοφροσύνης έναντι των παλαιοτέρων ιστορικών ή φιλοσόφων που συντονίζονταν στην παραδοχή του ότι αν δεν γνωρίζεις την ιστορία σου είσαι καταδικασμένος να την ξαναζήσεις (απόηχος του πλατωνικού δόγματος ‘ουδείς εκών κακός’ – δεν νομίζετε;).

 

Δεν είναι το μοναδικό σημείο απόκλισης του Χαράρι σε σχέση με τον άμεσο επιστημονικό του τομέα – την ιστοριογραφία. Η σύμμειξη της αφήγησης του παρελθόντος με πεδία, όπως η εξελικτική βιολογία, η κοινωνική ψυχολογία ή ακόμη και η ίδια η φυσική ή η χημεία, προσφέρει, κατά τη γνώμη μου, τόσο στον ίδιο, όσο και στον αναγνώστη του, μία ευρύτερη και συνάμα πιο βαθιά προοπτική να το αντιληφθεί και να το κατανοήσει – όπως και την εποχή μας.

 

Ο Χαράρι επιμένει σε δύο συμπεράσματα της έρευνας του που, ενώ δεν τον κάνουν πρωτότυπο σε σύγκριση με άλλους διανοητές – τού δίνουν το έναυσμα και τη δυνατότητα να μιλήσει άμεσα και εύληπτα, όσο κανείς άλλος: Πρώτον, ότι ο σάπιενς έχει πετύχει την μέχρι στιγμής επιβίωση του, όσο και την ποικιλία των πολιτιστικών του προϊόντων, εξ αιτίας της φαντασίας του (από το χρήμα μέχρι τις θρησκείες και από τους οργανισμούς, δημόσιους ή ιδιωτικούς, μέχρι τα ανθρώπινα δικαιώματα, όλα τους, αναγνωρίζονται ως προϊόντα της φαντασίας μας). Και δεύτερον, ότι οι άνθρωποι είναι όντα της αφήγησης. Μαθαίνουν, διδάσκουν, συνεργάζονται μέσω των ιστοριών. Όχι μέσω των δεδομένων, των στατιστικών ή των εξισώσεων, αλλά μέσω των καλοφτιαγμένων ιστοριών.

 

Αυτό εξηγεί και την πρόθεσή του να βγει η Ιστορία του είδους μας έξω από τα ακαδημαϊκά στεγανά. Δε είναι της παρούσης μία κριτική στο «Σάπιενς» (το 2011 η πρώτη του έκδοση, το 2015 στα ελληνικά, από τις εκδ. Αλεξάνδρεια, σε μετάφραση του Μ. Λαλιώτη) το οποίο γράφτηκε, εκτός των άλλων, και γι' αυτόν τον λόγο. Αρκούμαι εδώ να πω, ότι συνυπογράφω το εγχείρημα: είναι πολύ μεγάλη η απόκλιση της ακαδημαϊκής ιστορίας (και τόσων άλλων επιστημών) από την δημόσια τους χρήση κι εξακτίνωση – επομένως, έργα, όπως το «Σάπιενς» θεραπεύουν ένα διόλου μικρής σημασίας πολιτισμικό κενό.

 

Η πρόσφατη μεταφορά του Sapiens σε γκράφικ νόβελ –η αφορμή γι’ αυτές τις πρόχειρες σκέψεις– το καθιστά πλέον προσιτό στα μεγάλα παιδιά και στους εφήβους.

 

Αξιοποιώντας τη σημειολογία, όσο και τους τρόπους αφήγησης ειδών, όπως τα κόμικς, τα τηλεοπτικά σόου (πχ τα ριάλιτυ), ή ακόμη και τα αστυνομικά μυθιστορήματα, ο Χαράρι και οι συνεργάτες του (ο Ντ. Βαντερμίλεν και ο Ντ. Κασανάβ) διαμορφώνουν ένα απολαυστικό έργο, που τέρπει συνάμα και διδάσκει. Στο 1^ο τόμο εξιστορώντας τι; Τον αφηγηματικό μίτο που ξεκινάει με την Μεγάλη Έκρηξη και φτάνει μέχρι την επικράτηση του σάπιενς έναντι των άλλων ανθρώπινων ειδών στον πλανήτη μας κατά την τροφοσυλλεκτική περίοδο.

 

Ακριβώς επειδή ο Χαράρι ξέρει να συντάσσει ιστορίες και οι γνώσεις του πάνω σε όποιο επιστημονικό επίπεδο διαπραγματεύεται είναι αιχμής, όπως και εξ αιτίας του ότι το χιούμορ στα κείμενα και στον εικαστικό διάκοσμο του έργου είναι πανταχού παρόν, θα χαιρόμουν πολύ με την ιδέα να συμπεριληφθεί, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο (θεσμικά ή με την πρωτοβουλία των εκπαιδευτικών) στη βιβλιογραφία που αφορά τη σχολική μας ζωή. Ειδικά στην Ελλάδα, που ο τομέας της Βιολογίας (ναι, ο τομέας της χρονιάς για όλο τον κόσμο λόγω κόβιντ!) είναι σταθερά υπονομευμένος ήδη στις θεμελιώδεις παραδοχές του: θα άξιζε λχ να δούμε κάποτε πόσοι απόφοιτοι του ελληνικού Λυκείου είναι απλώς και μόνον εξοικειωμένοι με την θεωρία της εξέλιξης.

 

Το «Σάπιενς», όμως, τόσο ως ιστορικό βιβλίο, όσο κι ως γκράφικ νόβελ, δεν είναι για να το περιορίσει κανείς στην επικράτεια ενός ή περισσοτέρων συστημάτων εκπαίδευσης. Συνιστά, θαρρώ, παναθρώπινη πρόκληση: για αυτό-κατανόηση και σκέψη – ελεύθερη σκέψη.

"More Stranger Things II"

Panos Drakopoulos · "More Stranger Things II"

Εικαστικό: BananenBunker "Upside Down"

Μουσική, ερμηνεία οργάνων, ενορχήστρωση: Πάνος Δρακόπουλος

Παραλλαγή στο ομώνυμο θέμα της σειράς "Stranger Things" 

(L' Orchestra Cinématique),

Παραγωγή - Mix - Digital Mastering: 

Πάνος Δρακόπουλος

[Στούντιο "Θάλεια"]

Ρόδος, Ιανουάριος 2021

Κάθε μορφή καραντίνας φαίνεται πως έχει τη δύναμη να σου αφαιρεί, μα και να σου προσθέτει. Όπως και τόσα άλλα στη ζωή. Και είναι, γενικότερα μιλώντας, απορίας άξιον αν το χέρι που αφαιρεί, δυναμώνει το χέρι που προσθέτει. Εξάλλου μιλούμε για χέρια που δουλεύουνε εντός μας. Κι, εν μέρει, υπακούν στην δυνατότητα μας να υπάρχουμε κι αλλιώς: στην ελευθερία μας.

 

Άραγε αυτό να εξηγεί επαρκώς την έκρηξη δημιουργικότητας που είδαμε όταν ένας νεόκοπος κι επικίνδυνος ιός μπήκε στη ζωή μας και την περιόρισε στην ιδιωτική της σφαίρα; Είναι πάντως ολοφάνερο: ενώ, από επιστημονική σκοπιά, η Φλωρεντία του 1350 με το Μιλάνο του 2020 μοιάζουν όσο η μέρα με τη νύχτα, το ξεχείλισμα πχ του Βοκάκιου στις σελίδες του «Δεκαημέρου» (έργο που γράφτηκε όταν μαινόταν η πανδημία της Μαύρης Πανώλης στην Ευρασία και την Αφρική), δε διαφέρει με το ξεχείλισμα των μουσικών που απ’ τις βεράντες τους συνέθεταν μία δυναμική αντιφώνηση στις σειρήνες των ασθενοφόρων.

 

Στη διάρκεια της δικής μας πρώτης καραντίνας πάμπολλοι στρέψαμε τη διαστολή του περιορισμένου προσωπικού μας χωροχρόνου, εκτός από τα βιβλία λχ ή τα μουσικά όργανα και τα συναφή, στο διαδίκτυο. Για επικοινωνία, για εργασία και, φυσικά, για ψυχαγωγία. Για το τερπνό και το ωφέλιμο – μιας και η όποια φυσική κινητικότητα στον δημόσιο χώρο έθετε σε σοβαρή επισφάλεια και τα δυο.

 

Είναι τότε που τα παιδιά μας άρχισαν να υιοθετούν τις πρακτικές της ασύγχρονης εκπαίδευσης, αλλά και να πολλαπλασιάζουν τον χρόνο που διαθέτουν στην ψηφιακή οθόνη. Εμείς οι μεγάλοι το γνωρίζουμε: κάθε εργαλείο έχει τις θετικές και τις αρνητικές του εκφορές. Αναλόγως τη χρήση.

 

Περνώντας πλέον σε ένα πιο προσωπικό τόνο: είναι και η περίοδος που τα παιδιά μου ανακαλύπτουν μία σειρά στο Netflix που δεν μου κίνησε αρχικά κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον – λεγόταν «Stranger Things» και παρότι επρόκειτο για μία σύγχρονη τηλεοπτική παραγωγή, το λογότυπο του, η μουσική, όπως και η φωτογραφία του δεν έρχονταν από το παρόν ή από το μέλλον, αλλά από το παρελθόν. Από τη δεκαετία του ’80.

 

Τι έχουμε εδώ; Μία άνευ εμπνεύσεως φιλμαρισμένη νοσταλγία προς τα πίσω ή κάτι άλλο; Ευτυχώς, ήταν κάτι άλλο.

 

Κι ενώ ως τηλεοπτική σειρά αδιαμφισβήτητα, σε ένα πρώτο επίπεδο, ξεπατικώνει αναπαριστώντας όψεις του πρόσφατου παρελθόντος, στο βάθος βάθος συνομιλεί. Συνομιλεί, πληθυντικά και άκρως δημιουργικά, με ένα φάσμα καλλιτεχνών κι έργων που ξεκινάει από τον Στ. Σπήλμπεργκ και τα Γκούνις, για να φτάσει μέχρι τον Στήβεν Κινγκ και στον Τζον Κάρπεντερ.

 

Ενδεχομένως για μία σειρά Αμερικανών συνομηλίκων μου όλο αυτό το κλίμα να ανακαλεί με μεγαλύτερη αμεσότητα την δεκαετία των παιδικών τους χρόνων, αλλά, για μένα, αποτέλεσε εκ νέου βουτιά στο φαντασιακό της. Κι αυτό δε το λέω για να περιστείλω την σημασία του: το αντίθετο. Το ότι πατούσαμε τότε στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά ενίοτε γινόμασταν ιπτάμενα ξωτικά στις συχνότητες αμερικανοκεντημένων μύθων (πετούσαμε και σε εντόπιους μύθους – αλλά αυτό είναι μια άλλη …ιστορία) δε μειώνει τη δύναμη του ιλίγγου που νιώθει κανείς όντας εν πτήσει.

 

Αισθάνθηκα πως περιείχα έναν κόσμο που και καιρό είχα να επισκεφθώ, αλλά και την έντονη ανάγκη να αναπλάσω με τις όποιες δικές μου δυνάμεις. Πάνω και σε αυτό το μονοπάτι δε βάζει το βηματισμό της η τέχνη;

 

Σε διάστημα δύο εβδομάδων έγραψα και ηχογράφησα δύο ολιγόλεπτα μουσικά έργα. Τα ονόμασα πρόχειρα “More Stranger Things I & ΙΙ” – με μια μικρή, αν και ευδιάκριτη, θαρρώ, δόση αυτοσαρκασμού.

 

Αναρτώ σήμερα το δεύτερο μέρος, που επίσης ξεπατικώνει συνειδητά το βασικό μουσικό μοτίβο από το σάουντρακ της σειράς (L' Orchestra Cinématique), αλλά συνάμα φιλοδοξεί σε ένα δεύτερο βαθμό, κάπως, να το μεταμορφώσει.

 

Σε τι; Σε ένα ηχητικό τοπίο – αντίδωρο προς όλους τους μικρούς και μεγάλους πρωτοπόρους του ηλεκτρικού ήχου που στα παιδικά μας χρόνια έγραψαν μέσα μας κάτι μοναδικό και ανεξίτηλο (από τον συνθέτη Carpenter μέχρι τον, κατά τη γνώμη μου, πιο ιδιοφυή όλων, τον Βαγγέλη Παπαθανασίου).

 

Αφιερώνεται τέλος, σε όλα τα συνομήλικα μου ξωτικά – τους εύχομαι οι πτήσεις τους να συνεχιστούν παρά τα όποια λοκντάουν επιβάλλει από μίας άλλης αρχής ο χρόνος!

 

«Του Κοχυλιού τα Παραμύθια» στο Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΔΟΣΕΩΝ

 

 

«Του Κοχυλιού τα Παραμύθια»

στο Ρ/Σ Λυχνάρι 91,4

 

 

Ώρα μετάδοσης: τις 20.45

 

 

 

Δευτέρα, 21/12/2020:

1.     Ο βασιλιάς και η ψευδή κοπέλα

Ραδιοσκηνοθεσία: Αναστασία Ζέππου

 

Τρίτη, 22/12/2020:

2.    Ο κύριος Μπιρμπιντάουμ

Ραδιοσκηνοθεσία: Αυγουστίνος Τσιριμώκος

 

Τετάρτη, 23/12/2020:

3.     Christmas Spirit

Ραδιοσκηνοθεσία: Χρήστος Μπέλλος

 

Παρασκευή, 25/12/2020:

4.    Τα Χριστούγεννα του Τα Κι Κο

Ραδιοσκηνοθεσία: Θάλεια Δρακοπούλου

 

Δευτέρα, 28/12/2020:

5.     Το μελάκι

Ραδιοσκηνοθεσία: Σουζάνα Ιωακειμίδου

 

Τρίτη, 29/12/2020:

6.    Τα γενέθλια της γιαγιάς

Ραδιοσκηνοθεσία: Πελαγία Ρωμνάκη – Ευαγγελία Στεφανάκη

 

Τετάρτη, 30/12/2020:

7.     Ο θρύλος του κοκκινολαίμη

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρία Πιζάνια

 

Παρασκευή, 1/1/2021:

8.    Άνδρας στο φεγγάρι

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρίνα Δεληγιάννη

 

Δευτέρα, 4/1/2021:

9.    Λάθος παραμύθια

Ραδιοσκηνοθεσία: Πάνος Δρακόπουλος

 

Τρίτη, 5/1/2021:

10.               Το παραμύθι που σου υποσχέθηκα

Ραδιοσκηνοθεσία: Μαρία Σούλου

 

Τετάρτη, 6/1/2021:

11.Ο πρίγκιπας και η γοργόνα

Ραδιοσκηνοθεσία: Χάρης Γεωργούλης

 

 

 

Ελεύθερη - διαδικτυακή ακρόαση:

 http://www.e-radio.gr/Lihnari-917-Rhodes-i196/live

Καλή σας ακρόαση!

Η ώρα των εμβολιασμών

[Γελοιογραφία: Δ. Χατζόπουλος / εφημ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 29/11/2020]

Η επιστήμη δεν είναι ενός άλλου κόσμου. Εμπεριέχει τον άνθρωπο – που σημαίνει, εμπεριέχει και τις σκιές του και τα ελαττώματά του. Λόγου χάριν, την αλαζονεία του ή την παθολογική του ανάγκη για βεβαιότητες.

 

Η επιστήμη όμως διαθέτει, ειδικά ως προς το τελευταίο, ένα πλεονέκτημα που δεν εμφανίζεται σε καμιά άλλη περιοχή του επιστητού (πχ στην θρησκεία): αναγνωρίζει τα λάθη της. Προχωράει διορθώνοντας τα. Γεγονός που σημαίνει πως μία ισχυρή δόση σκεπτικισμού πάντα την θρέφει και την γονιμοποιεί, στο επόμενο της, κάθε φορά, βήμα.

 

Απέναντι στην κόβιντ περιπέτεια είδαμε την χειρότερη, ίσως, μα και την καλύτερη εκδοχή της επιστήμης. Αν δεν διευκρινιστεί επακριβώς στο μέλλον η βιολογική κοιτίδα του τελευταίου κορωνοϊού, θα αναρωτιόμαστε ες αεί για το αν είναι γέννημα ενός εργαστηρίου ή του φυσικού μας οικοσυστήματος με τη συνέργεια των όρων που του επιβάλλει η μαζική κτηνοτροφία (τα δύο μέχρι στιγμής πιο πιθανά σενάρια εκκίνησης του προβλήματος).

 

Πολλοί επιστήμονες της πλέον όχι και τόσο μακρινή μας Κίνας αρχικά υιοθέτησαν τον νόμο σιωπής που τους επέβαλαν οι Κινεζικές αρχές, ενώ και ο ίδιος ο Π.Ο.Υ. ακόμη, υπό τις πιέσεις του κινεζικού παράγοντα, έκανε αρχικά άστοχες καθησυχαστικές δηλώσεις, τις οποίες αργότερα υποχρεώθηκε να ανασκευάσει.

 

Είδαμε όμως και την άλλη όψη του νομίσματος: είδαμε και τον καθημερινό αγώνα του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού σε όλη την υφήλιο, να αγωνίζεται σε καθημερινή βάση με τα πενιχρά μέσα που του έχουν αφήσει οι περί υγείας τρέχουσες οικονομικές πολιτικές, καθώς και με τα νέα, κατ’ ανάγκην αποσπασματικά δεδομένα που το προμήθευε, στο ενδιάμεσο, η πρωτογενής επιστημονική έρευνα.

Ό,τι κατορθώθηκε μέχρι στιγμής είναι απόρροια αυτού του μόχθου. Ειδάλλως θα είχαμε εντελώς διαφορετικά νούμερα (κρουσμάτων και νεκρών) όπως και διαφορετικές πολιτικές, παγκοσμίως.

 

Τελευταίο μείζονος βήμα σε αυτή την προσπάθεια της επιβίωσης μας είναι ο εμβολιασμός έναντι του κορωνοϊού. Πληροφορούμαστε πως τα εμβόλια, που έχουν περάσει τους σχετικούς θεσμικούς ελέγχους, έχουν μεταξύ τους διαφορές στα πρωτόκολλα και την παρασκευή τους κι ότι η αποτελεσματικότητα τους δεν υπόσχεται το 100 τοις 100.

 

Είναι εύλογο να ανησυχεί κανείς – που θέλει να είναι έντιμος πρωτίστως απέναντι στον σκεπτικισμό του, μα και στην κρισιμότητα της ιστορικής αυτής φάσης. Σε αυτές όμως τις περιπτώσεις συλλειτουργεί μέσα μας και η εμπιστοσύνη που είτε έχουμε, είτε δεν έχουμε, στους ιατρικούς κι επιστημονικούς θεσμούς.

 

Η πραγματικότητα που βιώνουμε είναι ιδιαίτερα σύνθετη – τόσο που, αν ήταν όντως απλή, όλες οι σχετικές θεωρίες συνωμοσίας θα θρυμματίζονταν με το που θα έσκαγαν ράμφος από το αυγό τους. Η απλότητα του αφηγήματος που προτείνουν εξηγεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τη δημοφιλία τους – που όσο κι αν είναι σε ανθρώπινο επίπεδο κατανοητή, σε πολιτικό επίπεδο, εγκυμονεί πολλούς κινδύνους.

 

Διακυβεύονται τόσα πολλά απ’ την επιτυχία των εμβολιασμών. Όχι μόνον το μείζον αγαθό της σωματικής μας υγείας, αλλά και τα στοιχεία εκείνα που συγκροτούν τα πνευματικά μας αντισώματα σε πανανθρώπινη, πολιτισμική κλίμακα.

Λι Γουενλιάνγκ (Li Wenliang)

Έχει ξεκινήσει η σχετική συζήτηση – πλησιάζοντας το κλείσιμο αυτού του περιπετειώδους 2020 – για το ποιά πρόσωπα έπαιξαν έναν ιδιαιτέρως καθοριστικό ρόλο σε αυτό.

 

Κι ενώ άλλες χρονιές – αυτό θα ηχούσε περισσότερο ως μία συνήθης δημοσιογραφική πρακτική, παρά σαν μία δοκιμή συλλογικής αυτογνωσίας, φέτος με την παγκόσμια εκδίπλωση της πανδημίας σε αδιάκοπη ροή, σκέφτομαι, πως θα είχε νόημα κάποιος να αρνηθεί τα πρωτεία μιας τέτοιας θέσης λχ στον Τζ. Μπάιντεν ή την Κ. Χάρρις (η διπλή επιλογή του περιοδικού "Time") και να υποδείξει ένα πρόσωπο, όπως ο Λι Γουενλιάνγκ (Li Wenliang).

 

Πρόκειται για τον ιατρό από την Ουχάν, ο οποίος είχε προειδοποιήσει συναδέλφους του για τον νέο κορωνοϊό ήδη από τα τέλη του περσινού Δεκεμβρίου, αλλά τότε οι κινεζικές αρχές τον είχαν κατηγορήσει για διασπορά ψευδών ειδήσεων και επίσης, είχαν επιχειρήσει να φιμώσουν. Πρόκειται για τον γιατρό του οποίου η έκθεση στον κορωνοιό τον οδήγησε στον θάνατο, στις 7/2/2020.

 

Στο πρόσωπο του βλέπει κανείς τον επιστήμονα που υπηρετεί τον συνάνθρωπο του και εναντιώνεται στο (πανίσχυρο σε όλα τα επίπεδα) Κράτος – όπως επίσης, εντοπίζει κανείς τον Άνθρωπο στην καλύτερη του στιγμή έναντι του πρωτόγνωρου και του απειλητικού.

 

Αν το 2021 αποδειχτεί καλύτερο για τη συλλογική μας επιβίωση, όπως και για την πολιτισμική μας ανάκαμψη – θα οφείλεται σε ανθρώπους, όπως ο Λι Γουενλιάνγκ.

Με το βλέμμα ενός μικρού δημιουργού

Είναι σχολική Τετάρτη. Μεσημέρι. Το προαύλιο μετά την αποχώρηση των παιδιών και των συναδέλφων της πρωινής ζώνης έχει αλλάξει ολωσδιόλου ήχο.

 

Η βροχή παρέα με τις κατά τόπους λιμνούλες συνθέτουν ένα πολυτονικό κρουστό χαλί που συνάμα μάς δροσίζει και μάς χαλαρώνει – ενώ τρώμε. Στα ηχεία του υπολογιστή μας έχουμε ήδη προσκαλέσει διάφορους μουσικούς μάγους, για να προστεθούν, στο γύρω ηχόχρωμα της αίθουσας, εξίσου παλλόμενα έγχορδα και πνευστά – από τον Μότσαρτ έως τον Μ. Χατζιδάκι.

 

Πρώτος τελειώνει το φαγητό του ο μικρός Ν. «Δεν έχω μαθήματα για αύριο. Να πιάσω κάτι να ζωγραφίσω;». «Μέχρι να τελειώσουν και οι άλλοι – είναι μια χαρά ιδέα. Τι έχεις στο μυαλό σου να φτιάξεις;». «Θα δείτε…»

 

Μετά από 10 λεπτά περίπου είδα.

 

Είδα για μια ακόμη φορά τι μπορεί να πετύχει η παρατηρητικότητα και η φαντασία, όταν η μία δίνει διαδοχικά σκυτάλη στην άλλη.

 

Είδα όμως και κάτι που δεν είχα συλλογιστεί παλαιότερα: πως, αν ενώσεις δύο μολυβοχρωματισμένα αυτιά, σχηματίζεται μια παιδική καρδιά.

Τραμπ - Μπάιντεν

Διάχυτη είναι η ευφορία στη χώρα μας κι αλλού για την απομάκρυνση του Ντ. Τραμπ από τον Λευκό Οίκο.

Και δικαιολογημένα.

Πλην όμως, ειδικά αυτή τη στιγμή, ας μην αποσιωπούμε πως η ήττα του ήταν οριακή και το σημαντικότερο: τα ποσοστά του στους μαύρους ψηφοφόρους (κατά 50% - παρά το Black Life Matter), στις γυναίκες, στις εθνοτικές ομάδες και μειονότητες ανέβηκαν (βλ. τί συνέβη πχ στην πολιτεία της Φλόριντα).

Ναι, αυτός ο πολιτικός, του οποίου οι πράξεις και τα λεγόμενα έβριθαν από μισογυνισμό και ρατσισμό ανέβασε, σε όλες αυτές τις ομάδες που έθιγε παντί τρόπω, τα ποσοστά του.

Κι ας μην θαμπωνόμαστε από την αποφυγή του χείριστου, παρότι ακόμη ιδιαίτερα δημοφιλή Τράμπ: ο Τζο Μπάιντεν δεν εκφράζει την άλλη Αμερική που αγαπάμε – που μελετούμε κι εκτιμούμε.

Δεν είναι όμως Τράμπ.

Τέλος, είναι γενική η αίσθηση πως πλάι στα εκατομμύρια των ψηφοφόρων που επέλεξαν τον Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς εκείνος ο καταλύτης που θεωρείται πως συνετέλεσε στο να επιστρέψει στο σπίτι του ο Τραμπ, είναι ο κόβιντ-19. Επαναλαμβάνουμε: με οριακή, μάλιστα, πλειοψηφία.

Κι αυτό, αξίζει, επίσης να μας προβληματίσει.

Γελοιογραφίες: Plantu.